TikTok thao túng khiến người dùng mua sắm không suy nghĩ, liên tục cháy hàng, gián tiếp đẩy Gen Z vào cảnh nợ nần?

Rất nhiều người trẻ đã chia sẻ về việc TikTok đã ảnh hưởng tới cách họ chi tiêu.
18/03/2023 16:36
Tô Diệp (Theo The Guardian)

Rất nhiều người trẻ đã chia sẻ về việc TikTok đã ảnh hưởng tới cách họ chi tiêu.

Thuật toán TikTok "thao túng" người dùng sử dụng nó liên tục

“Một vòng lặp vô hạn của giải trí mua sắm” là quảng cáo tiếp thị từ TikTok. Như là một nỗ lực để giúp các thương hiệu tăng doanh số, TikTok tự hào nói rằng bản thân “đi đầu” trong việc thuyết phục người tiêu dùng trực tuyến chi tiêu. Nền tảng này có mô hình kinh doanh độc đáo không ngừng lôi kéo mọi người không chỉ khám phá và mua những thứ mới mà còn trở thành khách hàng thường xuyên.

Thuật toán phức tạp nổi tiếng của TikTok tạo ra các nguồn cấp dữ liệu được cá nhân hóa, giúp dễ dàng tiếp cận với những người khách hàng phù hợp với từng nội dung cụ thể. Guillaume Chaslot, người sáng lập AlgoTransparency chia sẻ với tờ New York Times: “Thuật toán cố gắng khiến mọi người nghiện sử dụng nền tảng nào đó hơn là cung cấp cho họ những gì họ thực sự muốn”.

Phải chăng mô hình bán hàng của TikTok đang đẩy Gen Z vào cảnh nợ nần? - Ảnh 1.

Liệu thuật toán gây nghiện đó có đang góp phần vào xu hướng ngày càng tăng của những người trẻ tuổi thấy mình mắc nợ hay không là một điều quan trọng nhiều chuyên gia cho rằng cần phải xem xét. Theo một cuộc khảo sát vào tháng 12/2022 của ngân hàng TSB, hơn một nửa những người trẻ từ 18 đến 24 tuổi đã mắc nợ mới hoặc tăng thêm nợ trong 12 tháng qua. Tỷ lệ khách hàng từ 18 đến 24 tuổi của TSB bị thấu chi vào tháng 10/2022 cao hơn 10% so với 1 năm trước đó .

Rõ ràng là chi tiêu của những người trẻ tuổi bị ảnh hưởng bởi những gì họ nhìn thấy trên mạng xã hội. Họ tự nhận thức được rằng các video có hashtag #TikTokMadeMeBuyIt (Tạm dịch: TikTok đã khiến tôi mua sản phẩm đó) có hơn 40 tỷ lượt xem. Nghiên cứu riêng của TikTok cho thấy 52% người dùng thuộc Millennials ở Anh đã mua 1 sản phẩm vì họ nhìn thấy nó trên trang web vào năm 2022, với người dùng Gen Z con số này tăng lên 60%. Và 1 cuộc khảo sát của Adweek năm 2021 tại Mỹ cho thấy người dùng TikTok có khả năng là “nhóm người mua tận tâm nhất từ mạng xã hội” và cũng có nhiều khả năng mua các mặt hàng được quảng cáo trên các nền tảng bao gồm Pinterest, YouTube, Snapchat, Reddit và LinkedIn.

Điều rõ ràng là các biện pháp kích thích chi tiêu, bao gồm quảng cáo được nhắm mục tiêu 1 cách cực kỳ hiệu quả dựa trên dữ liệu người dùng và liên kết mua sắm trong video, là trọng tâm mô hình kinh doanh của TikTok. Doanh thu quảng cáo toàn cầu của công ty đã tăng từ 4 tỷ đô la vào năm 2021 lên hơn 11,6 tỷ đô la vào năm 2022 và nó đã kiếm được 205 triệu đô la từ mua hàng trong ứng dụng so với Facebook, Twitter và Instagram cộng lại.

Phải chăng mô hình bán hàng của TikTok đang đẩy Gen Z vào cảnh nợ nần? - Ảnh 2.

Những video trong hastag ##TikTokMadeMeBuyIt

Những nỗ lực "yếu ớt" để thoát khỏi sự kiếm soát chi tiêu của TikTok

Có những dấu hiệu nhỏ của một phản ứng dữ dội từ người tiêu dùng. Một người có ảnh hưởng, Paige Pritchard, gần đây đã gây sốt khi thảo luận về cách TikTok có thể thúc đẩy việc chi tiêu quá mức. Các ví dụ về "nhồi nhét tiền mặt" (cash-stuffing), trong đó những người trẻ tuổi bỏ tiền mặt vào phong bì để tránh mua sắm online thiếu suy nghĩ cũng ngày càng trở nên phổ biến. Nhưng những nỗ lực tích cực và thường tốn nhiều công sức như vậy để thoát khỏi sự thôi thúc phải chi tiêu nhắc nhở chúng ta về sức mạnh của các thuật toán. 

Thuật toán tạo ra một tư duy khan hiếm. Như một người đăng trên diễn đàn MakeUpRehab của Reddit gần đây đã nói: “Tôi thấy mình có cảm giác thôi thúc: Tôi cần mua cái này NGAY BÂY GIỜ trước khi TikTok khiến nó cháy hàng”. 

Phải chăng mô hình bán hàng của TikTok đang đẩy Gen Z vào cảnh nợ nần? - Ảnh 3.

Thanh thiếu niên và những người ở độ tuổi 20 luôn dễ bị áp lực từ bạn bè, sợ bị bỏ lỡ và tiêu thụ quá mức. Nhưng vấn đề này đang trở nên phức tạp hơn do thiếu kỹ năng và hiểu biết tài chính, công nghệ trở thành một phần không thể thiếu trong cuộc sống của chúng ta và môi trường tiêu dùng ngày càng xâm lấn. Trong đó, mua hàng bằng một cú nhấp chuột và vay thông qua các lựa chọn “mua ngay, trả sau” chưa bao giờ dễ dàng hơn thế.

Ở Anh, những người trẻ tuổi đã và đang vượt qua những áp lực về tài chính và tâm lý do cuộc khủng hoảng chi phí sinh hoạt gây ra. Một cuộc thăm dò của Sky News-Ipsos cho thấy những người trẻ tuổi đang cắt giảm giao tiếp xã hội, đảm nhận nhiều công việc hơn và quay trở lại sống cùng cha mẹ khi họ phải vật lộn để trả các hóa đơn. Dữ liệu từ Khảo sát toàn cầu về Gen Z và Millennial năm 2022 của Deloitte cho thấy ⅓ số người được hỏi thuộc Gen Z lo lắng về chi phí sinh hoạt hơn tất cả các mối quan tâm khác. 

#TikTokmademebuyit không phải là huy hiệu danh dự cho một thế hệ đã phải chống chọi với nhiều cuộc tấn công nhằm vào sự giàu có mà họ mong đợi. Trên thực tế, những người trẻ đang gặp rất nhiều thử thách trong chi tiêu với sự ảnh hưởng to lớn từ MXH. 

Tin cùng chuyên mục

Phát hiện rận mi ký sinh gây ngứa và viêm mắt cho bệnh nhân

Phát hiện rận mi ký sinh gây ngứa và viêm mắt cho bệnh nhân

Bệnh viện Mắt Sài Gòn Đà Lạt vừa tiếp nhận một trường hợp đặc biệt: bệnh nhân K., trong quá trình đến khám và dự kiến điều trị đục thủy tinh thể, đã được phát hiện có rất nhiều rận mi (Pthirus pubis) trên mí mắt.

Không khí đón Noel sớm trên những con phố của Hà Nội

Không khí đón Noel sớm trên những con phố của Hà Nội

Một mùa Giáng sinh đang đến gần. Trên nhiều con phố của Hà Nội như Hàng Mã, Nhà Thờ, Hàm Long... đã ngập tràn sắc màu đỏ, ánh đèn lấp lánh, cùng những cây thông được trang hoàng lung linh.

Hai tỷ phú Ấn Độ rời khỏi câu lạc bộ 100 tỷ USD

Hai tỷ phú Ấn Độ rời khỏi câu lạc bộ 100 tỷ USD

Sau những màn phô trương xa hoa và sự bùng nổ tài sản, hai tỷ phú hàng đầu Ấn Độ, ông Mukesh Ambani và ông Gautam Adani, đã chính thức rời khỏi câu lạc bộ "centibillionaire" (những người sở hữu trên 100 tỷ USD).

Cổ tích hiện đại về chàng trai không chân và người vợ xinh đẹp bán hàng online doanh thu cả tỉ đồng

Cổ tích hiện đại về chàng trai không chân và người vợ xinh đẹp bán hàng online doanh thu cả tỉ đồng

Tập 6 Cơ hội cho ai - Whose Chance? mùa 6 phát sóng 20h Chủ nhật ngày 15/12 trên VTV3, mang đến một câu chuyện truyền cảm hứng về Tô Đình Khánh - người đàn ông không chân nhưng đã vượt qua nghịch cảnh để vươn lên.

Người dân làng đào Nhật Tân tất bật chăm sóc đào đón Tết Ất Tỵ

Người dân làng đào Nhật Tân tất bật chăm sóc đào đón Tết Ất Tỵ

Do ảnh hưởng của bão YAGI (bão số 3) vừa qua, nhiều diện tích trồng đào khu vực ven sông Hồng của làng nghề truyền thống đào Nhật Tân (Tây Hồ) bị ngập nặng kéo dài, gây úng rễ, chết đào hàng loạt.

Thế giới 2024: Biến đổi khí hậu ngày càng trầm trọng

Thế giới 2024: Biến đổi khí hậu ngày càng trầm trọng

Năm 2024 được ghi nhận là năm nóng nhất trong lịch sử nhân loại và cũng là năm đầu tiên ghi nhận nhiệt độ toàn cầu đạt mức tăng hơn 1,5 độ C so với mức trung bình thời kỳ tiền công nghiệp.

Người Italy chi tiêu mạnh tay cho dịp Giáng sinh 2024

Người Italy chi tiêu mạnh tay cho dịp Giáng sinh 2024

Phóng viên TTXVN tại Rome dẫn kết quả khảo sát, do Liên đoàn Thương mại - Doanh nghiệp Italy phối hợp với viện nghiên cứu Format Research thực hiện, cho thấy tỷ lệ người dân Italy dự định chi hơn 300 euro cho dịp Giáng sinh 2024 đang tăng lên, cao hơn mức chi tiêu bình quân trên cả nước là khoảng 207 euro.

Ai đang dẫn đầu lượt bình chọn Nam diễn viên xuất sắc tại VTV Awards?

Ai đang dẫn đầu lượt bình chọn Nam diễn viên xuất sắc tại VTV Awards?

BTC giải VTV Awards - Ấn tượng VTV 2024 vừa tiết lộ số lượt bình chọn hạng mục Diễn viên nam ấn tượng, cập nhật tới 10h ngày 09/12/2024.

Tin mới nhất

Độc đáo khu phố bao cấp của Hà Nội được tái hiện trong "Đêm Trúc Bạch"

Độc đáo khu phố bao cấp của Hà Nội được tái hiện trong "Đêm Trúc Bạch"

Lần đầu tiên tại Hà Nội, một không gian với bối cảnh là một khu phố cổ Hà Nội với các toa tàu điện, các cửa hàng bách hóa… gợi nhớ cho người dân Thủ đô và du khách về ký ức của "thời bao cấp", một trong những thời kỳ đặc biệt của đất nước.

Đêm Trúc Bạch: Điểm đến của một Hà Nội quyến rũ, sâu lắng và đậm chất thơ

Đêm Trúc Bạch: Điểm đến của một Hà Nội quyến rũ, sâu lắng và đậm chất thơ

Đêm Hà Nội với sự lung linh của ánh đèn và hơi thở lịch sử qua từng góc phố, là một mô hình độc đáo, giúp du khách khám phá một Hà Nội rất khác - một Hà Nội quyến rũ, đậm chất thơ và sâu lắng.

Bí ẩn những địa điểm được cho là cánh cổng dẫn tới thế giới khác đến nay vẫn chưa có lời giải

Bí ẩn những địa điểm được cho là cánh cổng dẫn tới thế giới khác đến nay vẫn chưa có lời giải

Những nơi này đều có nhiều truyền thuyết bí ẩn xoay quanh và được cho là có thể dẫn lối cho người trần sang thế giới bên kia.

TP.HCM được Giải thưởng Du lịch thế giới chọn làm nơi trao giải

TP.HCM được Giải thưởng Du lịch thế giới chọn làm nơi trao giải

World Travel Awards chọn TP.HCM là địa điểm tổ chức Lễ trao giải thưởng khu vực châu Á và châu Đại Dương năm 2022.

The Bubble Tea Factory: Bảo tàng trà sữa độc nhất vô nhị của đảo quốc Singapore

The Bubble Tea Factory: Bảo tàng trà sữa độc nhất vô nhị của đảo quốc Singapore

Đảo quốc sư tử Singapore hiện đang thu hút với địa điểm dành cho các tín đồ của trà sữa và những viên trân châu ngọt ngào, cũng như những ai ưa khám phá. Đó là bảo tàng trà sữa trân châu đầu tiên tại Đông Nam Á

Cầu cảng đẹp như Hawai ở Hải Tiến khiến giới trẻ mê mệt, đã đến là phải check-in

Cầu cảng đẹp như Hawai ở Hải Tiến khiến giới trẻ mê mệt, đã đến là phải check-in

Với vẻ đẹp hoang sơ của biển cùng kiến trúc độc đáo, cầu cảng Hải Tiến thuộc Khu du lịch Hải Tiến (Hoằng Hóa) hiện đang là điểm check-in khiến giới trẻ mê mệt.

Lái xe ô tô du Xuân và những lưu ý không thể bỏ qua

Lái xe ô tô du Xuân và những lưu ý không thể bỏ qua

Những chuyến du xuân vui và hoàn hảo ai cũng mong muốn, tuy nhiên nó sẽ mất hứng và không trọn vẹn khi gặp những phiền toái đột xuất xảy ra trên đường.

Những lễ hội khó lòng bỏ qua đầu Xuân Kỷ Hợi

Những lễ hội khó lòng bỏ qua đầu Xuân Kỷ Hợi

Đến hẹn lại lên. Tháng Giêng âm lịch hàng năm là tháng của rất, rất nhiều các lễ hội ở Việt Nam trong đó có những lễ hội đáng chú ý, thu hút mối quan tâm của đông đảo dân chúng cũng như du khách gần xa.

Những địa danh Tây Bắc nhất định phải phượt đầu năm

Những địa danh Tây Bắc nhất định phải phượt đầu năm

Từ nhiều năm nay, với đặc thù về cảnh quan trong dịp Tết, Tây Bắc luôn là điểm hẹn lý tưởng để các phượt thủ tìm đến

Đến Chiang Mai, trải nghiệm một Thái Lan thật khác

Đến Chiang Mai, trải nghiệm một Thái Lan thật khác

Đến Thái Lan, nếu đã quá quen với Bangkok và Pattaya náo nhiệt phố thị, Phuket với những bãi biển cát trắng trải dài, thì Chiang Mai sẽ cho du khách một trải nghiệm khác biệt.