Tết cổ truyền của người Việt không chỉ được nhận diện bằng sắc Xuân, câu đối đỏ hay những chuyến trở về sum họp, mà còn hiện hữu rõ nét trên mâm cỗ ngày đầu năm.

Với người Việt, mâm cỗ Tết vẫn là nơi lưu giữ trọn vẹn nhất ký ức văn hóa, phong tục và triết lý sống. Trong dòng chảy hiện đại, khi nhịp sống ngày càng gấp gáp, việc tái hiện và gìn giữ mâm cỗ Tết truyền thống không đơn thuần là phục dựng món ăn, mà là hành trình giữ lại "nhịp chậm", nơi con người được sống cùng ký ức, được kết nối với cội nguồn.

Mâm cỗ Tết xưa không được chuẩn bị vội vã trong một buổi chiều tất bật. Đó là cả một quá trình chờ nếp mới, chọn lá dong, ngâm đỗ, canh nồi bánh chưng suốt đêm bên bếp lửa đỏ hồng. Những công việc lặp lại theo mùa ấy tạo thành nhịp sống quen thuộc, nơi Tết không chỉ là thời khắc chuyển giao năm mới, mà là một hành trình chuẩn bị bằng sự kiên nhẫn, yêu thương và gắn kết. Ngày nay, khi Tết dần rút ngắn bởi guồng quay công việc, mâm cỗ truyền thống càng trở nên quý giá, không phải để "đủ món", mà để giữ lại tinh thần sum họp và chiều sâu văn hóa.

Không khí của workshop "Tết Sum Vầy" vừa diễn ra tại Quán Ăn Ngon (Hà Nội) gợi mở trọn vẹn tinh thần ấy. Sự kiện không chỉ là một bữa tiệc thưởng thức ẩm thực, mà còn là dịp để thực khách bước vào không gian văn hóa Tết - nơi phong tục, tín ngưỡng và tinh thần đoàn viên cùng hiện hữu. Trên mâm cỗ, mỗi món ăn đều mang theo một ý nghĩa riêng, như lời gửi gắm cho năm mới đủ đầy, an yên và gắn kết.

Điểm đặc biệt của hành trình "Tết Sum Vầy" không chỉ nằm ở việc phục dựng trọn vẹn mâm cỗ Tết ba miền, mà còn ở khả năng đưa tinh hoa ẩm thực vùng miền hội tụ ngay giữa lòng Thủ đô. Giữa nhịp sống hiện đại của Hà Nội, thực khách vẫn có thể thưởng thức đầy đủ hương vị Tết Bắc - Trung - Nam trong cùng một không gian, như một chuyến du Xuân xuyên Việt bằng ẩm thực. Đó là vị bánh chưng xanh gợi nhớ làng quê Bắc Bộ, là tré Huế mộc mạc mà tinh tế, là khổ qua nhồi thịt mang theo lời chúc năm mới an lành của người phương Nam. Mỗi món ăn như một "đại sứ vùng miền", kể câu chuyện riêng về phong tục và nếp sống của từng miền.

Trong không gian ấm cúng của buổi workshop, Hà Nội dường như trở thành điểm gặp gỡ của ký ức Tết ba miền. Với những người con xa quê, đó là cơ hội tìm lại hương vị Tết thân quen của miền đất mình gắn bó. Với người Hà Nội và du khách, đó là trải nghiệm văn hóa trọn vẹn, nơi chỉ trong một bữa ăn đã có thể cảm nhận được sự đa dạng và giàu bản sắc của ẩm thực Việt Nam.

Việc có thể thưởng thức hương vị ẩm thực Tết các vùng miền ngay tại Hà Nội cũng phản ánh một xu hướng tích cực trong đời sống đương đại: đưa di sản văn hóa vào không gian đô thị theo cách gần gũi và sống động. Thay vì nằm yên trong ký ức hay sách vở, mâm cỗ Tết truyền thống được "đánh thức" bằng trải nghiệm thực tế, để người thưởng thức không chỉ ăn ngon mà còn hiểu, cảm và trân trọng hơn những giá trị văn hóa đã được hun đúc qua nhiều thế hệ.

Mâm cỗ "Tết Sum Vầy" mở đầu bằng những hương vị quen thuộc của miền Bắc. Bánh chưng xanh vuông vức, gói trọn từng hạt nếp dẻo thơm và đậu xanh bùi ngậy, tượng trưng cho đất trời, cho ước vọng no đủ và sum họp. Bên cạnh đó là canh măng, gà hấp là những món ăn mộc mạc nhưng không thể thiếu trong mâm cơm Tết miền Bắc, giữ trọn tinh thần thanh đạm, chuẩn mực và nền nã của vùng đất ngàn năm văn hiến.

Xen giữa mâm cỗ là những lát cắt duyên dáng của miền Trung, được thể hiện qua món tré Đông Ba Huế. Vị chua nhẹ, cay dịu, giòn thơm của tré gợi nhắc tinh thần ẩm thực xứ cố đô - nơi món ăn không cầu kỳ phô trương mà chú trọng sự hài hòa, tinh tế. Ẩm thực miền Trung, cũng như con người nơi đây, mang trong mình nét trầm mặc, sâu lắng, phản ánh một vùng đất nhiều nắng gió nhưng giàu chiều sâu văn hóa.

Trong khi đó, hương vị phương Nam được gửi gắm qua món khổ qua hấp nhồi thịt thanh mát. Trong quan niệm dân gian, "khổ qua" mang ý nghĩa những vất vả, nhọc nhằn của năm cũ sẽ trôi qua, nhường chỗ cho một năm mới bình an và suôn sẻ. Vị đắng nhẹ hòa quyện cùng nhân thịt ngọt dịu tạo nên cảm giác cân bằng, như chính tinh thần phóng khoáng, lạc quan của người miền Nam trong những ngày đầu xuân.

Khi hương vị mặn đã tròn đầy, mâm cỗ khép lại bằng mứt ngũ phúc ba miền ngọt lành, đủ sắc, đủ vị, kết hợp cùng trà cung đình Huế thanh tao. Đó như một nốt lắng nhẹ nhàng, để dư vị Tết lan tỏa chậm rãi, sâu lắng. Những hương vị ấy hòa quyện, tạo nên một mâm cỗ Tết trọn vẹn, nơi mỗi món ăn là một mảnh ký ức, mỗi dư vị là một câu chuyện. Điều đọng lại không chỉ là vị ngon, mà là cảm giác Tết đang ở rất gần, ấm áp, thân quen và đầy đủ.

Các món ăn truyền thống như bánh chưng, nem rán, dưa hành, thịt gà luộc,... được giới thiệu đến thực khách

Đứng sau mâm cỗ "Tết Sum Vầy" là tâm huyết của những "sứ giả" văn hóa và ẩm thực Việt - những người dành trọn trái tim để bảo tồn và lan tỏa giá trị dân tộc. Trong đó có chị Phạm Bích Hạnh, chủ đầu tư hệ thống Quán Ăn Ngon, người nhiều năm bền bỉ theo đuổi con đường gìn giữ tinh hoa ẩm thực truyền thống.

Với chị Phạm Bích Hạnh, mỗi món ăn là một câu chuyện, mỗi sự kiện là một cơ hội để đưa ẩm thực Việt đến gần hơn với thực khách trong và ngoài nước. Chị chia sẻ: "Ẩm thực là một phần không thể tách rời của văn hóa. Đó không chỉ là câu chuyện ăn uống, mà còn là biểu tượng của bản sắc, lịch sử, tín ngưỡng và triết lý sống của một dân tộc". Theo chị, khi thực khách - đặc biệt là người trẻ - hiểu được câu chuyện phía sau món ăn, hương vị sẽ trở nên tròn đầy và ý nghĩa hơn nhờ sự kết nối với văn hóa và cảm xúc.

Giữ gìn truyền thống ẩm thực Việt là một hành trình dài và bền bỉ. Ở đó, mỗi món ăn không chỉ mang hương vị, mà còn mang theo ký ức và những nét đẹp văn hóa được bồi đắp qua nhiều thế hệ. Đó cũng là mục tiêu để ẩm thực Việt không bị mai một giữa dòng chảy thời gian, mà tiếp tục được nâng niu, phục dựng và lan tỏa theo cách chậm rãi, tử tế.

Thông qua những hoạt động như workshop "Tết Sum Vầy", ẩm thực Việt được kể lại không chỉ bằng hương vị, mà bằng ký ức, cảm xúc và sự gắn kết giữa các thế hệ. Đó là cách để mâm cỗ Tết ba miền không chỉ hiện diện trên bàn ăn, mà còn sống động trong đời sống văn hóa đương đại - như một dòng chảy được tiếp nối bền bỉ theo thời gian.