Từ những cây quế lâu năm bén rễ trên vùng cao Trà Bồng (Quảng Ngãi), người dân nơi đây đã tạo nên sản những né nhang quế, thơm nồng. Sản phẩm giúp nhiều người vươn lên thoát nghèo bền vững.

Hơn 38 năm gắn bó với nghề chế biến nguyên liệu quế, bà Trần Thị Minh Hiếu, Giám đốc Công ty TNHH Một thành viên Dịch vụ Thương mại Hiếu Dũng, đã dành trọn tâm huyết cho sản phẩm nhang quế Trà Bồng.

Câu chuyện khởi nghiệp của người phụ nữ vùng cao

Sinh ra và lớn lên giữa vùng quế Trà Bồng, bà Hiếu thấu hiểu những nhọc nhằn của người dân trồng quế. Dù sở hữu nguồn nguyên liệu quý với hương thơm đặc trưng và hàm lượng tinh dầu cao nhưng người dân nơi đây khai thác chủ yếu bán vỏ thô cho thương lái hoặc sử dụng làm dược liệu. Giá trị kinh tế mang lại chưa tương xứng với công sức trồng, chăm sóc.

Từ trăn trở ấy, bà Hiếu ấp ủ mong muốn tìm hướng chế biến sâu, biến nguồn nguyên liệu sẵn có thành những sản phẩm có giá trị cao, góp phần giúp người dân ổn định cuộc sống từ chính cây quế quê mình.

Năm 2008, người cha - chỗ dựa tinh thần và cũng là người khơi nguồn ước mơ của bà Hiếu qua đời. Khi dâng nén nhang tưởng niệm người cha quá cố, tình cờ bà nhận ra loại nhang công nghiệp sử dụng bột cưa và hương liệu hóa chất gây cay mắt.

Bà Hiếu mày mò nghiên cứu, thử nghiệm cách kết dính bột quế với các nguyên liệu tự nhiên. Sau nhiều lần thất bại, bà tìm ra giải pháp sử dụng nhựa cây bời lời kết hợp với bột quế, tạo nên công thức phù hợp, giúp cây nhang có độ kết dính, cháy ổn định và giữ được hương thơm đặc trưng của quế. Hương quế còn mang lại cảm giác thư giãn, giúp không gian sống thêm dễ chịu, đồng thời có khả năng xua đuổi một số loại côn trùng.

Từ những thử nghiệm ban đầu, nhang quế Trà Bồng dần thành hình. "Cây quế là tâm huyết cả đời bà con trong vùng, tôi mong muốn tạo được sản phẩm mang thương hiệu Trà Bồng với chất lượng ngày càng cao", bà Hiếu chia sẻ.

Bí quyết để có mẻ nhang chất lượng, người thợ phải chọn quế từ những cây đủ tuổi, phơi đủ nắng, có hàm lượng tinh dầu cao. Vỏ quế sau khi thu hái được phơi khô, nghiền thành bột mịn rồi phối trộn với keo bời lời theo tỷ lệ phù hợp. Tiếp đó mới đến các công đoạn se nhang, tạo hình, phơi sấy và đóng gói.

Khi sản phẩm ra đời, thị trường cũng bắt đầu quan tâm nhiều hơn đến vấn đề an toàn sức khỏe. Nhờ lợi thế nguyên liệu tự nhiên, nhang quế Trà Bồng dần được người tiêu dùng ở nhiều tỉnh, thành đón nhận.

Đưa sản phẩm OCOP vươn xa

Hiện doanh nghiệp có nhiều sản phẩm chế biến từ quế, trong đó có bốn sản phẩm được công nhận đạt chuẩn OCOP 3 sao. Các sản phẩm chủ yếu gồm vỏ quế khô, bột quế, nhang quế, tinh dầu quế, nước lau sàn... Việc đa dạng hóa sản phẩm giúp doanh nghiệp khai thác tốt hơn nguồn nguyên liệu.

Bà Hiếu cho biết, trước đây nhang quế chủ yếu được sản xuất thủ công, tiêu thụ trong vùng nên quy mô còn nhỏ, giá trị chưa cao. Từ khi tham gia Chương trình mỗi xã một sản phẩm (OCOP), doanh nghiệp được hướng dẫn cải tiến quy trình sản xuất, hoàn thiện bao bì, đăng ký nhãn hiệu và xây dựng thương hiệu. Nhờ đó, sản phẩm ngày càng được người tiêu dùng biết đến.

Nhang quế Trà Bồng có thêm cơ hội xuất hiện tại các hội chợ, sự kiện xúc tiến thương mại, hệ thống phân phối và các nền tảng thương mại điện tử.

Điều đáng quý là phía sau những nén nhang thơm không chỉ có câu chuyện khởi nghiệp của một người phụ nữ miền núi mà còn là sinh kế của nhiều lao động địa phương. Hoạt động sản xuất của Bà Trần Minh Hiếu đang tạo việc làm nhiều phụ nữ và người lớn tuổi.

Trong bối cảnh người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến sản phẩm có nguồn gốc tự nhiên, nhang quế Trà Bồng có nhiều lợi thế. Cùng với công việc của mình, những người Cor ở Trà Bồng đang cùng kể câu chuyện gắn bó với vùng trồng quế, đã nức tiếng nhiều thế kỷ.