Mới đây, tại trụ sở Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam, Cục trưởng Nguyễn Trùng Khánh đã chủ trì Tọa đàm Đề án "Phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới" (Đề án), nhằm lấy ý kiến góp ý của các chuyên gia, nhà khoa học, nhà quản lý về nội dung dự thảo Đề án.

Toạ đàm có sự tham dự của Vụ trưởng Vụ Khoa học công nghệ, Đào tạo và Môi trường Đặng Hà Việt; Phó Vụ trưởng Vụ Kế hoạch, Tài chính Khương Thị Nhàn; Phó Vụ trưởng Vụ Xã hội, Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương Nguyễn Mạnh Hùng; ông Đoàn Mạnh Cương - Ủy ban Văn hoá và Xã hội của Quốc hội; Viện trưởng Viện Văn hoá, Nghệ thuật, Thể thao và Du lịch Việt Nam Nguyễn Thị Thu Phương; Đại diện các trường đào tạo về du lịch: Đại học Phenikaa; Đại học Kinh tế Quốc dân; Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn; Đại học Văn hóa Hà Nội…

Phát biểu khai mạc tọa đàm, Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam Nguyễn Trùng Khánh nhấn mạnh, việc xây dựng Đề án được triển khai trong thời gian rất ngắn, yêu cầu cao cả về tiến độ lẫn chất lượng. Với tinh thần trách nhiệm cao, Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam đã tập trung tối đa nguồn lực để tham mưu xây dựng Đề án theo chỉ đạo của Bộ Chính trị.

Cục trưởng cho biết, thời gian qua, Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam đã làm việc khẩn trương, liên tục, phối hợp chặt chẽ với nhiều cơ quan, đơn vị liên quan. Cục đã tham mưu thành lập Ban soạn thảo, Tổ biên tập với sự tham gia của đại diện các ban, bộ, ngành Trung ương, địa phương cùng các chuyên gia trong và ngoài Bộ nhằm bảo đảm chất lượng và tính toàn diện của Đề án.

Về cấu trúc, dự thảo Đề án gồm 4 phần. Trong đó, phần trọng tâm là đánh giá kết quả thực hiện Nghị quyết 08-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn. Nội dung đánh giá không chỉ tập trung vào công tác lãnh đạo, chỉ đạo và thể chế hóa Nghị quyết, mà còn rà soát toàn diện kết quả phát triển của ngành du lịch sau gần 10 năm triển khai, bao gồm đóng góp của du lịch đối với nền kinh tế, phát triển thị trường, sản phẩm, hạ tầng, doanh nghiệp, nguồn nhân lực và công tác quản lý nhà nước.

Trên cơ sở đó, dự thảo Đề án tập trung nhận diện các tồn tại, hạn chế, nguyên nhân và đặc biệt là những điểm nghẽn lớn đang cản trở sự phát triển của ngành du lịch. Đề án cũng bổ sung nội dung nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế nhằm rút ra các bài học và gợi mở định hướng phù hợp cho Việt Nam trong bối cảnh du lịch là lĩnh vực có tính hội nhập quốc tế sâu rộng.

Theo Cục trưởng Nguyễn Trùng Khánh, một trong những nội dung quan trọng của đề án là xác định mục tiêu phát triển du lịch đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Dù du lịch Việt Nam hiện đã phục hồi mạnh mẽ và lấy lại đà tăng trưởng cao, song việc hiện thực hóa các mục tiêu đón 45-50 triệu lượt khách quốc tế, phục vụ 160 triệu lượt khách nội địa và đóng góp khoảng 14% GDP vào năm 2030 vẫn là thách thức rất lớn trong bối cảnh du lịch Việt Nam vừa bị ảnh hưởng nặng nề bởi đại dịch COVID-19 làm kéo lùi tăng trưởng ngành chậm lại khoảng 5 năm.

Cục trưởng nhấn mạnh, để đạt được các mục tiêu này cần có những giải pháp mang tính đột phá, sáng tạo và sự tập trung nguồn lực ở mức cao nhất. Theo đó, nhiều vấn đề cần được tháo gỡ đồng bộ như chính sách thị thực, đầu tư hạ tầng, phát triển sản phẩm, xúc tiến quảng bá và đặc biệt là chuyển đổi số.

Dự thảo Đề án đưa ra 8 nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm gồm: (1) Đổi mới tư duy, nâng cao nhận thức và trách nhiệm lãnh đạo phát triển du lịch; (2) Hoàn thiện thể chế, chính sách, tạo đột phá chiến lược, khơi thông nguồn lực phát triển du lịch; (3) Phát triển hạ tầng, huy động nguồn lực, hình thành các trung tâm du lịch có sức cạnh tranh cao; (4) Cơ cấu lại thị trường, phát triển sản phẩm du lịch giá trị cao, nâng cao hiệu quả kinh tế du lịch; (5) Đột phá công tác xúc tiến, quảng bá du lịch, nâng tầm thương hiệu du lịch Việt Nam; (6) Phát triển nguồn nhân lực, doanh nghiệp và cộng đồng du lịch đáp ứng yêu cầu phát triển mới; (7) Đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và phát triển du lịch thông minh; (8) Đổi mới phương thức quản lý nhà nước, nâng cao chất lượng điểm đến du lịch xanh, thông minh, an toàn, bền vững.

Đặc biệt, Cục trưởng nhấn mạnh yêu cầu nâng cao hiệu quả kinh tế của ngành du lịch, không chỉ tăng trưởng về lượng khách mà còn phải gia tăng giá trị thực chất mà nền kinh tế Việt Nam thu được từ du lịch. Bên cạnh đó, nhiều vấn đề lớn cũng được đặt ra như chất lượng và quy mô doanh nghiệp du lịch, phát triển nguồn nhân lực, chính sách thúc đẩy chuyển đổi số ngành du lịch.

Do vậy, Cục trưởng đề nghị các đại biểu, chuyên gia, nhà khoa học tập trung nhận diện đầy đủ các điểm nghẽn, thách thức; đồng thời cho ý kiến về tính đột phá, tính khả thi và mức độ bao quát của các nhóm giải pháp nhằm bảo đảm Đề án khi ban hành có thể triển khai hiệu quả trong thực tiễn.

Đánh giá cao nỗ lực của Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam, các đại biểu dự tọa đàm cho rằng, trong thời gian rất ngắn nhưng Đề án đã được xây dựng công phu, dày dặn, thể hiện rõ định hướng phát triển du lịch trong giai đoạn mới. Đồng thời các đại biểu đã tập trung trao đổi, đóng góp nhiều ý kiến nhằm hoàn thiện Đề án, làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn của mục tiêu phát triển du lịch; đánh giá những điểm nghẽn, tồn tại trong quá trình triển khai thực hiện Nghị quyết 08-NQ/TW; đồng thời đề xuất các giải pháp đột phá trong giai đoạn tới.

Theo đó, Phó Vụ trưởng Vụ Xã hội, Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương Nguyễn Mạnh Hùng đề nghị Đề án cần đánh giá sâu, toàn diện việc thực hiện Nghị quyết 08-NQ/TW, làm rõ các kết quả đạt được, những điểm nghẽn, tồn tại trong quá trình triển khai.

Bên cạnh đó, cần làm rõ hơn nội hàm của du lịch với tư cách là ngành kinh tế mũi nhọn; bổ sung các giải pháp đột phá về thể chế, cơ chế điều phối liên ngành, liên vùng; nâng cao chất lượng công tác thống kê, dữ liệu du lịch để phục vụ hoạch định chính sách; phát triển các doanh nghiệp du lịch tư nhân quy mô lớn, có khả năng dẫn dắt thị trường và tạo hệ sinh thái du lịch đủ sức cạnh tranh trong giai đoạn mới; ưu tiên phát triển các phân khúc du lịch chất lượng cao, có giá trị gia tăng lớn…

Góp ý tại tọa đàm, PGS.TS Trần Thị Minh Hòa - Phó Giám đốc Đại học Phenikaa đánh giá Đề án đã nhận diện được các điểm nghẽn và đề xuất nhiều giải pháp quan trọng. Để làm rõ hơn mục tiêu phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, Đề án cần bổ sung các phân tích định lượng về đóng góp của du lịch vào GDP, đồng thời có so sánh, đối chiếu trong nước và quốc tế để làm rõ vai trò mũi nhọn của ngành.

PGS.TS Trần Thị Minh Hòa cho rằng việc đánh giá thực tiễn triển khai Nghị quyết 08-NQ/TW cần phản ánh đầy đủ cả nguyên nhân chủ quan và khách quan, trong đó có tác động rất lớn đến ngành du lịch từ dịch bệnh COVID-19, biến động địa chính trị, xung đột quân sự, sự dịch chuyển dòng khách quốc tế. Bên cạnh đó, Đề án cần cập nhật các xu hướng mới như tác động của công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) đối với ngành du lịch, sự xuất hiện của trào lưu xu hướng "du lịch chậm" (slow travel). Đồng thời lưu ý cần rà soát kỹ các chỉ tiêu tăng trưởng có tính khả thi, phù hợp thực tiễn.

Theo PGS.TS Trần Thị Minh Hòa, du lịch cần được đặt trong mối liên kết chặt chẽ với công nghiệp văn hóa, thể thao và các sự kiện lớn nhằm tạo động lực tăng trưởng mới và nâng cao sức hấp dẫn điểm đến. Đồng thời, cần nhấn mạnh hơn vai trò của kinh tế tư nhân, cơ chế hợp tác công - tư và các doanh nghiệp lớn trong việc hình thành hệ sinh thái du lịch có sức cạnh tranh trong khu vực và quốc tế.

Phát biểu tại tọa đàm, Viện trưởng Viện Văn hoá, Nghệ thuật, Thể thao và Du lịch Việt Nam Nguyễn Thị Thu Phương đánh giá dự thảo Đề án đã có bước hoàn thiện rõ rệt về kết cấu, nội dung và tính logic so với các lần dự thảo trước. Tuy nhiên, để bảo đảm tính thuyết phục và đáp ứng yêu cầu khi trình các cấp có thẩm quyền, bà cho rằng Đề án cần tiếp tục làm rõ nội hàm "kỷ nguyên mới", khẳng định rõ hơn vai trò của du lịch không chỉ là ngành kinh tế tổng hợp, liên ngành mà còn là lĩnh vực gắn chặt với công nghiệp văn hóa, sức mạnh mềm quốc gia.

Trong bối cảnh tổ chức lại không gian phát triển và mô hình chính quyền địa phương, cần làm rõ định hướng phát triển các trung tâm, điểm đến du lịch gắn với sáng tạo, văn hóa và lợi thế đặc thù của từng vùng miền. Bà cũng nhấn mạnh yêu cầu làm nổi bật tính đột phá của Đề án thông qua các cơ chế, chính sách cụ thể về phân cấp, phân quyền; chính sách vượt trội cho doanh nghiệp; cơ chế liên kết giữa du lịch với văn hóa, thương mại, giao thông, đô thị và các ngành liên quan.

Theo ông Đoàn Mạnh Cương, đại diện Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội, Đề án cần làm rõ hơn vai trò, vị thế của du lịch trong giai đoạn phát triển mới của đất nước, đặt trong mối liên hệ chặt chẽ với phát triển công nghiệp văn hóa, kinh tế số, kinh tế sáng tạo và phát huy sức mạnh mềm văn hóa Việt Nam. Ông cũng nhấn mạnh cần xây dựng các cơ chế, chính sách mang tính đột phá cho các khu du lịch trọng điểm, phát triển kinh tế đêm, du lịch văn hóa và các mô hình du lịch mới; đồng thời tăng cường liên kết giữa du lịch với các ngành liên quan nhằm nâng cao chất lượng tăng trưởng, gia tăng trải nghiệm, giá trị chi tiêu và năng lực cạnh tranh của du lịch Việt Nam trong giai đoạn tới.

Nhấn mạnh yêu cầu đổi mới tư duy phát triển du lịch trong bối cảnh kỷ nguyên số, Vụ trưởng Vụ Khoa học công nghệ, Đào tạo và Môi trường Đặng Hà Việt cho rằng Đề án cần xác định rõ chuyển đổi số, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo là những trụ cột đột phá của ngành du lịch trong giai đoạn tới. Theo đó, cần định vị rõ mô hình phát triển du lịch Việt Nam trong kỷ nguyên mới, thúc đẩy quản trị du lịch dựa trên dữ liệu, xây dựng nền tảng cơ sở dữ liệu du lịch quốc gia, đẩy mạnh ứng dụng AI, Big Data, bản sao số (Digital Twin) trong quản trị điểm đến, nâng cao trải nghiệm du khách và hiệu quả quản lý; chú trọng các xu hướng mới như du lịch xanh, carbon thấp, chuyển đổi năng lượng và xây dựng hệ thống chỉ số đánh giá chất lượng tăng trưởng của ngành du lịch trong bối cảnh mới…

Ngoài ra, các ý kiến của các chuyên gia, nhà khoa học cũng nhấn mạnh cần làm rõ mô hình tăng trưởng du lịch trong kỷ nguyên mới theo hướng phát triển chiều sâu, dựa trên giá trị gia tăng, trải nghiệm và công nghệ; chú trọng đào tạo, nâng cao kỹ năng số cho nguồn nhân lực du lịch; xây dựng cơ chế tài chính mang tính đột phá nhằm tăng nguồn lực đầu tư cho xúc tiến quảng bá, hạ tầng và đào tạo; đồng thời hoàn thiện cơ chế phối hợp liên ngành để phát huy vai trò lan tỏa của du lịch; nhấn mạnh đến tầm quan trọng của quản trị thực thi chính sách.

Phát biểu kết luận tọa đàm, Cục trưởng Nguyễn Trùng Khánh trân trọng cảm ơn và đánh giá rất cao các ý kiến góp ý của các chuyên gia, nhà khoa học tại tọa đàm đều rất trách nhiệm, tâm huyết, có giá trị thực tiễn và tính chuyên môn cao, góp phần quan trọng vào việc hoàn thiện Đề án. Cục trưởng đề nghị Tổ công tác của Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam ngay sau tọa đàm khẩn trương rà soát, tiếp thu đầy đủ các ý kiến trực tiếp của đại biểu cũng như các tài liệu góp ý bằng văn bản để nhanh chóng hoàn thiện dự thảo Đề án, chuẩn bị báo cáo Lãnh đạo Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch để họp Ban soạn thảo Đề án bảo đảm tiến độ, chất lượng theo yêu cầu.