Thắng cảnh Hòn Cau (còn gọi là Cù Lao Câu), thuộc vùng biển xã Liên Hương, tỉnh Lâm Đồng, đang trở thành điểm đến hấp dẫn du khách nhờ vẻ đẹp hoang sơ, làn nước trong xanh cùng hệ sinh thái biển đa dạng, độc đáo. Không chỉ nổi bật với cảnh quan thiên nhiên kỳ thú, nơi đây còn là khu bảo tồn biển có ý nghĩa đặc biệt đối với môi trường biển Việt Nam.

Đảo Hòn Cau nằm trong Khu Bảo tồn biển Hòn Cau, có diện tích khoảng 1,4 km² và cách đất liền khoảng 10 km. Hòn đảo được bao quanh bởi làn nước biển xanh biếc; khi thủy triều rút để lộ những bãi san hô, vỏ ốc, vỏ sò tuyệt đẹp. Điểm đặc biệt của Hòn Cau là hàng vạn khối đá nguyên sinh với nhiều hình thù, kích thước khác nhau, tạo nên các hang động kỳ thú như được sắp đặt bởi bàn tay con người. Màu sắc các tảng đá cũng thay đổi theo ánh sáng trong ngày, tạo nên khung cảnh thiên nhiên ấn tượng, thu hút du khách khám phá.

Những năm gần đây, tour du lịch Hòn Cau đi về trong ngày ngày càng hút khách, đặc biệt là giới trẻ. Nơi đây được ví như "thiên đường xanh" với nhiều điểm tham quan nổi bật như Bãi Tiên, hang Yến, hang Ba Hòn, giếng Gia Long, Lăng Ông Nam Hải hay các bãi san hô nguyên sơ.

Theo du khách Lê Thị Xuân Mai, đến từ tỉnh Tây Ninh, chị biết thông tin đảo Hòn Cau qua các trang mạng xã hội và dự định đến từ lâu nhưng chưa có dịp. Khi được thông báo thời điểm thích hợp từ tháng 4 đến tháng 8 rất lý tưởng, chị đã đặt chuyến đi đến Hòn Cau này. "Thật ngoài sức tưởng tượng của tôi vì đảo quá đẹp và hoang sơ, nước biển thì trong xanh, có thể lặn thỏa thích để ngắm san hô. Tôi sẽ trở lại đây nhiều lần nữa vì chưa khám phá hết các điểm đến ở đây", chị Mai nói.

Còn anh Nguyễn Văn Phúc, du khách đến từ Đồng Nai cho biết, anh hết sức bất ngờ và ấn tượng bởi hình thù các khối đá bao quanh đảo, rất đẹp về màu sắc và như có sự sắp xếp từ bàn tay con người. Theo anh, ngoài cảnh đẹp, hải sản tươi ngon và sự thân thiện của người dân cũng là điểm cộng khiến du khách muốn quay trở lại. "Tôi mong du khách đến đảo hãy góp phần gìn giữ vẻ đẹp của đảo, không xả rác thải, góp phần bảo vệ môi trường để đảo ngày càng đẹp hơn", anh Phúc nói.

Theo các đơn vị lữ hành đưa khách du lịch ra đảo cho biết, thời điểm lý tưởng để chở khách ra khám phá Hòn Cau là từ đầu tháng 4 đến tháng 8 hàng năm. Đây là thời điểm sóng yên biển lặng, không có gió lớn và nắng rất đẹp, phù hợp cho các bạn trẻ thích du lịch khám phá thiên nhiên và chụp những bức ảnh đẹp về biển đảo. Từ đầu tháng 4 đến nay, lượng du khách đến đảo tăng đột biến với khoảng 1.000 lượt khách, hầu hết là du khách đi về trong ngày.

Hiện nay, tại đảo Hòn Cau không có khách sạn hay nhà nghỉ, nên du khách muốn nghỉ lại qua đêm phải đăng ký trước để thuê lều, trại. Bên cạnh đó, tại đảo cũng chỉ có một nhà tiền chế với hơn 10 phòng nghỉ để phục vụ du khách không thể trở vào đất liền khi thời tiết xấu. Tại đảo không có nguồn nước ngọt tự nhiên, hiện chỉ có hệ thống lọc nước biển thành nước ngọt của Công ty Trách nhiệm hữu hạn Hoàng Phúc (đơn vị vận chuyển hành khách ra đảo bằng tàu du lịch) để phục vụ du khách với công suất lọc 750 lít/giờ, tuy nhiên lượng nước này không đủ phục vụ nên đơn vị vẫn phải sử dụng các tàu chuyên dụng chở nước ngọt từ đất liền ra đảo phục vụ.

Không chỉ có cảnh quan đẹp, Hòn Cau còn là một trong 16 khu bảo tồn biển quan trọng của Việt Nam và là 1 trong 3 khu bảo tồn có rùa biển lên đẻ trứng. Toàn bộ Khu Bảo tồn biển Hòn Cau rộng khoảng 12.500 ha, bao gồm vùng lõi, vùng đệm, vành đai bảo vệ và khu phục hồi sinh thái.

Theo Ban Quản lý Khu bảo tồn biển Hòn Cau, khu vực này có hệ sinh thái đa dạng gồm rạn san hô, thảm cỏ biển và cũng là nơi sinh sống, bãi đẻ của nhiều loài thủy sinh vật quý hiếm, có giá trị kinh tế và sinh thái quan trọng. Hòn Cau có quần thể san hô nguyên thủy dài hơn 2km, với 234 loại san hô; đồng thời đây cũng là khu vực tập trung đa dạng sinh học cao nhất về khu hệ san hô mềm tại Việt Nam, với khoảng hơn 65 chi. Ngoài ra, Khu Bảo tồn biển Hòn Cau còn ghi nhận 324 loài cá, 119 loài thân mềm, 32 loài da gai kích thước lớn và 46 loài giáp xác, bò sát…

Những năm qua, nhằm nâng cao nhận thức cộng đồng về tầm quan trọng của bảo tồn biển, bảo vệ rùa biển, Khu Bảo tồn biển Hòn Cau đã kêu gọi tình nguyện viên đến đảo cùng tham gia hoạt động tuần tra, bảo vệ rùa biển tại các bãi đẻ trên đảo… Theo thống kê sơ bộ trong khoảng 10 năm trở lại đây, Khu Bảo tồn biển Hòn Cau đã có khoảng hơn 120 ổ rùa lên đẻ với hơn 10.000 trứng; trong đó, khoảng 8.500 rùa con nở thành công và thả về biển tự nhiên.