Trước đây, du khách đến Huế để ngắm Quần thể di tích Cố đô, thưởng thức ẩm thực hay nghỉ dưỡng bên bờ biển và đầm phá. Vài năm trở lại đây, ngày càng nhiều du khách, đặc biệt là khách quốc tế tìm đến Huế để nghỉ ngơi, cân bằng thân - tâm và phục hồi sức khỏe. Huế đang từng bước định hình một hệ sinh thái du lịch chăm sóc sức khỏe (wellness tourism) - lĩnh vực được kỳ vọng trở thành động lực tăng trưởng mới của ngành du lịch địa phương.

*Khi “chữa lành” trở thành lý do để đến Huế

Thay vì chen chân giữa những điểm tham quan nổi tiếng, chị Kim Eun-jung, du khách đến từ Hàn Quốc chọn nằm lặng trong không gian tĩnh mịch của Maia Imperial Spa (phường Thuận Hóa, thành phố Huế). Khi tiếng chuông trị liệu ngân lên, chị khép đôi mắt, thả lỏng và điều hòa nhịp thở. Kết thúc buổi trị liệu, chị mỉm cười, cảm giác như vừa giải tỏa hết áp lực từ công việc và cuộc sống thường ngày. Đó cũng là điều chị mong muốn nhất trong chuyến đi đến Huế.

Nếu trước đây văn hóa, di sản là “từ khóa” chính của du lịch Huế, hiện nay, nhiều người coi kỳ nghỉ là cơ hội để phục hồi thể chất, chăm sóc sức khỏe tinh thần và tái tạo năng lượng. Khái niệm du lịch chăm sóc sức khỏe vì thế ngày càng được nhắc đến nhiều hơn. Nắm bắt xu hướng này, nhiều doanh nghiệp du lịch, khách sạn và khu nghỉ dưỡng tại Huế đã phát triển các sản phẩm chăm sóc sức khỏe theo hướng kết hợp giữa trị liệu, nghỉ dưỡng, trải nghiệm văn hóa bản địa.

Dịch vụ chăm sóc sức khỏe thân - tâm kết hợp trị liệu bằng thảo dược Huế và các bài tập hít thở có hướng dẫn vừa được Maia Imperial Spa ra mắt. Theo đại diện đơn vị, khách hàng ngày nay không chỉ tìm đến spa để thư giãn cơ thể mà còn mong muốn giải tỏa căng thẳng tinh thần tích tụ từ công việc và cuộc sống. Massage thông thường chủ yếu tác động lên cơ thể, trong khi thiền chuông sử dụng tần số rung của âm thanh để đưa cơ thể vào trạng thái thư giãn sâu. Khách chỉ cần nằm yên, lắng nghe và để âm thanh dẫn dắt vào trạng thái cân bằng từ bên trong. Đây là trải nghiệm chữa lành hướng nội chứ không đơn thuần là thư giãn cơ bắp.

Tại đơn vị, nhóm khách sử dụng dịch vụ nhiều nhất hiện nay là phụ nữ từ 30-50 tuổi, đặc biệt là doanh nhân hoặc những người chịu nhiều áp lực trong công việc và cuộc sống. Lượng khách quốc tế, nhất là từ Hàn Quốc, Nhật Bản và châu Âu ngày càng tăng. Đây là nhóm khách đã quen với văn hóa chăm sóc sức khỏe tinh thần và sẵn sàng chi trả cho những trải nghiệm chữa lành mang đậm bản sắc địa phương.

Không chỉ các cơ sở cung cấp dịch vụ, doanh nghiệp lữ hành ghi nhận sự thay đổi trong nhu cầu của thị trường. Ông Phạm Tuấn Thiện, Công ty du lịch MTRAVEL tại Huế cho biết, doanh nghiệp đã xây dựng các sản phẩm tour chữa lành (Healing Tour) tại Huế khi nhận thấy du khách hiện nay không còn chỉ muốn “đi xem” mà muốn “được chữa lành” trong suốt hành trình. Du khách Hàn Quốc đặc biệt quan tâm đến các hoạt động thiền, yoga giữa thiên nhiên, trị liệu bằng thảo dược truyền thống, thưởng trà, ẩm thực chay và những trải nghiệm gắn với văn hóa Phật giáo như tham gia lễ cầu an hay trò chuyện với các vị sư.

Áp lực công việc cùng tình trạng kiệt sức ngày càng phổ biến khiến nhu cầu du lịch chăm sóc sức khỏe tại Hàn Quốc tăng nhanh trong những năm gần đây. Đáng chú ý, nhóm khách này sẵn sàng chi trả cho các tour wellness cao hơn từ 20-40% so với tour thông thường bởi họ xem đây là khoản đầu tư cho sức khỏe và chất lượng sống.

Không chỉ khu vực doanh nghiệp tư nhân, xu hướng chăm sóc sức khỏe đang được nhiều đơn vị trên địa bàn Huế phát triển. Các sản phẩm chăm sóc sức khỏe gắn với y học cổ truyền triều Nguyễn tại Thái Y viện; dịch vụ khám chữa bệnh, nghỉ dưỡng dành cho người nước ngoài hoặc theo yêu cầu tại Bệnh viện Quốc tế Trung ương Huế; các chương trình spa, yoga, detox, tắm khoáng tại nhiều khách sạn, khu nghỉ dưỡng và suối khoáng nóng… đang góp phần mở rộng hệ sinh thái dịch vụ wellness của địa phương.

Việc đa dạng hóa các sản phẩm chăm sóc sức khỏe cũng phù hợp định hướng phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số mà Bộ Chính trị xác định tại Nghị quyết số 57-NQ/TW. Đối với Huế, đây cũng là cơ hội để kết hợp các thành tựu y học hiện đại với y học cổ truyền, công nghệ sinh học, dược liệu bản địa và ngành du lịch nhằm tạo ra những sản phẩm có giá trị gia tăng cao.

*Lợi thế riêng của Huế

Nếu nhiều địa phương phát triển du lịch chăm sóc sức khỏe chủ yếu dựa trên các khu nghỉ dưỡng cao cấp, Huế được đánh giá có lợi thế khác biệt khi hội tụ đồng thời các yếu tố mà ít nơi có được.

Theo Giáo sư, Tiến sỹ, bác sỹ Nguyễn Vũ Quốc Huy, Quyền Giám đốc Đại học Huế, Hiệu trưởng Trường Đại học Y - Dược, Đại học Huế, Nghị quyết số 54-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định mục tiêu đưa Huế trở thành một trong những trung tâm lớn, đặc sắc của khu vực Đông Nam Á về văn hóa, du lịch và y tế chuyên sâu. Để hiện thực hóa mục tiêu đó, lĩnh vực y dược không chỉ thực hiện chức năng an sinh xã hội mà cần trở thành ngành kinh tế dịch vụ quan trọng, có khả năng xuất khẩu dịch vụ tại chỗ, thu hút người dân, du khách quốc tế đến sử dụng dịch vụ y tế, chăm sóc sức khỏe chất lượng cao.

Theo ông, Huế sở hữu lợi thế “kép” khi vừa có hệ thống y tế chuyên sâu hàng đầu cả nước với các bệnh viện lớn, đội ngũ chuyên gia trình độ cao, vừa lưu giữ tinh hoa y học cổ truyền gắn với Thái Y viện triều Nguyễn, nguồn dược liệu phong phú và nền tảng đào tạo, nghiên cứu của Đại học Huế. Bên cạnh đó là những giá trị khó sao chép như không gian sông Hương - núi Ngự, hệ thống chùa cổ, truyền thống thiền định, nhịp sống chậm, nền ẩm thực thanh đạm - những yếu tố tạo nên môi trường thuận lợi cho các hoạt động phục hồi sức khỏe thể chất và tinh thần.

Đồng quan điểm, đại diện Công ty du lịch MTRAVEL cho rằng, chính chiều sâu văn hóa là điểm khác biệt lớn nhất của Huế. Trong khi nhiều điểm đến phát triển chăm sóc sức khỏe theo mô hình spa và resort hiện đại, Huế có thể mang đến những trải nghiệm gắn với bản sắc địa phương như, thiền trong không gian chùa cổ, trị liệu bằng dược liệu truyền thống, thưởng trà, ẩm thực chay hay chương trình phục hồi sức khỏe kết hợp khám phá di sản.

Giáo sư, Tiến sỹ, bác sỹ Nguyễn Vũ Quốc Huy nhận định, thách thức hiện nay là những lợi thế này vẫn chưa được kết nối thành chuỗi giá trị hoàn chỉnh. Hoạt động du lịch y tế và du lịch chăm sóc sức khỏe còn thiếu các gói dịch vụ trọn gói. Sự liên kết giữa bệnh viện, doanh nghiệp lữ hành, cơ sở lưu trú, khu nghỉ dưỡng và đơn vị cung cấp dịch vụ wellness chưa chặt chẽ.

Giáo sư Quốc Huy đề xuất Huế cần phát triển sản phẩm tích hợp như gói tầm soát sức khỏe kết hợp nghỉ dưỡng; phục hồi chức năng sau điều trị gắn với suối khoáng nóng, thiền và y học cổ truyền; chăm sóc sức khỏe theo tinh hoa Thái Y viện; phát triển dịch vụ chăm sóc người cao tuổi, y tế số, đồng thời xây dựng thương hiệu “Hue - Healthcare Destination” (Huế - Điểm đến chăm sóc sức khỏe) để quảng bá ra thị trường quốc tế.

Các chuyên gia cho rằng, khi hệ thống bệnh viện chuyên sâu, y học cổ truyền, dược liệu, công nghệ sinh học, khu nghỉ dưỡng, doanh nghiệp du lịch cùng những giá trị văn hóa đặc trưng được kết nối thành một hệ sinh thái, Huế sẽ không chỉ có thêm một sản phẩm du lịch mới mà còn tạo động lực cho nhiều lĩnh vực cùng phát triển, từ đào tạo nguồn nhân lực, nghiên cứu khoa học, sản xuất dược liệu đến dịch vụ lưu trú, lữ hành.

Trong bối cảnh nhu cầu du lịch chăm sóc sức khỏe ngày càng gia tăng trên thế giới, lợi thế về y tế, văn hóa và thiên nhiên đang mở ra cho Huế cơ hội chuyển mình từ một điểm đến di sản trở thành điểm đến của sức khỏe. Đó không chỉ là cơ hội nâng cao giá trị ngành du lịch mà còn góp phần hiện thực hóa mục tiêu đưa y tế trở thành ngành kinh tế quan trọng, xây dựng Huế trở thành trung tâm y tế chuyên sâu, đổi mới sáng tạo, từng bước định vị thương hiệu “thành phố chữa lành” của châu Á.