Gần 10 năm nay, thắng cảnh chùa Đục và khu vực miệng núi lửa Giếng Tiền (đặc khu Lý Sơn, tỉnh Quảng Ngãi) đối mặt với nguy cơ sạt lở nghiêm trọng. Do chưa được sửa chữa, khắc phục triệt để, tình trạng này đang đe dọa đến an toàn của di tích.

Thắng cảnh chùa Đục (hay còn gọi là Đỉnh Liêm Tự) tọa lạc trên sườn núi Giếng Tiền - một ngọn núi lửa đã tắt từ lâu thuộc đặc khu Lý Sơn, tỉnh Quảng Ngãi. Nằm trong khuôn viên có danh thắng được ví như “đảo Jeju của Hàn Quốc” hiện đang bị tàn phá bởi thiên tai. Do ảnh hưởng từ các đợt mưa bão trước đây, vách núi đá trên đỉnh chùa Đục bị ngấm nước, tạo thành những vết nứt lớn lộ thiên. Hàng chục mét khối đất đá đã từng đổ sập ngay trước cửa chùa. Đáng lo ngại hơn, nhiều vách núi tại đường dẫn lên khu vực miệng núi lửa Giếng Tiền tiếp tục xuất hiện các vết nứt kéo dài nguy hiểm, khiến các tảng đá lớn bị xê dịch và có nguy cơ đổ sập bất cứ lúc nào.

Sư cô Thùy Liên, trụ trì Tịnh Xá Ngọc Đức (quản lý chùa Đục) cho biết, ngôi chùa gắn liền với vách đá núi lửa độc đáo, là điểm đến tâm linh thu hút đông đảo du khách thập phương. Chùa nằm cách xa khu dân cư nên yên tĩnh thích hợp cho việc tu tập của các sư. Tượng Phật Bà Quan Âm hướng ra biển phù hộ cho ngư dân đi biển gặp nhiều may mắn.

Tuy nhiên, từ sau cơn bão số 12 năm 2017, kết cấu địa chất tại đây đã bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Dù chính quyền địa phương và nhà chùa đã phối hợp khắc phục tạm thời điểm sạt lở trước cửa thiền, song các vết nứt sâu trên triền núi vẫn là mối hiểm họa thường trực. Theo Sư cô Thùy Liên, do địa hình phức tạp, kinh phí để triển khai các biện pháp kỹ thuật nhằm gia cố, khắc phục triệt để vách núi quá lớn, vượt quá khả năng của nhà chùa. Việc không thể đảm bảo an toàn khiến con đường độc đạo dẫn lên miệng núi lửa phải tạm thời đóng cửa, để lại nhiều tiếc nuối cho một di thắng giàu giá trị.

Thực tế ghi nhận, việc dừng đón khách lên đỉnh Liêm Tự đã ảnh hưởng lớn đến trải nghiệm của du khách. Anh Nguyễn Văn Khánh (một du khách đến từ Hà Nội) chia sẻ: “Qua tìm hiểu, tôi biết khi đứng trên miệng núi lửa Giếng Tiền có thể chiêm ngưỡng thảm cỏ xanh lòng chảo và phóng tầm mắt ngắm toàn cảnh đảo Lý Sơn. Tuy nhiên đến đây, tôi mới biết tuyến đường này đã bị cấm vì nguy cơ sạt lở. Điều này khiến tôi rất tiếc nuối và hi vọng các cơ quan chức năng sớm có giải pháp khắc phục để du khách an tâm khám phá danh thắng”.

Trước thực trạng trên, chính quyền đặc khu Lý Sơn đã tiến hành kiểm tra thực địa, chỉ đạo cắm biển báo hiệu nguy hiểm và nghiêm cấm người dân, du khách cũng như tăng ni tiếp cận các khu vực có nguy cơ sạt lở cao. Tuy nhiên, đây chỉ là giải pháp tình thế bởi việc xử lý các vết nứt địa chất trên nền đá núi lửa vượt quá năng lực và thẩm quyền của địa phương.

Liên quan đến vấn đề này, ông Ngô Đình Mẫn, Phó Chủ tịch UBND đặc khu Lý Sơn cho biết, địa phương đang phối hợp với các ngành chức năng của tỉnh tiến hành khảo sát toàn diện nhằm xây dựng phương án, lập kế hoạch ngân sách cho năm 2027 để trùng tu các di tích xuống cấp. Tuy nhiên, trước mắt đối với khu vực chùa Đục, việc xử lý các tảng đá có nguy cơ sạt lở rất khó khăn do địa hình, địa chất đặc thù. UBND đặc khu sẽ kiến nghị các cơ quan chuyên môn cấp trên hỗ trợ khảo sát và đưa ra phương án kỹ thuật khắc phục phù hợp.

Chùa Đục và miệng núi lửa Giếng Tiền không chỉ là biểu tượng tâm linh gắn liền với tượng Quan Thế Âm Bồ Tát cao gần 30m hướng biển, mà còn là di sản địa chất đặc sắc của đặc khu Lý Sơn. Việc chậm trễ khắc phục sạt lở không chỉ đe dọa trực tiếp đến tính mạng con người mà còn ảnh hưởng đến định hướng phát triển du lịch, kinh tế bền vững của địa phương trong tương lai.