Là một trong những vùng trồng hoa, cây cảnh lớn nằm ở ven Thủ đô Hà Nội, làng hoa Tích Giang (xã Tích Giang, huyện Phúc Thọ, Hà Nội) tấp nập khách qua lại mỗi dịp Tết đến, Xuân về.

Tại đây, người dân bán rất nhiều loại hoa Tết, cây cảnh với giá "bán lẻ rẻ hơn bán buôn". Thêm vào đó, trên địa bàn xã Tích Giang có nhiều điểm di tích lịch sử văn hóa rất giá trị để khách tham quan, chiêm bái. Bên cạnh việc đầu tư phát triển nghề trồng hoa, cây cảnh, những năm gần đây, chính quyền và người dân nơi đây quan tâm đến phát triển du lịch gắn với nông nghiệp, trải nghiệm để nâng cao giá trị cho sản phẩm của làng nghề và quảng bá thương hiệu du lịch Tích Giang.

Tấp nập làng hoa ngày Tết

Làng hoa Tích Giang cách trung tâm Hà Nội khoảng 30km, tương đương 45-60 phút di chuyển theo quốc lộ 32, hướng đi Sơn Tây. Những năm 90 của thế kỷ XX, người dân nơi đây chuyển đổi mô hình nông nghiệp từ trồng lúa, hoa màu sang phát triển nghề trồng hoa, cây cảnh. Từ năm 2000 trở lại đây, trồng hoa, cây cảnh đã trở thành nghề chính, mang lại nguồn thu nhập cao, ổn định, từ vài trăm triệu đến cả tỷ đồng cho các hộ nông dân. Nhờ việc đầu tư phát triển mạnh mẽ của nghề hoa, cây cảnh của người dân và chính quyền, đến năm 2022, Làng nghề hoa, cây cảnh Tích Giang đã được Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội công nhân đạt danh hiệu "Làng nghề Hà Nội ".

Ông Nguyễn Đức Chung, Chủ tịch UBND xã Tích Giang, huyện Phúc Thọ, thành phố Hà Nội chia sẻ: Từ khi làng hoa mới Tích Giang xây dựng được danh tiếng, đời sống của người dân nơi đây thay đổi, tốt lên từng ngày. Để góp phần thúc đẩy làng nghề phát triển hơn, UBND huyện Phúc Thọ đã phê duyệt Đề án "Phát triển hoa, cây cảnh gắn với du lịch sinh thái xã Tích Giang giai đoạn 2022 - 2025, định hướng đến năm 2030", với tổng diện tích trồng hoa cây cảnh theo quy hoạch vào khoảng 140 ha. Việc thực hiện đề án sẽ giúp Tích Giang mở rộng vùng sản xuất, tạo điều kiện nâng cao thu nhập cho người dân, phát triển kinh tế bền vững. Địa phương cũng phối hợp với Sở Khoa học Công nghệ xây dựng sản phẩm chứng nhận nhãn hiệu "Du lịch Tích Giang".

Trên địa bàn xã Tích Giang hiện có gần 600 hộ gia đình tham gia sản xuất trên tổng diện tích gần 100 ha. Ngoài những loại hoa phổ biến được ưa chuộng vào dịp Tết như: hồng, cúc, giấy, bươm bướm, violet, đào, đồng tiền… nhiều nhà vườn trồng các loại hoa quý như: Cúc cổ, hồng cổ, hồng Sa Pa, trà my... Đáng nói, số lượng các loài hoa đa dạng, các cây được chia sẵn trong các bầu đất, thuận tiện cho người mua với giá thành rẻ bằng 1/3, thậm chí 1/5 giá hoa tại các chợ hoa tại Hà Nội (chợ Mơ, chợ Bưởi, chợ hoa Nhật Tân…). Hoa rẻ, đẹp, về trồng đơn giản mà cây sống khỏe vì những cây hoa được người dân trồng và chăm sóc tại chính các nhà vườn, người mua có thể "mắt thấy, tay sờ", chỉ cây nào, chủ vườn đánh cây đấy. "Hữu xạ tự nhiên hương", hàng năm, vào dịp trước, trong và sau Tết Nguyên đán, làng hoa Tích Giang thu hút đông đảo khách đến mua, kết hợp tham quan làng cổ.

Chị Nguyễn Thị Huyền, chủ một vườn hoa ở xã Tích Giang cho biết: Những năm gần đây, khách đến với làng hoa ngày càng đông. Ngoài mua hoa về nhà, du khách thường chụp ảnh check-in tại đường hoa, các nhà hoa vườn và đăng tải lên Facebook, mạng xã hội. Nhờ đó, làng Tích Giang ngoài đón khách buôn hoa còn có thêm nhiều khách đến lựa chọn, mua lẻ từng cây hoa. Ngoài ra, do người bán là người trực tiếp trồng hoa nên đến với Tích Giang, khách có thể trực tiếp tham khảo kinh nghiệm trồng hoa, cây cảnh, thậm chí được tự mình chăm sóc cây, hoặc nhổ, cắt hoa mang về.

Mới đây, xã Tích Giang đã đầu tư con đường bê tông thẳng tắp, rộng rãi, hai bên các nhà vườn sát sát, quy củ, tạo thuận lợi cho du khách đến tham quan, mua sắm. Đi sâu vào xã, rất nhiều cánh đồng hoa với đa dạng chủng loại, sắc màu rực rỡ, nhiều gia đình đầu tư khu nhà kính, nhà lưới hiện đại để trồng hoa với quy mô lớn, cho năng suất, hiệu quả cao. Ông Nguyễn Khắc Bình (quận Ba Đình, thành phố Hà Nội) chia sẻ sự bất ngờ trước quy mô và đa dạng các loại hoa cảnh của các nhà vườn tại làng hoa Tích Giang. Bất ngờ hơn nữa là người bán hoa, cũng là người trồng hoa rất thật thà, chân chất. Không cần mặc cả nhiều, không hề khó mua, chủ nhà vườn hoa tươi cười, thân thiện, chiều khách và gói hoa rất cẩn thận cho khách. Với 100.000 đồng ông mua được mấy khóm hoa cúc, hoa bươm bướm, cả cây hồng và chậu đồng tiền. Trải nghiệm mua hoa tại đây rất khác so với đi chợ hoa có phần xô bồ, đắt đỏ, đông đúc tại Hà Nội những ngày sáp Tết.

Phát triển du lịch trên lợi thế tiềm năng

Ngoài hoa, cây cảnh, trên địa bàn xã Tích Giang có 6 di tích được xếp hạng, trong đó Đình Tường Phiêu (hay còn gọi là Đình Cả) được công nhận là Di tích Quốc gia đặc biệt. Còn lại 3 di tích quốc gia và 2 di tích cấp tỉnh mang đậm dấu ấn lịch sử và văn hóa. Các lễ hội lớn hàng năm được tổ chức tại xã Tích Giang có quy mô lớn như: Lễ hội đình Tường Phiêu, lễ hội làng Cung Sơn (nơi trai tráng trong làng cởi trần bắt cá là điểm nhấn văn hóa độc đáo, thu hút sự quan tâm của du khách).

Với những chất liệu giàu giá trị văn hóa đang có, việc phát triển du lịch gắn với nông nghiệp, trải nghiệm nông thôn đang được chính quyền và người dân địa phương hướng tới. Ông Phùng Quang Thắng, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Lữ hành Việt Nam nhận xét: Tích Giang không chỉ là một vùng quê trù phú, còn có vị trí kết nối chiến lược với nhiều điểm đến nổi tiếng trong và ngoài huyện Phúc Thọ. Từ trung tâm Hà Nội đi làng hoa Tích Giang rất thuận tiện. Trên cung đường này, du khách có thể dễ dàng khám phá Di tích Quốc gia đặc biệt Đền Hát Môn, Làng cổ Đường Lâm, Thành cổ Sơn Tây. Mở rộng ra quanh khu vực còn có nhiều danh thắng nổi tiếng trên trục quốc lộ 32 như: Chùa Thầy, Chùa Tây Phương, cụm di tích núi Ba Vì.

"Với mạng lưới liên kết đa dạng, Tích Giang hội tụ nhiều tiềm năng để trở thành một điểm đến hấp dẫn, thu hút không chỉ khách nội địa, còn cả du khách quốc tế; có thể khai thác các tour du lịch trong ngày hoặc liên kết để xây dựng các tour dài ngày. Tuy nhiên, để khai thác được những tiềm năng sẵn có, Tích Giang cần chú trọng xây dựng các hoạt động trải nghiệm đặc sắc, tạo thêm điểm nhấn như các khu vực check-in được thiết kế bằng hoa hoặc tổ chức các hoạt động tương tác để du khách cảm nhận sâu sắc hơn về đời sống của người nông dân Việt Nam nói chung, người trồng hoa cây cảnh nói riêng", ông Phùng Quang Thắng cho biết.

Du lịch ở xã Tích Giang thời điểm hiện tại còn phát triển tự phát, mạnh mún, người nông dân chuyên trồng hoa, cây cảnh mới bắt đầu quan tâm đến du lịch nên còn thiếu kinh nghiệm. Ông Vũ Văn Tuyên, Giám đốc Công ty Du lịch Travellogy Việt Nam kiến nghị: Để lâu dài, bền vững, Tích Giang cần xây dựng đội ngũ nhân lực làm du lịch có chuyên môn, kiến thức. Thông qua các lớp, các chương trình đào tạo, tập huấn, người nông dân có thể làm du lịch rất tốt, vừa giữ được bản sắc của địa phương, vừa đảm bảo các yếu tố hấp dẫn của du lịch nông nghiệp, nông thôn. Đồng thời, để phát huy giá trị của những di tích lịch sử văn hóa trong làng hoa Tích Giang, chính quyền, người dân địa phương, các đơn vị lữ hành cần phối hợp, tạo ra hoạt động mô phỏng lại các lễ hội của địa phương. Bởi lễ hội chỉ diễn ra đúng ngày, khách du lịch đi quanh năm. Để khách hiểu thêm về văn hóa, lịch sử, lễ hội, cần lựa chọn những hoạt động phù hợp để mô phỏng tái hiện lại lễ hội, đặc biệt, phần lễ nên tinh gọn, phần hội với điểm nhấn là các hoạt động trải nghiệm để chạm đến mọi giác quan của khách.

Theo đánh giá của nhiều chuyên gia du lịch và doanh nghiệp lữ hành, các tuyến-điểm đến trên địa bàn xã Tích giang nếu khai thác được du lịch sẽ là một hành trình "cảm xúc" bởi điểm đến đẹp, có di tích lịch sử văn hóa giá trị, có cảnh quan làng nghề, có đường hoa độc đáo và tuyến giao thông di chuyển thuận lợi.

Ông Phan Huy Cường, Trưởng phòng Kế hoạch và Phát triển Tài nguyên du lịch, Sở Du lịch Hà Nội cho biết, việc xây dựng sản phẩm du lịch nông thôn tại xã Tích Giang nằm trong việc thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế du lịch nông nghiệp, nông thôn gắn với xây dựng nông thôn mới trên địa bàn thành phố Hà Nội giai đoạn 2022-2025. Thời gian tới, xã Tích Giang cần quan tâm đến việc hoàn thiện sản phẩm, hoàn thiện nội dung thuyết minh, tăng cường liên kết, các tuyến điểm du lịch để Tích Giang trở thành điểm du lịch nông thôn nổi bật của Hà Nội.

Với sự quyết tâm của chính quyền và người dân địa phương, trong tương lai gần, xã Tích Giang sẽ thành trung tâm mua bán hoa, cây cảnh, cây giống, cây ăn quả lớn, đồng thời sẽ là điểm đến, địa chỉ du lịch hấp dẫn du khách trong nước và quốc tế.