Nằm cách đất liền khoảng 185km, Côn Đảo không chỉ nổi tiếng với vẻ đẹp hoang sơ mà còn là một điểm đến lý tưởng để khám phá và trải nghiệm sinh thái. Huyện đảo thuộc tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu có diện tích khoảng 76 km2, sở hữu những bãi biển đẹp, hệ sinh thái đa dạng và lịch sử hào hùng.

Khám phá lịch sử hào hùng của Côn Đảo

Trong lịch sử đấu tranh cách mạng giành độc lập và thống nhất đất nước, Côn Đảo là nơi chứng kiến và lưu giữ những giá trị lịch sử của đất nước với nhiều di tích lịch sử cách mạng nổi tiếng như: Nhà tù Côn Đảo, Cầu tàu 914, Nghĩa trang Hàng Dương, Nghĩa trang Hàng Keo, Chuồng bò, Sở Củi... Nơi đây còn là Khu du lịch quốc gia, Khu bảo tồn đa dạng sinh học, giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong chiến lược phát triển bền vững kinh tế biển quốc gia và bảo vệ quốc phòng - an ninh của Tổ quốc.

Để phát huy giá trị của di tích, việc kết hợp bảo tồn và phát triển du lịch là hướng đi quan trọng, giúp du khách hiểu rõ hơn về lịch sử khi trải nghiệm không gian đặc sắc của vùng đảo này. Bà Phạm Thị Tám, Phó Giám đốc Bảo tàng - Thư viện tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu cho biết, từ năm 2023 đến nay, Khu di tích quốc gia đặc biệt Côn Đảo tập trung thực hiện các dự án chỉnh trang di tích. Các di tích này đã được tu bổ và phát huy hiệu quả trong công tác giáo dục truyền thống văn hóa lịch sử của dân tộc nói chung và tại huyện Côn Đảo nói riêng.

Để phát huy giá trị Khu di tích quốc gia đặc biệt Côn Đảo, đồng thời tạo điểm nhấn về ý nghĩa lịch sử, Dự án tái hiện cuộc sống và sinh hoạt của người tù Côn Đảo thông qua hình ảnh tượng sáp đã được triển khai. Đến nay, Khu di tích đã triển khai 440 tượng sáp tại hệ thống nhà tù và Bảo tàng Côn Đảo, thu hút đông đảo du khách đến tham quan, học tập; đồng thời góp phần phát triển điểm đến cho du lịch địa phương. Hằng năm, đơn vị đã đón hàng trăm nghìn lượt du khách trong và ngoài nước đến tri ân, tưởng niệm và tham quan, học tập về truyền thống văn hóa lịch sử trên mảnh đất Côn Đảo thiêng liêng.

Hiện nay, du khách có thể đến Côn Đảo bằng cả đường hàng không và đường biển. Các chuyến bay từ Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh và Cần Thơ đến sân bay Côn Đảo giúp tiết kiệm thời gian; trong khi tàu cao tốc từ Thành phố Hồ Chí Minh, Vũng Tàu, Cần Thơ, Sóc Trăng lại mang đến trải nghiệm thú vị trên biển. Huyện Côn Đảo có 146 cơ sở lưu trú với tổng số phòng là 2.923 phòng, sức chứa 7.598 người/ngày, công suất phòng bình quân đạt khoảng 58%. Ngành Du lịch huyện đã xây dựng, công bố các gói kích cầu thu hút du khách, tổ chức các chương trình, sự kiện phục vụ người dân và du khách.

Trong tháng 5, tổng lượt khách tham quan, du lịch Côn Đảo đạt khoảng 90 nghìn lượt khách (trong đó có 13 nghìn lượt khách quốc tế). Trong năm 2025, ngành Du lịch Côn Đảo đặt mục tiêu phát triển mạnh về du lịch xanh - bền vững, du lịch sinh thái và nghỉ dưỡng; mục tiêu khách du lịch tăng 4,4%, doanh thu dịch vụ lưu trú tăng 13,22%.

Bà Nguyễn Thụy Nga, Phó Chủ tịch UBND huyện Côn Đảo cho biết, trong đợt cao điểm Hè năm 2025, huyện Côn Đảo kỳ vọng ngành Du lịch sẽ có sự tăng trưởng trên 5% so với cùng kỳ năm 2024. Các sản phẩm du lịch tiêu biểu của huyện Côn Đảo như: sản phẩm du lịch sinh thái; du lịch văn hóa - lịch sử, tâm linh; sản phẩm du lịch nghỉ dưỡng biển với các trải nghiệm vui chơi giải trí, kết hợp check-in trên các cung đường đẹp quanh đảo; các điểm thử nghiệm mô hình du lịch kết hợp kinh tế tuần hoàn, dịch vụ chăm sóc sức khỏe, thể thao biển… Tuy nhiên, khó khăn nhất hiện nay của địa phương là phương tiện vận chuyển khách đến Côn Đảo bằng đường hàng không. Sân bay nhỏ, chưa được nâng cấp sửa chữa, không tiếp nhận được các dòng máy bay lớn, hiện đại; hạn chế về hãng bay, số lượng tàu bay, khó thực hiện tăng chuyến bay mỗi ngày. Ngoài ra, khách du lịch khó tiếp cận được vé máy bay... Bà Nguyễn Thụy Nga kiến nghị, các cấp, ngành quan tâm, sớm triển khai nâng cấp sân bay Côn Đảo; xây dựng chủ trương thí điểm một số cơ chế, chính sách phát triển Côn Đảo.

Hoạt động trải nghiệm sinh thái độc đáo

Một trong những hoạt động hấp dẫn nhất ở Côn Đảo là lặn biển ngắm san hô. Du khách có cơ hội được chiêm ngưỡng những rạn san hô đa dạng cùng hệ sinh vật biển phong phú. Ngoài ra, đi trekking qua những cung đường rừng nguyên sinh cũng là một trải nghiệm thú vị để khám phá hệ thực vật phong phú của đảo.

Vào mùa sinh sản của rùa biển (từ tháng 4 - 10 hằng năm), du khách có thể tham gia chương trình bảo tồn rùa, chứng kiến cảnh những chú rùa con nở và trở về với môi trường biển. Đây là một trải nghiệm ý nghĩa giúp nâng cao ý thức bảo vệ môi trường.

Chị Tăng Thị Huyền Trân, Giám đốc điều hành Công ty Trách nhiệm hữu hạn Fabulous Mekong cho biết, Côn Đảo là nơi có nhiều mô hình du lịch như: du lịch tâm linh, trekking, tìm hiểu về môi trường, trải nghiệm hệ sinh thái rừng và biển. Khách quốc tế đến đây có thể trải nghiệm xem rùa đẻ, những cung đường trekking, hệ sinh thái rừng, biển tại Vườn quốc gia Côn Đảo... Đối với khách nội địa, Côn Đảo nổi tiếng về du lịch tâm linh. Qua trải nghiệm cho thấy, du lịch Côn Đảo có đầy đủ các bản sắc để khách có thể lưu trú dài hạn và có trải nghiệm về với thiên nhiên. Đây cũng là hoạt động nhằm giáo dục mọi người yêu lịch sử, văn hóa và bảo vệ thiên nhiên, môi trường sống.

Bà Marianna Henken (du khách Đức chia sẻ), Vườn quốc gia Côn Đảo là một nơi bảo tồn các loài quan trọng và đa dạng sinh học. Qua trải nghiệm thực tế, bà thấy được sự nỗ lực của Ban Quản lý Vườn quốc gia Côn Đảo, các tổ chức quốc tế, chính quyền và người dân địa phương trong hoạt động gìn giữ, bảo vệ cảnh quan nơi đây. Bà đã được trải nghiệm thả những chú rùa con về biển, sau 20 - 30 năm chúng sẽ quay lại làm tổ để đẻ trứng... Côn Đảo gây ấn tượng mạnh với cảnh quan thiên nhiên hùng vĩ và hoang sơ. Những bãi biển nước trong xanh; dãy núi đá vôi và các khu rừng nguyên sinh là nơi trú ẩn của nhiều loài động vật quý hiếm.

Vườn quốc gia Côn Đảo là một điểm đến không thể bỏ qua với hệ sinh thái rừng nhiệt đới, rừng ngập mặn và khu bảo tồn biển rộng lớn. Đây là nơi sinh sống của nhiều loài động vật quý hiếm như: Rùa biển, bò biển (Dugong) và hàng trăm loài san hô đầy màu sắc. Ông Nguyễn Văn Ngà, Trưởng phòng Du lịch và Giáo dục môi trường, Ban Quản lý Vườn quốc gia Côn Đảo cho biết, đơn vị tiếp tục xây dựng các kế hoạch về phát triển du lịch sinh thái, tạo ra nhiều sản phẩm chất lượng cao để xứng tầm với tài nguyên hiện có, đáp ứng nhu cầu của du khách, tạo sự hấp dẫn để thu hút khách quốc tế và nội địa. Ban Quản lý Vườn quốc gia Côn Đảo đang triển khai các dự án du lịch sinh thái nghỉ dưỡng dưới tán rừng theo Luật Lâm nghiệp 2017 và Đề án du lịch sinh thái nghỉ dưỡng giải trí của Vườn quốc gia Côn Đảo đến 2030 đã được UBND tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu phê duyệt...

Trong 6 tháng cuối năm, đơn vị tiếp tục tổ chức hoạt động du lịch trải nghiệm thực tế như: công tác di dời, cứu hộ, bảo tồn rùa biển từ 7-10 ngày tại các đảo nhỏ thuộc Vườn Quốc gia Côn Đảo dành cho du khách yêu thiên nhiên, thích khám phá thực tế. Ngoài ra, Ban Quản lý còn cải tạo các luồng, lạch, đường dẫn ca-nô ở các đảo nhỏ tạo điều kiện cho du khách vào tham quan thuận tiện, an toàn và không phá vỡ cảnh quan thiên nhiên; đồng thời cải tạo đường đi bộ từ Trạm quản lý, bảo vệ và bảo tồn thiên nhiên Hòn Tài đến cột mốc cơ sở A3 để phục vụ du khách tham quan. Đơn vị phát huy giá trị của Trung tâm diễn giải môi trường để tuyên truyền, giới thiệu rộng rãi về hệ sinh thái rừng, biển, đất ngập nước của Vườn quốc gia Côn Đảo; qua đó, giáo dục ý thức bảo vệ môi trường cho du khách.

Một chuyến đi đến Côn Đảo sẽ mang lại cho du khách những trải nghiệm khó quên, thêm yêu thiên nhiên và trân trọng những giá trị lịch sử dân tộc.