Phát huy lợi thế về khí hậu, cảnh quan thiên nhiên và hệ sinh thái đa dạng, xã Tam Đảo, tỉnh Phú Thọ đang từng bước khai thác hiệu quả tiềm năng để phát triển du lịch theo hướng xanh, bền vững.

Sự đầu tư đồng bộ về hạ tầng, dịch vụ, chú trọng bảo tồn tài nguyên thiên nhiên và các giá trị văn hóa truyền thống đang tạo động lực quan trọng để địa phương đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, hướng tới mục tiêu phát triển du lịch bốn mùa.

Đánh thức tiềm năng từ tài nguyên bản địa

Nằm ở độ cao hơn 90 m so với mực nước biển, khu du lịch Tam Đảo từ lâu được biết đến là điểm đến du lịch hấp dẫn của khu vực phía Bắc với khí hậu mát mẻ quanh năm. Vào mùa hè, nhiệt độ trung bình tại đây chỉ khoảng 18 độ C, tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động nghỉ dưỡng và du lịch sinh thái. Không chỉ sở hữu cảnh quan núi rừng đặc sắc, Tam Đảo còn được thiên nhiên ưu đãi với hệ sinh thái phong phú. Vườn Quốc gia Tam Đảo hiện là nơi sinh sống của hơn 2.000 loài động, thực vật, trong đó có nhiều loài quý hiếm, góp phần tạo nên giá trị đặc biệt cho tài nguyên du lịch địa phương.

Bên cạnh lợi thế về thiên nhiên, Tam Đảo còn sở hữu nhiều điểm đến nổi tiếng như Nhà thờ Đá, thác Bạc, đền Bà Chúa Thượng Ngàn và các cung đường ngắm mây đặc trưng. Đây là những điểm nhấn thu hút đông đảo du khách trong và ngoài nước. Địa phương hiện lưu giữ gần 50 di tích lịch sử, văn hóa và tín ngưỡng cùng nhiều lễ hội truyền thống của cộng đồng các dân tộc sinh sống trên địa bàn. Những giá trị văn hóa được bảo tồn và phát huy đã góp phần làm phong phú sản phẩm du lịch, tạo nên sức hấp dẫn riêng cho vùng đất này.

Sự giao thoa hài hòa giữa thiên nhiên và văn hóa chính là nền tảng quan trọng để Tam Đảo phát triển các loại hình du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng và du lịch trải nghiệm – những xu hướng đang ngày càng được du khách quan tâm.

Những năm gần đây, Tam Đảo tập trung đầu tư phát triển hạ tầng du lịch, nâng cao chất lượng dịch vụ và đa dạng hóa các sản phẩm du lịch nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của du khách. Địa phương hiện có 194 cơ sở lưu trú với 2.456 phòng, bao gồm khách sạn, nhà nghỉ, homestay và villa. Nhiều cơ sở được đầu tư theo hướng hiện đại, thân thiện với môi trường và hài hòa với cảnh quan thiên nhiên. Cùng với phát triển dịch vụ, công tác bảo vệ môi trường, quản lý lễ hội, giữ gìn cảnh quan và bảo đảm an ninh, an toàn cho du khách cũng được chú trọng. Đây được xem là những yếu tố quan trọng góp phần xây dựng hình ảnh điểm đến văn minh, thân thiện và có trách nhiệm.

Sức hút của Tam Đảo được thể hiện qua lượng khách du lịch liên tục tăng. Trong năm 2025, địa phương đón khoảng 350.000 lượt khách, trong đó khu du lịch trung tâm thu hút hơn 303.000 lượt khách. Riêng 5 tháng đầu của năm 2026, Tam Đảo đã đón khoảng 180.000 lượt khách đến tham quan, nghỉ dưỡng.

Lần đầu đến Tam Đảo cùng gia đình vào dịp cuối tuần, chị Nguyễn Thu Hương, du khách đến từ Hà Nội cho biết, điều khiến chị ấn tượng không chỉ là không khí trong lành, mát mẻ mà còn là hệ thống lưu trú, dịch vụ ngày càng đa dạng, đáp ứng tốt nhu cầu nghỉ dưỡng và trải nghiệm.

Đặc biệt, việc liên tiếp được World Travel Awards vinh danh là "Thị trấn du lịch hàng đầu thế giới" trong giai đoạn 2022-2025 đã góp phần nâng cao vị thế và sức cạnh tranh của Tam Đảo trên bản đồ du lịch quốc tế.

Hướng tới phát triển bền vững

Chủ tịch UBND xã Tam Đảo Trần Anh Tú nêu rõ, địa phương xác định phát triển du lịch phải gắn với bảo tồn tài nguyên thiên nhiên và gìn giữ bản sắc văn hóa. Vì vậy, bên cạnh việc hoàn thiện quy hoạch, thu hút đầu tư, Tam Đảo cũng chú trọng nâng cao nhận thức của người dân và doanh nghiệp trong xây dựng môi trường du lịch văn minh, thân thiện và có trách nhiệm. Công tác xúc tiến, quảng bá du lịch được triển khai bằng nhiều hình thức; hoạt động liên kết với các doanh nghiệp lữ hành ngày càng được tăng cường nhằm mở rộng thị trường và nâng cao hiệu quả khai thác các sản phẩm du lịch. Trên nền tảng tài nguyên thiên nhiên và văn hóa đặc sắc, Tam Đảo đang từng bước đa dạng hóa sản phẩm du lịch từ nghỉ dưỡng, sinh thái, trải nghiệm đến du lịch cộng đồng và thể thao, góp phần kéo dài thời gian lưu trú và gia tăng chi tiêu của du khách.

Song song với phát triển du lịch, nhiều sản phẩm OCOP đặc trưng của địa phương như đông trùng hạ thảo, rượu ba kích, rượu sâm cau hay bánh chưng gù của người Sán Dìu đang trở thành sản phẩm phục vụ du lịch, góp phần quảng bá hình ảnh vùng đất và con người Tam Đảo.

Hợp tác xã Nấm Tam Đảo là một đơn vị tiêu biểu trong việc phát triển sản phẩm OCOP gắn với du lịch trải nghiệm. Thành lập từ năm 2009, hợp tác xã đã phát triển thành công nhiều dòng sản phẩm từ nấm dược liệu và đông trùng hạ thảo, trong đó nhiều sản phẩm đạt chứng nhận OCOP 3 sao và 4 sao.

Ông Nguyễn Quốc Huy, Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Giám đốc Hợp tác xã Nấm Tam Đảo cho biết, đơn vị xác định OCOP không chỉ là sản phẩm hàng hóa mà còn là sản phẩm du lịch, giúp du khách hiểu hơn về văn hóa địa phương và quá trình lao động sản xuất của người dân. Từ năm 2024 đến nay, hợp tác xã đã đón hơn 12.000 lượt khách đến tham quan, trải nghiệm các sản phẩm OCOP và quy trình nuôi trồng đông trùng hạ thảo. Đơn vị cũng liên kết với các doanh nghiệp lữ hành xây dựng chương trình tham quan gắn với hoạt động mua sắm sản phẩm OCOP, sử dụng dịch vụ du lịch tại Tam Đảo, góp phần nâng cao trải nghiệm cho du khách và quảng bá hiệu quả sản phẩm đặc trưng của địa phương.

Các sự kiện văn hóa - du lịch được tổ chức thường xuyên trong năm cũng góp phần tạo sức sống mới cho điểm đến, thu hút du khách đến với Tam Đảo trong nhiều thời điểm khác nhau, hướng tới mục tiêu phát triển du lịch bốn mùa.

Với lợi thế về thiên nhiên, khí hậu và chiều sâu văn hóa, cùng định hướng phát triển gắn với bảo tồn tài nguyên và nâng cao chất lượng dịch vụ, Tam Đảo đang từng bước khẳng định vị thế của một điểm đến xanh, bền vững. Những chuyển động tích cực không chỉ mở ra cơ hội phát triển cho ngành du lịch địa phương mà còn góp phần gìn giữ những giá trị đặc sắc của vùng đất, để Tam Đảo tiếp tục là điểm hẹn hấp dẫn của du khách trong nước và quốc tế.