Tỉnh Đồng Nai đang phát triển và nâng cao hiệu quả kinh tế nông – lâm nghiệp gắn với phát triển du lịch nhằm phát huy tối đa các tiềm năng, vai trò và tác dụng của rừng, phát triển nhanh và bền vững ngành lâm nghiệp; góp phần xóa đói, giảm nghèo, cải thiện sinh kế cho người dân nông thôn, miền núi, dân tộc thiểu số và giữ vững quốc phòng, an ninh.

Những "kho báu xanh"

Sau khi sáp nhập, Đồng Nai có diện tích rừng lớn nhất vùng Đông Nam Bộ, với tổng diện tích rừng và đất quy hoạch rừng hơn 370.000 ha, trong đó nổi bật với hệ sinh thái đa dạng của 2 Vườn quốc gia Cát Tiên và Bù Gia Mập.

Năm 2024, Vườn quốc gia Cát Tiên là khu bảo tồn thứ 72 trên thế giới và là Vườn quốc gia đầu tiên ở Việt Nam đạt danh hiệu Danh lục xanh IUCN do Liên minh Bảo tồn thiên nhiên quốc tế (IUCN) công nhận. Mới đây, Khu bảo tồn văn hóa và thiên nhiên Đồng Nai vừa được vinh danh trong danh sách công viên di sản ASEAN mới của Việt Nam.

Đồng Nai cũng sở hữu núi Chứa Chan, núi Bà Rá được mệnh danh là “đệ nhị” và “đệ tam” thiên sơn (sau núi Bà Đen, tỉnh Tây Ninh) của khu vực miền Đông Nam Bộ, là những trung tâm tổ chức các sự kiện thể thao giải trí, những tour khám phá rừng, thiên nhiên hoang dã.

Vườn quốc gia Bù Gia Mập được công nhận là Khu du lịch cấp tỉnh từ năm 2022, có tổng diện tích hơn 25.601 ha, trong đó chủ yếu là rừng nguyên sinh, sở hữu cảnh quan thiên nhiên, hệ sinh thái đa dạng và phong phú, tạo ra nhiều sản phẩm du lịch để phục vụ du khách như: phát triển các sản phẩm du lịch sinh thái, du lịch trải nghiệm khám phá thiên nhiên hoang sơ, du lịch mạo hiểm, du lịch nghiên cứu khoa học, du lịch nghỉ dưỡng, du lịch thể thao, du lịch xanh, du lịch tuần hoàn và các dịch vụ vui chơi giải trí...

Sau khi trải nghiệm, tham quan Vườn quốc gia Bù Gia Mập, du khách Đỗ Hoàng Lam (tỉnh Cà Mau) chia sẻ, Vườn có nhiều điểm du lịch hấp dẫn như: khu cứu hộ động vật hoang dã, nhà dài S’tiêng, hồ Hoa Mai, điểm cuối đường ống dẫn xăng dầu VK96, quần thể cây di sản, thác Lưu Ly, thác Đắk Bô, thác Đắk Mai, Trạm Kiểm lâm số 2… Việc phát triển du lịch gắn với rừng đã góp phần tạo sinh kế, tăng thu nhập cho người dân vùng đệm, thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương gắn với công tác bảo tồn thiên nhiên.

Hiện nay, Khu du lịch sinh thái Vườn quốc gia Bù Gia Mập là một trong 4 sản phẩm du lịch đạt chuẩn OCOP 3 sao của tỉnh Đồng Nai. Điều này đã chứng minh tiềm năng và vai trò quan trọng của Vườn quốc gia trong phát triển du lịch xanh, sạch, du lịch cộng đồng tại khu vực biên giới.

Xã Bom Bo, vùng đất giàu truyền thống văn hóa và thiên nhiên, đứng trước cơ hội lớn để chuyển mình từ một xã thuần nông sang mô hình phát triển đa trụ cột: nông nghiệp giá trị cao – du lịch trải nghiệm – dịch vụ văn hóa cộng đồng. Với ba trụ cột chính là nông nghiệp, văn hóa – lịch sử, sinh thái, xã Bom Bo có thể hình thành một mô hình phát triển bền vững, vừa tạo sinh kế cho người dân, vừa giữ gìn bản sắc dân tộc. Từ nhận thức trên, Đảng bộ và nhân dân xã Bom Bo đã xác định và đưa việc “phát triển du lịch địa phương gắn với khai thác tiềm năng nông nghiệp và bảo tồn văn hóa dân tộc hướng tới mục tiêu tăng trưởng kinh tế 2 con số”.

Xã Bom Bo sở hữu diện tích lớn cây công nghiệp như cao su, cà phê, điều, tiêu, cùng nhiều loại cây ăn trái đặc sản như sầu riêng, bơ, chôm chôm… Chất lượng đất bazan và khí hậu thuận lợi giúp sản phẩm nông nghiệp nơi đây có giá trị cao và hương vị đặc trưng. Đây chính là “nguyên liệu sống” để phát triển các loại hình du lịch nông nghiệp: farmstay, homestay, trải nghiệm mùa vụ. Du khách không chỉ tham quan, mà còn được trực tiếp tham gia các hoạt động sản xuất, thu hoạch, chế biến – tạo nên những trải nghiệm khó quên và gắn kết họ với người nông dân địa phương.

Du khách Trần Nguyễn Yến Vy (Thành phố Hồ Chí Minh) nhận định, ngoài nông nghiệp, xã Bom Bo còn được thiên nhiên ưu đãi với địa hình đồi núi, suối, rừng xanh và khí hậu trong lành. Đây là điều kiện thuận lợi để xã phát triển các loại hình du lịch sinh thái: trekking, cắm trại, du lịch mạo hiểm. Khi kết hợp với văn hóa bản địa, các sản phẩm du lịch sinh thái sẽ trở thành điểm nhấn hấp dẫn, mang lại trải nghiệm vừa khám phá vừa gắn bó với thiên nhiên.

Biến tiềm năng thành giá trị kinh tế

Xã Bom Bo đặt mục tiêu đến năm 2030 đạt tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân trên 10%/năm. Đây là con số đầy tham vọng nhưng hoàn toàn khả thi nếu khai thác hiệu quả ba trụ cột: nông nghiệp – du lịch – dịch vụ cộng đồng. Trong đó, riêng ngành dịch vụ – du lịch phấn đấu chiếm trên 15% cơ cấu kinh tế địa phương, trở thành ngành mũi nhọn cùng với nông nghiệp giá trị cao.

Để đạt được mục tiêu này, giai đoạn 2025 – 2030, địa phương xây dựng tầm nhìn tổng thể với các phân khu chức năng rõ ràng, trong đó vành đai nông nghiệp trải nghiệm tổ chức thành các cụm farmstay, homestay, gắn liền với vườn cà phê, điều, sầu riêng. Du khách có thể tham gia thu hoạch, chế biến, thưởng thức sản phẩm ngay tại chỗ. Đây không chỉ là sản phẩm du lịch mà còn giúp nông dân tăng giá trị nông sản, tạo thêm nguồn thu nhập.

Du lịch trải nghiệm, gắn chặt với nông nghiệp và đời sống người dân có thể hình thành sản phẩm du lịch đặc sắc “Một ngày làm nông dân Bom Bo”. Theo đó, du khách có thể tự tay thu hoạch cà phê, điều, sầu riêng; tham gia chế biến món ăn dân dã từ nông sản; học cách nấu cơm lam, canh thụt. Chính sự tham gia trực tiếp của du khách vào đời sống thường ngày của người dân sẽ tạo ra giá trị trải nghiệm độc đáo, khó nơi nào có được. Trải nghiệm này mang tính tương tác cao, dễ lan tỏa trên mạng xã hội.

Mặt khác, địa phương cần tổ chức lễ hội mùa vụ định kỳ với “Ngày hội cà phê”, “Mùa sầu riêng chín” để thu hút khách theo mùa. Các lễ hội này không chỉ quảng bá nông sản mà còn kích thích du lịch lưu trú, tiêu dùng dịch vụ ăn uống, mua sắm.

Theo Bí thư Đảng ủy xã Bom Bo Vũ Long Sơn, thời gian tới, xã tập trung nguồn lực đầu tư dứt điểm các trục giao thông “xương sống” kết nối các các điểm du lịch với các tuyến đường tỉnh. Trong đó, xã ưu tiên đầu tư các dự án hạ tầng khung phục vụ du lịch như: nâng cấp, mở rộng các tuyến đường kết nối đến Di tích lịch sử quốc gia sóc Bom Bo; quy hoạch và đầu tư xây dựng bãi đỗ xe, các điểm dừng chân, khu vệ sinh công cộng và hệ thống biển chỉ dẫn du lịch…

Mới đây, tỉnh Đồng Nai đã ban hành Kế hoạch xây dựng mô hình du lịch cộng đồng gắn với nông nghiệp trên địa bàn. Theo đó, tỉnh xây dựng Làng Văn hóa – Du lịch Tân Triều trở thành mô hình du lịch cộng đồng tiêu biểu gắn với sự tham gia trực tiếp của người dân nhằm phát huy các giá trị văn hóa, lịch sử, cảnh quan thiên nhiên tại phường Tân Triều.

Theo Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Nai Lê Trường Sơn, việc xây dựng Làng Văn hóa – Du lịch Tân Triều nhằm tăng cường sự tương tác trải nghiệm, hiểu biết về văn hóa, phong tục, tập quán, sinh hoạt giữa du khách và người dân địa phương; tạo việc làm, tăng thu nhập cho người dân; từng bước xây dựng hạ tầng phục vụ du lịch, phát triển du lịch văn hóa, du lịch sinh thái có sự tham gia của cộng đồng gắn với xây dựng nông thôn mới; nâng cao chất lượng và đa dạng hóa sản phẩm, dịch vụ du lịch, xây dựng sản phẩm du lịch đặc thù thể hiện bản sắc địa phương, mang tính cạnh tranh và góp phần thu hút du khách đến với Đồng Nai.

Tỉnh huy động các nguồn lực tập trung đầu tư kết cấu hạ tầng du lịch, nhất là các tuyến giao thông, bến tàu gắn với khu, điểm du lịch để tạo đột phá phát triển du lịch; tạo điều kiện cho các nhà đầu tư chiến lược, hình thành các khu du lịch quy mô lớn, chất lượng cao, sản phẩm đa dạng.

Cùng với đó, tỉnh quản lý chặt chẽ, hạn chế tác động môi trường khi triển khai thực hiện các dự án, mô hình du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng; bảo đảm hài hòa giữa bảo tồn đa dạng sinh học, bảo vệ động vật, thực vật rừng nguy cấp, quý, hiếm với phát triển du lịch; tăng cường kiểm tra, giám sát việc chấp hành các quy định pháp luật về bảo vệ môi trường; hướng dẫn, tuyên truyền, giáo dục nhằm nâng cao ý thức trách nhiệm của doanh nghiệp, cộng đồng dân cư tuân thủ các quy định, quy chế giữ gìn vệ sinh môi trường, không xâm hại cảnh quan môi trường và các loài sinh vật rừng.