Quảng Trị cần chuyển từ phát triển du lịch theo lượng khách sang tạo giá trị từ mỗi du khách, từ những điểm đến riêng lẻ sang một không gian du lịch liên kết và từ “làm du lịch” sang phát triển kinh tế du lịch.

Đó là thông điệp được Bí thư Tỉnh ủy Quảng Trị Vương Quốc Tuấn đặt ra trong bài phát biểu tại hội nghị nghiên cứu, học tập, quán triệt, tuyên truyền và triển khai thực hiện một số nghị quyết, chỉ thị của Bộ Chính trị và các chương trình hành động, kế hoạch của Ban Thường vụ Tỉnh ủy, trong đó có Nghị quyết số 26-NQ/TW về phát triển du lịch Việt Nam trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới.

9 tháng năm 2026, Quảng Trị ước đón gần 9,4 triệu lượt khách, tổng thu từ du lịch khoảng 10.800 tỷ đồng. Đặt cạnh con số này, Ninh Bình đón trên 20 triệu lượt khách, tổng thu gần 22.000 tỷ đồng; Đà Nẵng chỉ trong 6 tháng đạt khoảng 32.400 tỷ đồng doanh thu lưu trú, ăn uống. Huế cũng được nhắc đến trong tương quan về sức hút và khả năng khai thác các giá trị văn hóa, di sản.

Những con số này đặt ra vấn đề lớn hơn câu chuyện lượng khách: mỗi du khách ở lại bao lâu, chi tiêu bao nhiêu và tạo ra bao nhiêu giá trị cho nền kinh tế địa phương. Lượng khách vẫn là một chỉ dấu quan trọng, nhưng không thể là đích đến duy nhất. Muốn du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn và là một trong 4 trụ cột chính của phát triển kinh tế - xã hội của địa phương, Quảng Trị phải tạo được những sản phẩm, dịch vụ và trải nghiệm đủ sức giữ chân du khách, tăng mức chi tiêu và tạo thêm giá trị cho doanh nghiệp, người dân và các ngành kinh tế liên quan.

Sau sắp xếp đơn vị hành chính, tỉnh Quảng Trị có hệ tài nguyên du lịch rộng và đa dạng, từ Phong Nha - Kẻ Bàng, hệ thống hang động, rừng, biển, đảo đến các di tích lịch sử, văn hoá Thành Cổ Quảng Trị, Hiền Lương - Bến Hải, Vịnh Mốc, Cồn Cỏ, các cửa khẩu và hành lang kinh tế Đông - Tây. Từ lợi thế này, Bí thư Tỉnh ủy Quảng Trị đặt yêu cầu tăng cường liên kết với Huế, Đà Nẵng, hành lang kinh tế Đông - Tây, đồng thời phát huy giá trị Di sản Phong Nha - Kẻ Bàng như một thương hiệu quốc tế và động lực dẫn dắt du lịch của tỉnh.

Theo đó, lợi thế của Quảng Trị sau sắp xếp không chỉ là có thêm tài nguyên, mà quan trọng hơn là phải tổ chức, kết nối các tài nguyên thành một không gian du lịch thống nhất. Biển, rừng, hang động, di sản, di tích lịch sử, văn hóa và biên giới khi được liên kết có thể tạo nên những hành trình dài ngày hơn, nhiều trải nghiệm hơn và qua đó gia tăng giá trị kinh tế từ du lịch.

Muốn hình thành không gian đó, một trong những vấn đề được đặt ra là phải có những “ngọn cờ”, sản phẩm đủ sức tạo lực kéo. Ngày 24/9, Bí thư Tỉnh ủy Vương Quốc Tuấn trực tiếp kiểm tra thực địa dự án quần thể du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng và vui chơi giải trí núi U Bò - hồ Thác Chuối.

Dự án được UBND tỉnh Quảng Trị chấp thuận chủ trương đầu tư tháng 3/2026, có diện tích hơn 167 ha, thuộc các xã Bố Trạch, Thượng Trạch và Trường Sơn, định hướng xây dựng quần thể du lịch nghỉ dưỡng, vui chơi giải trí cao cấp với hệ thống cơ sở lưu trú tiêu chuẩn từ 3-5 sao, khách sạn, biệt thự nghỉ dưỡng, căn hộ lưu trú, công trình thương mại, dịch vụ và 5 tuyến cáp treo; dự kiến đón khoảng 3 triệu lượt khách mỗi năm.

Tại buổi làm việc, ông Vương Quốc Tuấn đã yêu cầu các cơ quan chức năng ưu tiên giải quyết các thủ tục pháp lý liên quan theo đúng quy định, phân công lãnh đạo UBND tỉnh theo dõi tiến độ từng dự án. Đối với dự án U Bò - hồ Thác Chuối, các sở, ngành liên quan được yêu cầu khẩn trương hoàn thiện thủ tục pháp lý, phối hợp với nhà đầu tư, phấn đấu tổ chức khởi công dự án vào ngày 30/10/2026.

Những dự án như vậy, nếu được tổ chức đồng bộ với hệ thống sản phẩm xung quanh, có thể bổ sung những mắt xích còn thiếu của chuỗi du lịch: lưu trú, nghỉ dưỡng, vui chơi, trải nghiệm và dịch vụ. Khi đó, một điểm đến không chỉ thu hút khách đến rồi đi, mà có thể góp phần kéo dài thời gian lưu trú, tăng mức chi tiêu và tạo thêm động lực cho các sản phẩm, dịch vụ khác.

Quảng Trị đặt mục tiêu đến năm 2030 đón từ 13 đến 15 triệu lượt khách, du lịch đóng góp khoảng 10% GRDP. Nhưng từ cách đặt vấn đề của Bí thư Tỉnh ủy, số lượng khách chỉ là một phần của mục tiêu. Câu hỏi lớn hơn là làm thế nào để mỗi du khách lưu trú lâu hơn, trải nghiệm nhiều hơn, chi tiêu nhiều hơn và tạo ra giá trị lớn hơn cho nền kinh tế địa phương.

Từ “số lượng” sang “chất lượng, giá trị và hiệu quả kinh tế”; từ những điểm đến riêng lẻ sang không gian liên kết lớn hơn; từ “làm du lịch” sang “phát triển kinh tế du lịch” - đây là một yêu cầu lớn hơn đối với Quảng Trị, không chỉ khai thác những gì đang có, mà phải tổ chức, kết nối và biến tiềm năng thành giá trị