Ngày 12/8 tới, hàng trăm nghìn du khách từ nhiều quốc gia sẽ đổ về vùng Castille-et-León, Tây Ban Nha, để chứng kiến nhật thực toàn phần. 

Với những địa phương vốn thưa dân và ít nằm trên các tuyến du lịch, sự kiện thiên văn hiếm có này được xem như một cơ hội đặc biệt để thúc đẩy du lịch, kinh tế và quảng bá hình ảnh địa phương.

Tây Bắc bán đảo Iberia là một trong số ít khu vực trên thế giới có thể quan sát toàn bộ hiện tượng nhật thực. Tại tỉnh Zamora, chính quyền ước tính khoảng 500.000 du khách sẽ đến đây trong tuần diễn ra sự kiện. Thị trưởng Angeles Martínez gọi nhật thực là “một phép màu vũ trụ nhỏ” đối với tỉnh Zamora, nơi dân cư ngày càng thưa thớt và thường bị du khách bỏ qua.

Trong nhiều tháng, chính quyền địa phương đã chuẩn bị cho làn sóng du khách đổ về. Công tác hậu cần được triển khai trên diện rộng, từ tìm kiếm các địa điểm quan sát thuận lợi đến tăng cường lực lượng cứu hỏa, y tế và cảnh sát. Các hiệp hội thiên văn địa phương cũng tham gia chuẩn bị địa điểm và phổ biến kiến thức khoa học tại khoảng 20 ngôi làng. Các chuyên gia đã khảo sát nhiều khu vực để lựa chọn những điểm có thời gian quan sát nhật thực toàn phần lâu nhất, dễ tiếp cận, có địa hình bằng phẳng, thuận tiện đỗ xe và tầm nhìn rộng.

Đối với chính quyền tỉnh Zamora, đây là cơ hội để thay đổi hình ảnh của địa phương. Người phụ trách du lịch của tỉnh, ông Víctor López de la Parte, cho rằng nhật thực giúp đưa tên tỉnh Zamora lên bản đồ du lịch quốc tế. Du khách không chỉ đến để xem hiện tượng thiên văn mà còn có cơ hội khám phá di sản văn hóa, thiên nhiên và ẩm thực địa phương.

Bermillo de Sayago, ngôi làng chỉ khoảng 1.000 dân nằm giữa đồng bằng Castille-et-León, lần đầu tiên chứng kiến khách sạn và các cơ sở lưu trú kín chỗ. Người dân Bermillo de Sayago trước đây gần như chưa từng gặp du khách Nhật Bản hay Mỹ. Nay địa phương đã nhận được yêu cầu đặt phòng từ các công ty lữ hành Mỹ, Na Uy và Bắc Âu – những đối tác mà các cơ sở du lịch tại đây chưa từng làm việc. Cư dân làng Bermillo de Sayago còn được tổ chức các buổi giới thiệu về cơ chế nhật thực và phát kính quan sát miễn phí do chính quyền vùng tài trợ. Sự kiện đang tạo ra bầu không khí chưa từng có tại nhiều nơi. Một nhân viên tòa thị chính Bermillo de Sayago cho biết người dân rất hào hứng, nên việc một sự kiện quốc tế diễn ra ngay tại địa phương được xem là cơ hội hiếm có.

Theo số liệu báo cáo, công suất phòng tại toàn vùng Castille-et-León đã đạt 100% cho ngày 12/8 trong bối cảnh khoảng 500.000 du khách dự kiến sẽ tới khu vực trong tuần này. Chính quyền địa phương hy vọng hiệu ứng của sự kiện sẽ không kết thúc cùng nhật thực. Mục tiêu là biến lượng khách đến trong 1 ngày thành những du khách quay trở lại trong tương lai để khám phá các vùng nông thôn, di sản, thiên nhiên và ẩm thực của Tây Ban Nha. Nhà thiên văn nghiệp dư Saul Garrido cũng muốn sự kiện vượt ra ngoài một “cơn sốt” du lịch ngắn hạn. Theo ông, điều quan trọng là cần tận dụng hiện tượng thiên văn này để khơi dậy sự tò mò và niềm đam mê khoa học, đặc biệt là thiên văn học. 

Đối với những vùng vắng du khách, nhật thực vì thế không chỉ là một hiện tượng trên bầu trời, mà còn có thể trở thành cú hích để hồi sinh du lịch và tạo sức sống mới cho những địa phương lâu nay bị lãng quên.

Ngày 12/8, nhật thực toàn phần sẽ đi qua phía Bắc Tây Ban Nha, ngay sát biên giới Pháp. Tại một số địa điểm ở Tây Ban Nha, giai đoạn toàn phần kéo dài tới 1 phút 50 giây. Đây cũng là cơ hội đặc biệt đối với người dân Pháp muốn trải nghiệm nhật thực toàn phần mà không phải di chuyển quá xa. Dù không nằm trên đường đi của vùng nhật thực toàn phần, nước Pháp sẽ có vị trí quan sát rất thuận lợi, đặc biệt tại khu vực Tây Nam.

Hiện tượng bắt đầu từ khoảng 19h30 khi Mặt Trời đã xuống khá thấp ở phía Tây. Mặt Trăng sẽ từ từ che khuất đĩa Mặt Trời, khiến ánh sáng giảm dần. Đến thời điểm cực đại, khoảng 20h20 tùy địa điểm, phần lớn bề mặt Mặt Trời sẽ bị che phủ và chỉ còn lại một vành khuyết rất mảnh. Những người quan sát cần đặc biệt chú ý đến vị trí đứng, vì Mặt Trời đã xuống rất thấp trên đường chân trời nên cần chọn nơi có tầm nhìn thông thoáng về phía Tây, tránh nhà cao tầng, cây cối hoặc địa hình che khuất. Ở phần lớn lãnh thổ Pháp, Mặt Trời thậm chí sẽ lặn trước khi nhật thực kết thúc.

Nhật thực không phải hiện tượng hiếm, với trung bình mỗi năm có khoảng 2 lần nhật thực xảy ra. Tuy nhiên, việc quan sát được hiện tượng thiên văn này phụ thuộc rất nhiều vào vị trí của người xem. Khi Mặt Trăng đi qua giữa Trái Đất và Mặt Trời, bóng của nó tạo thành vùng tối di chuyển trên bề mặt Trái Đất. Những nơi nằm ngoài vùng bóng này sẽ không quan sát được hiện tượng, trong khi những nơi nằm trong vùng bóng có thể chứng kiến nhật thực một phần hoặc toàn phần.

Điều quan trọng nhất khi quan sát nhật thực là phải bảo vệ mắt. Việc nhìn trực tiếp vào Mặt Trời, ngay cả khi phần lớn đĩa Mặt Trời đã bị Mặt Trăng che khuất, có thể gây tổn thương mắt nghiêm trọng và không thể phục hồi. Người quan sát cần sử dụng kính nhật thực chuyên dụng đáp ứng tiêu chuẩn ISO 12312-2. Những loại kính này được thiết kế để lọc hơn 99,999% ánh sáng. Không nên sử dụng các phương pháp tự chế như kính màu, phim X-quang, kính hun khói hoặc mặt nạ hàn thông thường, bởi chúng không bảo đảm khả năng lọc bức xạ cần thiết.

Nếu không có kính chuyên dụng, vẫn có thể quan sát hiện tượng gián tiếp. Một cách đơn giản là dùng rổ hoặc vợt có nhiều lỗ nhỏ đặt trước một tờ giấy trắng. Ánh sáng Mặt Trời xuyên qua các lỗ sẽ tạo ra nhiều hình ảnh nhỏ của Mặt Trời trên giấy, qua đó cho phép theo dõi quá trình nhật thực mà không cần nhìn trực tiếp vào Mặt Trời.

Ngoài hình dạng của Mặt Trời thay đổi từ một đĩa tròn thành một lưỡi liềm mảnh, người quan sát còn có thể nhận thấy các vết đen trên bề mặt ngôi sao. Đây là những vùng có nhiệt độ thấp hơn xung quanh nhưng gắn với hoạt động từ trường mạnh.