Nghị quyết 09-NQ/TW của Bộ Chính trị (khóa XIII) về xây dựng, phát triển tỉnh Khánh Hòa đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 xác định rõ mục tiêu đến năm 2030: “Khánh Hòa là thành phố trực thuộc Trung ương trên cơ sở phát huy cao độ tiềm năng và lợi thế về biển, là đô thị thông minh, bền vững, bản sắc và kết nối quốc tế, là trung tâm dịch vụ, du lịch biển quốc tế…”.

Sau khi sáp nhập địa giới hành chính, không gian phát triển du lịch của tỉnh Khánh Hòa được mở rộng. Nhiều tiềm năng vốn đang “ngủ quên” được “đánh thức”. Không chỉ dựa vào biển, Khánh Hòa xác định chiến lược phát triển mới cho du lịch của địa phương là “đa giá trị”. Nông nghiệp công nghệ cao gắn với du lịch sinh thái được xem là xu hướng để tăng trải nghiệm cho du khách.

Phóng viên Thông tấn xã Việt Nam cùng nhiều du khách đến Khánh Hòa trải nghiệm, khám phá cảnh sắc, sản vật nơi đây. Chúng tôi ghi lại rõ hơn sự “chuyển động” của du lịch trong không gian phát triển mới qua loạt bài viết với chủ đề “Du lịch Khánh Hòa trong không gian phát triển mới”. Tiềm năng, mô hình và định hướng phát triển từ góc nhìn của các chuyên gia, nhà khoa học được chỉ rõ để hiện thực khát vọng đưa Khánh Hòa trở thành trung tâm du lịch tầm quốc tế của Việt Nam.

Tỉnh Khánh Hòa mới (sau sáp nhập với tỉnh Ninh Thuận cũ) có một không gian kinh tế liền mạch từ rừng xuống biển, hội tụ đầy đủ các dạng địa hình và hệ sinh thái đặc thù. Đi kèm với thuận lợi là những điều kiện tự nhiên vốn được xem là “khắc nghiệt”: Nắng nóng kéo dài, đất đai khô hạn, những tác động rõ rệt của biến đổi khí hậu. Chính trong điều kiện tưởng chừng bất lợi ấy, Khánh Hòa không tìm cách “né tránh” mà lựa chọn hướng tiếp cận thích ứng, biến khắc nghiệt thành nguồn lực phát triển du lịch sinh thái và các sản phẩm trải nghiệm đặc thù hấp dẫn du khách. Trên cánh đồng nho, táo bạt ngàn ở phía Nam, một diện mạo kinh tế mới đang hình thành, nơi nông dân không chỉ bán nông sản mà còn chia sẻ cảm xúc và văn hóa với du  khách.

“Khánh Hòa là vùng đất rất đặc biệt. Một tỉnh mà núi không đứng xa biển, biển không quay lưng với rừng… Khánh Hòa hôm nay mang trong mình nhiều lớp trầm tích hơn: Trầm tích của nắng gió, của thích ứng với điều kiện khắc nghiệt và của khát vọng vươn lên từ chính những thử thách ấy…” - Đó là phát biểu của Phó Chủ tịch Quốc hội Lê Minh Hoan khi về thăm và làm việc tại tỉnh Khánh Hòa cũng như là lời giới thiệu đầy hấp dẫn về địa phương này.

Trong không khí ấm áp của mùa Xuân đang về, du khách có thể hành trình “xuyên Khánh Hòa”, từ Bắc vào Nam, từ rừng xuống biển để cảm nhận rõ hơn sự chuyển mình của những vùng đất gắn với sản vật bản địa.

Từ phía Bắc, du khách khởi đầu ngày mới đón ánh nắng bình minh đầu tiên ở mũi Đại Lãnh và “nạp năng lượng” cho hành trình bằng bữa sáng thanh ngọt mà đậm đà với bún mực, bún cá… Nắng vàng rực rỡ, dải cát trắng ven biển cùng vị ngọt thanh của dừa xiêm Tuần Lễ nức tiếng mang đến cho du khách cảm giác bình yên rất riêng. Mỗi trái dừa nơi đây đều được “gắn danh tính” bằng mã QR. Với hơn 70ha dừa xiêm sinh trưởng nhờ nguồn nước ngầm và điều kiện tự nhiên ven biển đặc thù, Hợp tác xã Sản xuất dừa xiêm Tuần Lễ đã lựa chọn công nghệ làm chìa khóa giữ gìn uy tín sản phẩm.

Ông Nguyễn Thành Long, Giám đốc Hợp tác xã Sản xuất dừa xiêm Tuần Lễ chia sẻ, việc gắn mã QR trên từng sản phẩm dừa xiêm không đơn thuần chỉ là để truy xuất nguồn gốc hay giúp minh bạch thông tin. Sâu xa hơn, mã QR thay người trồng dừa ở Đại Lãnh kể với du khách câu chuyện về vùng đất đầy nắng gió, quy trình chăm sóc kỳ công. Khi quét mã, khách hàng không chỉ thấy thông tin sản phẩm mà thấy cả hình ảnh con người và văn hóa nơi đây…

Dọc theo “đường thiên lý” (hay đường Cái Quan, đường xuyên Việt, Quốc lộ 1A), du khách hướng vào Nam để được “mục sở thị” cánh đồng bạt ngàn với hơn 1.000 ha nho và trên 1.000 ha táo…Tại đây, bất kỳ ai cũng có thể chạm vào những chùm nho, chùm táo trĩu quả, mọng nước. Đi dưới những giàn nho, táo ấy, nhiều người ngỡ như ở “trời Tây”.

Giữa vườn nho rộng lớn, nhiều bạn trẻ không giấu được sự thích thú. Họ vừa cười, vừa chụp ảnh, vừa tranh thủ lưu lại từng khoảnh khắc đẹp bên người thân và bạn bè. Lần đầu tham quan và trải nghiệm ở vườn nho, chị Nguyễn Thị Thu Thủy (du khách Lâm Đồng) rất thích thú.

“Mình được tự tay cầm chiếc kéo nhỏ, chạm vào những chùm nho căng mọng rồi nhẹ tay cắt khỏi giàn và nghe một tiếng tách rất “chill”. Cả gia đình mình cùng nhau ăn những trái nho “sạch” cũng khác hẳn cảm giác mua nho được gói sẵn trong túi nylon nơi chợ phố” - chị Thủy vui vẻ nói.

Khách du lịch trải nghiệm hái nho

Trang trại chăn nuôi, cánh đồng cỏ ở Phước Trung, An Hòa, Xuân Hải... với quy mô khoảng 120.000 con dê và 100.000 con cừu (quy mô đàn lớn nhất nước) cũng có sức hút riêng với khách du lịch. Giữa cái nắng, gió đặc trưng của vùng đất này, hình ảnh đàn cừu du mục nối nhau di chuyển để lại phía sau những vệt bụi trắng xóa, hòa quyện cùng ánh nắng chiều nhuộm vàng không gian tạo nên khung cảnh ấn tượng. Nơi đây trở thành “phim trường” độc nhất vô nhị để “check-in”, sống chậm lại và cảm nhận sự bình yên, tách biệt khỏi nhịp sống đô thị…

Khi chiều tắt nắng, trải nghiệm của du khách được khép lại bằng những hương vị rất riêng của vùng đất nắng gió. “Thịt cừu hầm cùng nho tươi, mềm thơm, đậm vị, thoang thoảng hương rượu nho. Một bữa cơm tối đủ để gia đình nhớ lâu, nhớ về vùng đất “nắng như rang, gió như phang” mà quyến rũ theo cách rất riêng” - đó là lời của anh Nguyễn Xuân Triều (du khách từ tỉnh Đắk Lắk) khi nói về trải nghiệm cùng gia đình trong kỳ nghỉ vừa qua. Trải nghiệm đó có lẽ không chỉ riêng anh mà nhiều người cũng sẽ có được khi “xách ba lô lên và đi” - đến với miền đất Khánh Hòa!

Nhận thấy sức hút của du lịch trải nghiệm, nhất là gắn với nông nghiệp, nhiều nông dân và hợp tác xã trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa mạnh dạn đầu tư, tạo điểm đến cho du khách. Hợp tác xã Dịch vụ tổng hợp nông nghiệp Thái An (xã Vĩnh Hải) tiên phong trong việc gắn nông nghiệp công nghệ cao kết hợp khai thác giá trị du lịch.

Vùng núi cao phía Tây tỉnh Khánh Hòa từng là nơi cằn cỗi, sỏi đá. Nhưng với tư duy đổi mới và bàn tay cần cù, chịu khó của con người, nơi đây đã trở nên có sức hút. Không gian văn hóa của đồng bào Raglai mở ra giữa đại ngàn. Men rượu cần nồng ấm, tiếng đàn Chapi làm say đắm lòng người…

Giữa vùng đồi núi từng bị xem là hoang hóa, Trang trại Sản Việt (xã Nam Ninh Hòa) là nơi để du khách ngắm nhìn, trồng cây, thu hoạch rồi quây quần bên bếp lửa... Ông Nguyễn Minh Thành, chủ trang trại kể, những ngày đầu đặt chân đến đây, đất cằn, đá nhiều, nước hiếm. Sau nhiều năm bền bỉ nuôi trồng, một trang trại nông nghiệp hữu cơ tuần hoàn giữa vùng đồi núi đã được dựng nên. Cũng chính câu chuyện về hành trình đó cùng những sản phẩm nông nghiệp đã mang đến trải nghiệm rất thực. Du khách đến đây  được hòa mình trong không gian văn hóa độc đáo của người Ê Đê, Raglai với âm thanh của cồng chiêng, đàn Chapi, điệu múa dân gian…

Những điểm đến mang tính trải nghiệm như thế giúp du lịch Khánh Hòa có thêm sản phẩm mới, một diện mạo mới. Địa giới hành chính mới giúp địa phương sở hữu lợi thế hiếm có khi hội tụ hài hòa các hệ sinh thái biển đảo, núi rừng và vùng bán sa mạc. Sự đa dạng này tạo nên trải nghiệm đặc sắc cho du khách.

Chỉ trong một hành trình, một điểm đến bất kỳ ai cũng có thể lặn giữa làn nước xanh của vịnh Nha Trang rồi băng rừng Núi Chúa, Phước Bình, Hòn Bà để chạm vào vẻ đẹp hoang sơ của rừng. Trên những cánh đồng cỏ lộng gió, đàn cừu trắng thong dong gặm cỏ, đàn dê tản mát trên triền đồi…

Đến với Khánh Hòa, du khách không đơn thuần là tham quan, chụp ảnh mà hơn thế là nơi đến để thấu  hiểu cách con người Việt Nam biến khắc nghiệt thành lợi thế, biến thử thách thành động lực vươn lên.