Quần thể di tích Yên Tử-Vĩnh Nghiêm-Côn Sơn, Kiếp Bạc: Giá trị nổi bật toàn cầu
Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử-Vĩnh Nghiêm-Côn Sơn, Kiếp Bạc là một di sản dạng chuỗi liên hoàn gồm 12 di tích, cụm di tích, được chắt lọc từ hàng trăm di tích và danh thắng của 6 khu Di tích Quốc gia đặc biệt thuộc 3 tỉnh Quảng Ninh, Bắc Ninh và Hải Phòng, tất cả đều nằm trên dãy núi Yên Tử ở Đông Bắc Việt Nam có tổng diện tích 525,75 ha.
Đó là các di tích, cụm di tích liên quan đến quê hương họ Trần và nơi yên nghỉ của nhiều vị vua và hoàng tộc triều Trần (Quảng Ninh), Khu Di tích Côn Sơn-Kiếp Bạc (Hải Phòng). Các di tích liên quan đến cuộc đời và sự nghiệp của Đệ nhị Tổ Pháp Loa và Đệ tam Tổ Huyền Quang và thời kỳ phát triển cực thịnh của Phật giáo Trúc Lâm với các di tích chùa Vĩnh Nghiêm (Bắc Ninh).
Chùa Vĩnh Nghiêm, còn được gọi là chùa Đức La, được công nhận là một trung tâm Phật giáo, nơi đào tạo tăng đồ cho cả nước, nơi phát tích Tam Tổ phái Thiền Trúc Lâm của Phật giáo Việt Nam. Đây là một trong những ngôi chùa tiêu biểu về kiến trúc cổ điển và độc đáo tại Việt Nam. Ảnh: Minh Đức – TTXVN
Chùa Vĩnh Nghiêm, còn được gọi là chùa Đức La, được công nhận là một trung tâm Phật giáo, nơi đào tạo tăng đồ cho cả nước, nơi phát tích Tam Tổ phái Thiền Trúc Lâm của Phật giáo Việt Nam. Ảnh: Minh Đức – TTXVN
Chùa Vĩnh Nghiêm là nơi lưu giữ 3.050 mộc bản có giá trị trên nhiều lĩnh vực. Năm 2012, mộc bản chùa Vĩnh Nghiêm đã được UNESCO công nhận là Di sản tư liệu khu vực châu Á – Thái Bình Dương. Ảnh: Minh Đức – TTXVN
Kích thước của các mộc bản không giống nhau và tùy theo từng loại kinh sách. Bản khắc lớn nhất có chiều dài hơn 1m, rộng 40-50cm, trong khi bản nhỏ nhất chỉ khoảng 15 x 20cm. Điều này cho thấy sự linh hoạt trong việc sản xuất và lưu trữ tài liệu tôn giáo. Ảnh: Minh Đức – TTXVN
Nhà chùa thường xuyên kiểm tra, vệ sinh mộc bản và có các biện pháp xử lý để phòng, chống côn trùng, nấm mốc gây hại và đặt mộc bản trong các kệ gỗ, cửa tủ kệ luôn được khóa cẩn thận. Ảnh: Minh Đức – TTXVN
Nhà chùa thường xuyên kiểm tra, vệ sinh mộc bản và có các biện pháp xử lý để phòng, chống côn trùng, nấm mốc gây hại và đặt mộc bản trong các kệ gỗ, cửa tủ kệ luôn được khóa cẩn thận. Ảnh: Minh Đức – TTXVN
Nhà chùa thường xuyên kiểm tra, vệ sinh mộc bản và có các biện pháp xử lý để phòng, chống côn trùng, nấm mốc gây hại và đặt mộc bản trong các kệ gỗ, cửa tủ kệ luôn được khóa cẩn thận. Ảnh: Minh Đức – TTXVN
Mộc bản chùa Vĩnh Nghiêm được khắc bằng chữ Hán và chữ Nôm với nhiều kiểu chữ khác nhau như chân thư, thảo thư, lệ thư, hành thư,... Nhiều trang được các nghệ nhân xưa khắc đan xen thêm những bức minh họa đường nét tài hoa tinh tế, bố cục chặt chẽ, hài hòa, xứng đáng là tác phẩm đồ họa có giá trị thẩm mỹ cao. Ảnh: Minh Đức – TTXVN
Bộ tượng Tam Thế Phật chùa Côn Sơn, niên đại thời Lê trung hưng là bảo vật quốc gia. Ảnh: Minh Đức – TTXVN
Chùa Côn Sơn được hình thành từ thời Đinh – Lý (thế kỷ 10 – 12) và được phục dựng vào năm 1304, mở rộng vào năm 1329 bởi Đệ nhị Tổ Pháp Loa. Ảnh: Minh Đức – TTXVN
Bàn cờ tiên trên đỉnh Côn Sơn là một khu vực bằng phẳng. Tương truyền, từ thời Trần, Pháp Loa Tôn giả - tổ thứ 2 của Thiền phái Trúc Lâm, đã lập một bàn cờ tại vị trí này, tục gọi là Bàn cờ Tiên. Ảnh: Minh Đức – TTXVN
Nền móng cũ của tòa Cửu Phẩm Liên Hoa tại Chùa Côn Sơn đã được phát hiện trong đợt khai quật khảo cổ học diễn ra vào năm 2014-2015. Ảnh: Minh Đức – TTXVN
Tháp được ghép từ các phiến đá hình hộp chữ nhật, mang đậm dấu ấn Phật giáo Trúc Lâm và là nơi an nghỉ của Tổ Huyền Quang – vị Tổ thứ ba của Thiền phái Trúc Lâm. Sau khi Tổ viên tịch tại chùa Côn Sơn năm 1334, tháp mộ của ông được dựng tại vị trí này để tưởng niệm công lao tu hành và truyền đạo. Ảnh: Minh Đức – TTXVN
Đền Kiếp Bạc nằm giữa thung lũng ba mặt được bao bọc bởi dãy núi Rồng, mặt còn lại hướng ra sông Lục Đầu. Đền có tổng diện tích khoảng 13.500m², với kiến trúc cổ kính, nổi bật là nghi môn gồm ba cửa lớn, uy nghi. Ảnh: Minh Đức – TTXVN
Di tích Côn Sơn – Kiếp Bạc quy tụ nhiều công trình kiến trúc cổ như đền đài, chùa, tháp, nằm giữa khung cảnh núi non hùng vĩ. Mỗi địa danh đều lưu giữ giá trị văn hóa – lịch sử hàng trăm năm của dân tộc. Ảnh: Minh Đức – TTXVN
Cổng đền Kiếp Bạc với 3 cửa lớn, nguy nga và cổ kính. Ảnh: Minh Đức – TTXVN
Bia “Côn Sơn Tư phúc tự bi” là bảo vật quốc gia, bia có 6 mặt (lục lăng), hoa văn đẹp, chuẩn mực của nghệ thuật Lê Trung hưng đầu thế kỷ XVII, với các hoạ tiết trang trí trên bia được chạm khắc tinh xảo. Ảnh: Minh Đức – TTXVN
Bên trong đền Kiếp Bạc có giếng Ngọc cổ không bao giờ cạn nước. Ảnh: Minh Đức – TTXVN
Giếng Ngọc tròng chùa Côn Sơn là tụ mạch của nước nguồn từ núi Kỳ Lân, có ý nghĩa quan trọng về tâm linh của di tích Côn Sơn qua bảy trăm năm qua. Ảnh: Minh Đức – TTXVN
Bia Thanh Hư Động là tấm bia mang ngự bút của Vua Trần Duệ Tông là Bảo vật Quốc gia. Bia được đặt trên lưng rùa lớn. Bia và rùa đều được chế tác bằng đá xanh, trọng lượng bia khoảng hơn 1 tấn. Trán bia hình vòng cung, thân bia hình chữ nhật và gồm 2 mặt trước và sau. Ảnh: Minh Đức – TTXVN
