Là nơi sở hữu nhiều điểm đến nổi tiếng cùng chiều sâu văn hóa đặc sắc, Phú Thọ có điều kiện phát triển du lịch gắn với nghỉ dưỡng, sinh thái và trải nghiệm văn hóa.

Tuy nhiên, lượng khách hiện vẫn chủ yếu tập trung vào mùa lễ hội đầu năm, trong khi dư địa khai thác các sản phẩm du lịch quanh năm còn rất lớn.

Từ lợi thế di sản...

Phú Thọ quy tụ nguồn tài nguyên du lịch phong phú, trải dài từ vùng trung du Đất Tổ đến không gian sinh thái núi rừng và các khu nghỉ dưỡng nổi tiếng. Đây là lợi thế quan trọng để địa phương phát triển đồng thời nhiều loại hình du lịch như văn hóa, sinh thái, nghỉ dưỡng, du lịch cộng đồng và trải nghiệm. Sự kết nối giữa các vùng văn hóa tạo nên hành trình du lịch phong phú, từ về nguồn, tri ân tổ tiên tại Đền Hùng đến khám phá không gian Phật giáo Tây Thiên hay trải nghiệm văn hóa bản địa vùng Mường.

Bên cạnh Khu Di tích lịch sử Đền Hùng, nhiều điểm đến như Tây Thiên, Tam Đảo, Thanh Thủy, đền Chúa Thác Bờ, động Đá Bạc, động Tiên Phi hay các điểm du lịch cộng đồng giàu bản sắc bản địa đang góp phần tạo nên không gian du lịch phong phú cho tỉnh. Từ nghỉ dưỡng, sinh thái đến trải nghiệm văn hóa, tất cả các điểm đến này đều có thể kết nối trong cùng hành trình.

Nhiều du khách khi đến Phú Thọ bày tỏ ấn tượng với sự đa dạng của các loại hình du lịch. Anh Vũ Thanh Hiển, du khách đến từ Gia Lai chia sẻ: “Phú Thọ không chỉ có du lịch tâm linh mà còn có sinh thái, cộng đồng, nghỉ dưỡng. Tôi đặc biệt thích trải nghiệm ở Tây Thiên vì thiên nhiên còn hoang sơ, người dân thân thiện và ẩm thực đặc sắc”.

Theo đại diện một số doanh nghiệp lữ hành, ít địa phương nào có lợi thế kết hợp giữa yếu tố tâm linh, sinh thái và văn hóa cộng đồng như Phú Thọ hiện nay. Đây là điều kiện thuận lợi để phát triển các tour nghỉ dưỡng kết hợp khám phá văn hóa bản địa thay vì chỉ đi lễ trong ngày như trước. Tuy nhiên, dù có nhiều tiềm năng, du lịch của tỉnh hiện vẫn mang tính thời vụ rõ nét.

Tại nhiều điểm đến, lượng khách tăng đột biến vào dịp đầu xuân nhưng giảm mạnh sau mùa lễ hội. Điều này khiến hoạt động du lịch tại nhiều điểm đến rơi vào tình trạng cao điểm ngắn, trầm lắng kéo dài; nhiều dịch vụ vận hành cầm chừng trong phần lớn thời gian còn lại của năm. Không ít điểm đến mới dừng ở hoạt động dâng hương, tham quan đơn thuần, chưa tạo được sản phẩm trải nghiệm để giữ chân du khách.

Ông Nguyễn Ngọc Lân, Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Phú Thọ nhận định, nhiều địa phương hiện vẫn khai thác theo hướng phục vụ mùa lễ hội thay vì phát triển sản phẩm mang tính trải nghiệm văn hóa. Trong khi đó, nhu cầu của du khách ngày càng đa dạng, không chỉ đi lễ cầu may mà còn muốn nghỉ ngơi, tìm hiểu lịch sử, văn hóa bản địa và chăm sóc sức khỏe tinh thần. Theo ông Lân, các địa phương cần xây dựng chuỗi hoạt động kéo dài quanh năm như trải nghiệm văn hóa dân gian, thiền, nghỉ dưỡng sinh thái, du lịch cộng đồng hay các tour tìm hiểu lịch sử, tín ngưỡng nhằm tăng thời gian lưu trú và sức hút cho điểm đến.

... đến bài toán hút khách quanh năm

Lợi thế của Phú Thọ hiện nay là khả năng kết nối nhiều điểm đến thành các tuyến du lịch liên hoàn thay vì khai thác riêng lẻ như trước. Nhiều chuyên gia cho rằng, nếu được kết nối hiệu quả, địa phương có thể xây dựng các tour du lịch kéo dài 2-3 ngày với hành trình đa dạng như về Đền Hùng tri ân cội nguồn, trải nghiệm văn hóa Mường tại xã Mai Châu, nghỉ dưỡng và chiêm bái tại Tây Thiên - Tam Đảo. Việc liên kết này không chỉ kéo dài thời gian lưu trú mà còn tăng mức chi tiêu của du khách, tạo cơ hội phát triển cho các dịch vụ lưu trú, ẩm thực, vận chuyển và sản phẩm địa phương.

Bà Lê Thị Ngoan, chuyên gia du lịch, người sáng lập thương hiệu Travel Authentic Asia cho hay, để phát triển hiệu quả các tuyến du lịch liên vùng, hạ tầng kết nối, cơ sở lưu trú và chất lượng dịch vụ cần tiếp tục được nâng cao. Bên cạnh đó, các địa phương cũng cần tránh tình trạng khai thác du lịch theo hướng thương mại hóa, làm mất đi giá trị văn hóa vốn có. Theo bà Ngoan, điều quan trọng của du lịch không nằm ở quy mô lễ hội hay số lượng công trình mà ở việc tạo được không gian văn hóa, cảm xúc và trải nghiệm cho du khách. Khi cảm nhận được không gian văn hóa, sự bình yên và nét riêng của mỗi vùng đất, du khách sẽ muốn quay trở lại thay vì chỉ ghé thăm một lần vào dịp đầu năm.

Ở góc độ quản lý, ông Bùi Xuân Trường, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Phú Thọ cho biết, tỉnh đã triển khai nhiều giải pháp thu hút du khách, trong đó đặc biệt chú trọng du lịch văn hóa. Trong đó, các địa phương đang đẩy mạnh quảng bá điểm đến, nâng cấp hạ tầng và xây dựng thêm các tour kết hợp trải nghiệm văn hóa, tham quan danh lam thắng cảnh. Với định hướng phát triển du lịch văn hóa theo hướng điểm đến bốn mùa, tỉnh xác định chiến lược đồng bộ từ phát triển sản phẩm, đầu tư hạ tầng đến nâng cao vai trò của cộng đồng. Việc phát huy giá trị di tích, nâng cao chất lượng dịch vụ và ứng dụng công nghệ trong quảng bá sẽ góp phần đưa du lịch tâm linh trở thành sản phẩm thu hút du khách quanh năm.

Để du lịch văn hóa không chỉ “nóng” mùa lễ hội và hình thành dòng khách trải nghiệm thường xuyên, tỉnh Phú Thọ đang ưu tiên mở rộng không gian phát triển sang loại hình du lịch sinh thái và nghỉ dưỡng tại vùng Hòa Bình. Theo đó, địa phương cũng tập trung đầu tư hạ tầng giao thông, bảo vệ môi trường và hình thành các khu nghỉ dưỡng thân thiện với thiên nhiên để khai thác lợi thế cảnh quan núi non đặc trưng.

Mô hình này không chỉ thúc đẩy kinh tế địa phương, đa dạng hóa sản phẩm mà còn góp phần bảo tồn giá trị văn hóa truyền thống và đa dạng sinh học của vùng. Đây được xác định là hướng đi chiến lược để Phú Thọ tăng cường kết nối phát triển du lịch liên vùng, mở rộng mạng lưới điểm đến hấp dẫn trong khu vực.

Nhờ lợi thế về văn hóa, tín ngưỡng và cảnh quan đặc sắc sau khi mở rộng địa giới hành chính, Phú Thọ đang có nhiều điều kiện để phát triển du lịch văn hóa trở thành sản phẩm chủ lực. Khi các điểm đến được kết nối hiệu quả và gia tăng chiều sâu trải nghiệm, loại hình du lịch này không chỉ thúc đẩy dịch vụ, kinh tế địa phương mà còn lan tỏa mạnh mẽ giá trị văn hóa của vùng đất cội nguồn.