Mùa nước đổ vừa chạm ngõ vùng cao, những thửa ruộng bậc thang ở xã Thông Nguyên (tỉnh Tuyên Quang) đã ánh lên sắc bạc dưới nắng đầu hạ. 

Trong khung cảnh ấy, giải chạy leo ruộng bậc thang "Dấu chân trên ruộng bậc thang kỳ vỹ" tổ chức trung tuần tháng 5/2026, thu hút hơn 300 vận động viên cùng hàng nghìn người dân, du khách hội tụ về thôn Nậm Nghí, tạo nên bầu không khí sôi động giữa miền danh thắng ruộng bậc thang Hoàng Su Phì.

Không phải đường nhựa bằng phẳng hay những cung chạy chuyên nghiệp quen thuộc, đường đua ở Nậm Nghí được tạo nên từ chính những thửa ruộng bậc thang men theo sườn núi. Chỉ dài khoảng 350 mét nhưng cung chạy phủ kín gần 60 bậc ruộng liên tiếp, với độ cao dao động từ 1,2 đến 2,5 mét mỗi bậc. Địa hình dựng đứng, gồ ghề khiến mỗi bước chạy đều trở thành thử thách về thể lực và ý chí đối với các vận động viên.

Ngay từ sáng sớm, đông đảo người dân địa phương và du khách đã tập trung kín các triền ruộng để theo dõi cuộc đua. Giữa không gian vốn yên bình của miền sơn cước, tiếng hò reo, tiếng trống cổ vũ vang vọng từ sườn núi này sang sườn núi khác khiến cả vùng cao như bừng tỉnh.

Đường đua "dựng đứng" giữa lưng chừng núi

Khi hiệu lệnh xuất phát vang lên, các vận động viên lập tức lao mình lên những tầng ruộng dựng đứng nối tiếp nhau giữa lưng chừng núi. Không có mặt đường bằng phẳng để tăng tốc, mỗi bước chân đều phải tính toán cẩn thận để giữ thăng bằng trên những bờ đất nhỏ hẹp và còn mềm sau mùa cày ải.

Có những đoạn dốc gần như thẳng đứng, vận động viên phải cúi rạp người, dùng cả tay bám vào bờ ruộng để kéo cơ thể tiến lên. Chỉ một cú trượt nhỏ cũng có thể làm mất nhịp giữa cuộc đua đang nóng lên từng giây.

Càng về cuối đường đua, thử thách càng trở nên khắc nghiệt. Hơi thở dồn dập, cơ bắp căng cứng sau liên tiếp những cú bật dốc. Thế nhưng, giữa tiếng cổ vũ vang dội của hơn 2.000 khán giả đứng ken kín trên các tầng ruộng, không ai chấp nhận chùn bước.

Nhiều du khách lần đầu chứng kiến cuộc đua đã không giấu được sự bất ngờ trước địa hình đặc biệt của cung chạy. Trong khung cảnh ruộng bậc thang uốn lượn giữa núi rừng, những bước chân vượt dốc tạo nên hình ảnh vừa dữ dội, vừa giàu cảm xúc.

Sau màn tranh tài đầy quyết liệt, ngôi vị cao nhất thuộc về anh Hàng A Nhông, chàng trai 9X đến từ tỉnh Lai Châu. Sự dẻo dai, kỹ thuật leo dốc điêu luyện cùng ý chí bền bỉ đã giúp anh cán đích đầu tiên với thành tích chưa đầy 3 phút.

Chia sẻ sau khi giành chiến thắng, anh Hàng A Nhông cho biết: "Tôi từng tham gia nhiều giải chạy địa hình, nhưng cảm giác leo trên những bậc ruộng dốc dựng ở Thông Nguyên là trải nghiệm hoàn toàn khác biệt. Có lúc phải dùng cả tay bám đất để kéo người lên. Rất mệt nhưng cũng rất đặc biệt. Tôi cảm nhận được công sức và mồ hôi của bao thế hệ đồng bào đã tạc nên những tầng ruộng kỳ vỹ này".

Không chỉ các vận động viên, người dân địa phương cũng hào hứng khi lần đầu chứng kiến những thửa ruộng quen thuộc hằng ngày trở thành đường đua độc đáo. Nhiều người cho rằng cuộc thi đã mang đến không khí mới mẻ, giúp vùng quê thêm nhộn nhịp và thu hút đông đảo du khách đến trải nghiệm.

Quảng bá du lịch từ di sản ruộng bậc thang

Thông Nguyên từ lâu được biết đến là một trong những vùng ruộng bậc thang đẹp của Hoàng Su Phì. Qua nhiều thế hệ, những tầng ruộng ôm theo sườn núi không chỉ là nơi canh tác, mưu sinh mà còn trở thành dấu ấn văn hóa đặc sắc của đồng bào vùng cao.

Mỗi mùa nước đổ hay mùa lúa chín, nơi đây đều thu hút đông đảo du khách, nhiếp ảnh gia tìm đến chiêm ngưỡng vẻ đẹp thiên nhiên hùng vỹ. Tuy nhiên, bên cạnh lợi thế cảnh quan, địa phương cũng đang nỗ lực tạo thêm các hoạt động trải nghiệm nhằm tăng sức hấp dẫn cho du lịch cộng đồng.

Giải chạy "Dấu chân trên ruộng bậc thang kỳ vỹ" được xem là một trong những hoạt động như vậy. Việc đưa thể thao vào không gian ruộng bậc thang không chỉ tạo điểm nhấn mới lạ mà còn giúp quảng bá hình ảnh miền danh thắng theo cách gần gũi và sinh động hơn.

Ông Vũ Thế Phương, Chủ tịch UBND xã Thông Nguyên cho biết, tiếp nối chuỗi hoạt động trải nghiệm gắn với ruộng bậc thang, địa phương sẽ tổ chức Hội thi đắp bờ ruộng bậc thang năm 2026 vào ngày 12/6 tới. Đây là hoạt động nhằm tôn vinh giá trị lao động của đồng bào các dân tộc, gìn giữ những kỹ thuật canh tác truyền thống đã tạo nên hệ thống ruộng bậc thang đặc sắc của Thông Nguyên. Tham dự hội thi, du khách sẽ được hòa mình vào nhịp lao động trên những thửa ruộng bậc thang mùa nước đổ, tìm hiểu nét văn hóa canh tác lâu đời của đồng bào các dân tộc thiểu số và cảm nhận vẻ đẹp của miền đất dưới chân Tây Côn Lĩnh. 

Địa phương mong muốn xây dựng giải chạy trở thành hoạt động thường niên nhằm quảng bá tiềm năng du lịch cộng đồng, đồng thời góp phần bảo tồn và phát huy giá trị Danh lam thắng cảnh quốc gia Ruộng bậc thang Hoàng Su Phì. Hy vọng thông qua các hoạt động như giải chạy leo ruộng bậc thang, hình ảnh Thông Nguyên và ruộng bậc thang Hoàng Su Phì sẽ được nhiều người biết đến hơn. Đây cũng là cách để gắn kết bảo tồn di sản với phát triển du lịch bền vững.

Khi cuộc đua khép lại, ánh nắng cuối ngày bắt đầu phủ vàng lên những tầng ruộng uốn lượn giữa lưng núi. Tiếng reo hò dần lắng xuống, nhưng dư âm của cuộc đua vẫn còn vang vọng giữa đại ngàn. Những dấu chân vượt dốc hôm nay không chỉ tạo nên một giải thể thao độc đáo, mà còn mở ra thêm cách làm mới cho du lịch vùng cao - nơi di sản, thiên nhiên và nhịp sống đương đại đang dần hòa vào nhau giữa miền sơn cước.