Không cần đến những công trình đồ sộ hay sự dàn dựng cầu kỳ, chính các giá trị nguyên bản từ thiên nhiên, văn hóa đến đời sống cộng đồng đang tạo nên sức hút riêng cho du lịch Tuyên Quang.

Khi những giá trị nguyên bản trở thành sức hút

Trong sự chuyển động ấy, du lịch không còn được nhìn như những điểm đến riêng lẻ mà dần hình thành một chỉnh thể hài hòa, nơi mỗi vùng đất, mỗi câu chuyện đều góp phần tạo nên hành trình giàu cảm xúc.

Từ mặt nước xanh thẳm của hồ sinh thái Na Hang - Lâm Bình, nơi mây núi như hòa vào làn nước tĩnh lặng đến những triền đá tai mèo sắc lạnh của Cao nguyên đá Đồng Văn, từ dòng Nho Quế uốn lượn giữa hẻm vực sâu đến những thửa ruộng bậc thang Hoàng Su Phì đổi màu theo mùa… mỗi không gian mang một vẻ đẹp riêng nhưng khi đặt trong tổng thể, lại tạo nên một bức tranh du lịch đa sắc, giàu chiều sâu.

Sự chuyển mình ấy không chỉ đến từ việc mở rộng không gian phát triển mà quan trọng hơn là từ cách nhìn nhận lại tài nguyên. Khi thiên nhiên, văn hóa và con người được đặt trong mối liên kết chặt chẽ, mỗi giá trị không còn đứng riêng lẻ mà trở thành một phần của trải nghiệm trọn vẹn.

Những con số của năm 2025 cho thấy rõ xu hướng này. Toàn tỉnh đón gần 3,93 triệu lượt khách, trong đó, có hơn 546 nghìn lượt khách quốc tế, tổng thu từ du lịch đạt trên 10.600 tỷ đồng. Không chỉ tăng về lượng, cơ cấu khách cũng đang dịch chuyển khi ngày càng nhiều du khách tìm đến những trải nghiệm gắn với bản sắc và đời sống người dân địa phương.

Ông Nguyễn Văn Hòa, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Tuyên Quang cho biết, địa phương đang tập trung xây dựng các sản phẩm du lịch theo hướng nâng cao chất lượng trải nghiệm, phát huy giá trị bản địa và tăng cường liên kết.

"Điểm khác biệt của du lịch Tuyên Quang không nằm ở số lượng điểm đến mà ở cách mỗi giá trị được chuyển hóa thành sản phẩm mang dấu ấn riêng", ông Hòa nhấn mạnh.

Sự thay đổi ấy thể hiện rõ nhất trong đời sống của các bản làng vùng cao. Tại Lũng Cú, những ngôi nhà trình tường không chỉ là nơi sinh sống mà còn mở ra không gian trải nghiệm văn hóa Mông đặc sắc. Còn ở Thượng Lâm, những điệu then, tiếng đàn tính ngân vang bên hồ cùng bữa cơm đậm vị núi rừng…đang trở thành ký ức khó quên với nhiều du khách.

Ông Gabil - du khách đến từ Ba Lan lần đầu đặt chân đến Cao nguyên đá Đồng Văn chia sẻ rằng, điều khiến anh ấn tượng không chỉ là cảnh quan mà là cảm giác được "sống" trong không gian của vùng đất. "Tôi không chỉ tham quan mà như đang bước vào đời sống của người dân nơi đây. Mọi thứ đều chân thật và gần gũi", ông Gabil nói.

Khi du lịch gắn với đời sống

Nếu trước đây, du lịch thường gắn với những điểm đến nổi bật, ngày nay, Tuyên Quang đang dần định hình hệ sản phẩm du lịch dựa trên chính đời sống của người dân - nơi mỗi bản làng trở thành một không gian trải nghiệm riêng biệt.

Trong bức tranh ấy, Làng văn hóa du lịch thôn Tha ở phường Hà Giang 1 nổi lên như một điểm sáng tiêu biểu. Nằm nép mình giữa những cánh đồng xanh mướt, thôn Tha vẫn giữ được gần như nguyên vẹn không gian nhà sàn truyền thống của người Tày cùng nhịp sống chậm rãi, yên bình.

Những năm gần đây, người dân nơi đây đã từng bước làm du lịch từ chính ngôi nhà, nếp sống của mình. Những homestay được cải tạo nhưng vẫn giữ kiến trúc truyền thống; bữa cơm giản dị với rau rừng, cá suối; những buổi tối vang lên điệu then, tiếng đàn tính… tất cả tạo nên trải nghiệm gần gũi, chân thực mà không phải nơi nào cũng có.

Sự chân thực ấy chính là điều khiến thôn Tha trở thành một trong những điểm du lịch cộng đồng tiêu biểu, được Hiệp hội Du lịch Việt Nam bình chọn là một trong những điểm đến thu hút khách nhất cả nước năm 2025. Đây không chỉ là sự ghi nhận mà còn là minh chứng cho hướng đi đúng - lấy văn hóa làm nền tảng, lấy cộng đồng làm trung tâm.

Không chỉ riêng thôn Tha, nhiều làng du lịch cộng đồng khác như, Lô Lô Chải, Thèn Pả, Nặm Đăm, Pả Vi Hạ hay Thượng Lâm… cũng đang từng bước khẳng định vị thế bằng chính bản sắc của mình. Ở đó, người dân không chỉ làm du lịch mà đang kể câu chuyện của dân tộc mình theo cách tự nhiên nhất.

Chủ tịch UBND xã Lũng Cú Trần Đức Chung cho biết, phát triển du lịch cộng đồng đã góp phần thay đổi rõ rệt đời sống người dân. "Không chỉ có thêm thu nhập, bà con còn ý thức hơn trong việc giữ gìn văn hóa truyền thống, bởi đó chính là nền tảng để phát triển lâu dài", ông Chung chia sẻ.

Trong những bản làng ấy, những điều giản dị lại trở thành sức hút. Một buổi chiều theo chân người dân ra nương, một tối quây quần bên bếp lửa hay chỉ là khoảnh khắc ngồi nghe kể chuyện về phong tục, tập quán… đôi khi để lại ấn tượng sâu sắc hơn bất kỳ điểm tham quan nào.

Sự phát triển của du lịch cộng đồng cũng đang tạo ra một mối liên kết bền chặt giữa bảo tồn và phát triển. Khi di sản không chỉ được lưu giữ mà còn được "sống" trong đời sống hiện tại, giá trị của nó được tiếp nối một cách tự nhiên.

Trong định hướng phát triển, Tuyên Quang xác định du lịch không chỉ là một ngành kinh tế mà còn là cầu nối để lan tỏa giá trị của vùng đất. Khi mỗi trải nghiệm đều gắn với con người, văn hóa, du lịch sẽ không còn là những chuyến đi ngắn ngủi mà trở thành hành trình cảm nhận.

Và khi những giá trị bản địa được đánh thức đúng cách, Tuyên Quang không chỉ có những điểm đến mới mà còn mở ra cách cảm nhận mới về con người, văn hóa và một miền đất đang bền bỉ chuyển mình bằng chính bản sắc văn hóa địa phương.