Với lợi thế về quỹ đất lớn kết hợp ưu điểm về hệ thống sông ngòi, kênh rạch, rừng núi cùng sản xuất nông nghiệp phát triển toàn diện, Bình Thuận có nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển du lịch nông nghiệp, du lịch cộng đồng. 

Bước đầu các tour trải nghiệm miệt vườn đã mang lại hiệu quả không chỉ làm phong phú sản phẩm du lịch Bình Thuận mà còn góp phần tạo ra giá trị tổng hợp cho ngành nông nghiệp địa phương.

Từ khi 2 tuyến cao tốc Dầu Giây - Phan Thiết, Phan Thiết - Vĩnh Hảo đi vào hoạt động, lượng khách "đổ về" huyện Tuy Phong (Bình Thuận) ngày càng đông. Ngoài Khu du lịch Bình Thạnh với chùa Cổ Thạch và bãi đá 7 màu, du lịch Tuy Phong đang có sức hút nhờ những điểm tham quan mới. Trong đó phải kể đến là sản phẩm du lịch trải nghiệm tại vườn nho ở xã Phước Thể.

Những ngày này, vườn nho Lê My (xã Phước Thể, huyện Tuy Phong) đang là điểm đến thu hút khách du lịch yêu thiên nhiên nhờ không gian yên tĩnh, vườn nho xanh mướt với những chùm nho trĩu quả. Đến đây, du khách được tham quan, chụp hình, thưởng thức các sản phẩm chế biến từ nho và trải nghiệm hái nho ngay tại vườn.

Anh Trần Tuấn Anh, du khách đến từ tỉnh Tây Ninh chia sẻ: Được bạn bè giới thiệu nên chúng tôi tìm đến khám phá. Lần đầu được vào tận vườn nho, tôi gần như choáng ngợp bởi không gian xanh mát và những chùm nho chín mọng treo lơ lửng trên giàn. Đây là một trải nghiệm thú vị và khó quên, chúng tôi đã có một bộ sưu tập ảnh rất ưng ý tại đây.

Sau một ngày đắm mình với sóng biển, thăm viếng cảnh chùa, chị Huỳnh Thị Mỹ Tiên, du khách đến từ Thành phố Hồ Chí Minh chọn tham quan vườn nho là hoạt động cuối trong hành trình du lịch đầu năm của mình. Chị Mỹ Tiên hào hứng chia sẻ: "Chủ vườn cho khách tham quan, chụp ảnh miễn phí. Các con tôi đã có điều kiện tìm hiểu về người nông dân, nông thôn, được trải nghiệm thực tế tại vùng quê. Tôi được tận tay cắt những chùm nho ngon, tươi để làm quà cho gia đình và bạn bè sau khi tranh thủ "check- in", dùng thử các sản phẩm từ nho như rượu, mật, nho khô...".

Để mang lại trải nghiệm tốt nhất cho du khách, chủ nhà vườn không chỉ chăm sóc vườn thật kỹ, tạo thêm nhiều cảnh quan để du khách chụp ảnh, vui chơi mà còn liên kết với các nhà vườn khác mở rộng không gian, tạo thêm sự phong phú, đa dạng.

Anh Lê Quốc Hiền, chủ vườn nho Lê My cho biết, gia đình anh có gần một ha trồng giống nho xanh và nho hồng nhật canh tác rải vụ. Ban đầu vườn nhà chỉ sản xuất để bán trái nhưng sau đó bạn bè và người thân muốn vào vườn để tham quan. Vào mùa chính vụ, khi các vườn nho chín, vườn sẽ mở cửa để du khách đến tham quan chụp ảnh, thưởng thức trái cây tại vườn, mua nho tươi và các sản phẩm chế biến từ nho.

Khi nhu cầu ngày một tăng cao, vườn nho của anh Hiền không đủ đáp ứng. Anh đã liên kết với các nhà vườn khác trong vùng để có thể phục vụ khách tham quan tại vườn quanh năm. Khi vườn này sắp hết thì vườn khác sẽ luân phiên, gối đầu. Đến nay đã có hơn 10 nhà vườn tham gia liên kết với khoảng 5 ha trồng nho an toàn theo phương thức rải vụ để lúc nào cũng có nho chín phục vụ du khách.

Hiện nay, đa phần các nhà vườn đều trồng giống nho hồng nhật bởi đây là giống nho cao cấp, được thương lái lẫn du khách yêu thích. Giống nho này nổi tiếng với quả to, căng giòn, vị ngọt thanh và mùi thơm nhẹ đặc trưng; không chỉ được ưa chuộng để ăn tươi mà còn dùng trong sản xuất rượu và các loại nước ép cao cấp. Để vừa đảm bảo an toàn cho du khách, vừa đảm bảo năng suất, sản lượng, nhà vườn áp dụng biện pháp canh tác an toàn, sử dụng phân hữu cơ giúp cây phát triển tốt, năng suất cao.

Các nhà vườn mở cửa từ 5 giờ 30 phút đến 18 giờ mỗi ngày. Buổi sáng là thời điểm du khách đến đông nhất trong ngày, có thời điểm đón vài trăm lượt khách mỗi ngày. Ngoài bán cho thương lái, các nhà vườn bán cho du khách hái tại vườn với giá dao động từ 120.000- 150.000 đồng/kg. Ngoài ra, các chủ vườn còn bán các gốc nho giống, các sản phẩm chế biến từ nho…

Theo Ủy ban nhân dân huyện Tuy Phong, địa phương đang có nhiều tiềm năng, lợi thế để phát triển du lịch nông nghiệp gắn với sản xuất các loại nông sản đặc sản có ưu thế như: nho, táo, mủ trôm, ớt chim La Gàn, thảo dược từ cây đinh lăng… Việc phát triển du lịch nông nghiệp đã mở ra hướng đi mới cho địa phương, giúp một bộ phận nông dân cải thiện thu nhập, góp phần quảng bá hình ảnh du lịch địa phương đến với du khách.

Không chỉ ở huyện Tuy Phong mà nhiều địa phương khác như Hàm Thuận Bắc, Hàm Thuận Nam, Hàm Tân, Tánh Linh cũng phát triển mô hình du lịch nông nghiệp, du lịch cộng đồng gắn với sản xuất nông nghiệp địa phương. Điển hình như, ở huyện Đức Linh, du lịch gắn với các hoạt động trải nghiệm sản xuất bưởi da xanh Đông Hà, sầu riêng Rô Mô; Bắc Bình gắn du lịch với trải nghiệm các vườn dưa lưới, trại nuôi dông thịt…

Theo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Bình Thuận, trên địa bàn tỉnh hiện có 28 điểm khai thác du lịch nông nghiệp. Nhiều mô hình du lịch sinh thái, du lịch canh nông ở những địa phương này đã phát huy hiệu quả, thu hút sự quan tâm của du khách. Có thể nói, với mô hình du lịch nông nghiệp, nhiều lợi ích được mang lại cho người nông dân, lẫn ngành du lịch. Các sản phẩm OCOP trở thành đặc sản của địa phương và tăng thêm giá trị cũng nhờ có du lịch.

Du lịch nông nghiệp, du lịch sinh thái đã mở ra một hướng đi mới, góp phần phát triển bền vững du lịch, đồng thời mang lại sắc thái, sức sống mới ở vùng nông thôn. Tuy nhiên trên thực tế tại Bình Thuận, quá trình triển khai gặp không ít khó khăn, bất cập như: các sản phẩm cho khách du lịch tham quan ở một số mô hình du lịch nông nghiệp còn đơn điệu, nghèo nàn, chưa tạo ra sản phẩm đặc trưng để thu hút du khách. Một số nơi phát triển theo xu hướng tự phát, chưa có chiến lược phát triển cụ thể. Chính sách về đất đai, nhất là việc chuyển đổi mục đích sử dụng đất, giấy phép xây dựng các công trình phục vụ du lịch sinh thái, canh nông chưa rõ ràng, còn nhiều khó khăn, vướng mắc…

Hy vọng thời gian tới, chính quyền địa phương các cấp phát huy vai trò, trách nhiệm trong công tác phối hợp triển khai các giải pháp tháo gỡ khó khăn; thực hiện các chính sách về phát triển du lịch nông nghiệp; xây dựng các chương trình hỗ trợ phát triển du lịch sinh thái, du lịch canh nông ở địa phương. Các quy định mới sẽ giúp du lịch nông nghiệp Bình Thuận được định vị và ngày càng phát triển.