Theo tờ Le Courrier International (Pháp) ngày 19/3, xung đột tại Trung Đông đang kéo theo những tác động dây chuyền đáng lo ngại đối với ngành du lịch Đông Nam Á, khi chi phí vận chuyển tăng vọt, các tuyến bay bị gián đoạn và nguy cơ thiếu hụt nhiên liệu ngày càng hiện hữu.

Những điểm đến nổi tiếng như Thái Lan, Campuchia và Việt Nam đang trở nên đắt đỏ và khó tiếp cận hơn do hệ quả trực tiếp từ việc gián đoạn các tuyến hàng không trung chuyển qua Trung Đông – hành lang chủ chốt kết nối châu Âu, Mỹ với khu vực Đông Nam Á.

Trong những ngày đầu xung đột, Các Tiểu vương quốc Arập thống nhất (UAE) và Qatar đã buộc phải đóng cửa không phận, khiến hàng loạt chuyến bay bị đình trệ. Dù các sân bay lớn như Dubai, Abu Dhabi và Doha hiện đã hoạt động trở lại, nhưng tình trạng gián đoạn vẫn diễn ra thất thường, làm tê liệt một phần tuyến đường hàng không vốn được du khách phương Tây sử dụng phổ biến để tới Đông Nam Á.

Hệ quả là nhiều hãng hàng không phải hủy hoặc điều chỉnh hàng nghìn chuyến bay, kéo theo tình trạng máy bay nằm đất, nguồn cung nhiên liệu không ổn định và chi phí vé tăng mạnh. Ngay cả các chuyến bay còn duy trì cũng phải thay đổi lộ trình, kéo dài hành trình, qua đó làm gia tăng đáng kể chi phí vận hành.

Ngành du lịch – trụ cột kinh tế của nhiều quốc gia trong khu vực – vì thế chịu tác động rõ rệt. Năm 2024, du lịch đóng góp khoảng 12% Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của Thái Lan, 9,4% của Campuchia và 8% của Việt Nam.

Tại Thái Lan, những ảnh hưởng đã nhanh chóng bộc lộ. Trong tuần đầu tháng 3, ngay sau khi xảy ra các cuộc không kích nhằm vào Iran, lượng khách quốc tế đã giảm 8,9% so với tuần trước đó, xuống còn 616.229 lượt. Đáng chú ý, lượng khách đến từ châu Âu và Trung Đông – chiếm khoảng 27% tổng lượng khách quốc tế trong năm 2025 – đã giảm tới 18%.

Áp lực chi phí cũng đang đè nặng lên các hãng hàng không. Hãng hàng không quốc gia Thái Lan đã phải tăng giá vé từ 10-15% do giá nhiên liệu tăng cao. Tại Việt Nam, chi phí hoạt động của các hãng hàng không sẽ bị đội lên từ 60-70% khi giá nhiên liệu máy bay tăng gấp 3 lần.

Nguy cơ thiếu hụt nhiên liệu càng làm trầm trọng thêm tình hình. Việt Nam hiện phải nhập khẩu hơn 2/3 nhu cầu nhiên liệu hàng không, trong đó khoảng 60% đến từ Trung Quốc và Thái Lan. Tuy nhiên, do tác động của xung đột, hai quốc gia này đã tạm dừng xuất khẩu, làm dấy lên lo ngại về khả năng gián đoạn nguồn cung trong thời gian tới.

Không chỉ Việt Nam, các nước trong khu vực đều chịu ảnh hưởng do phụ thuộc vào các trung tâm trung chuyển tại Trung Đông. Ví dụ, tại Campuchia, dù không phải tất cả du khách đến từ khu vực này, nhưng phần lớn đều phải quá cảnh qua các điểm trung chuyển như Doha hay Dubai, khiến việc đi lại bị gián đoạn trên diện rộng.

Trước những biến động trên, một số quốc gia đang tìm cách thích ứng bằng việc mở rộng thị trường khách. Malaysia (Ma-lai-xi-a) được đánh giá có khả năng bù đắp phần nào sự sụt giảm từ châu Âu nhờ tăng cường thu hút du khách từ Đông Á, Ấn Độ và các nước Đông Nam Á, qua đó vẫn có thể đạt mục tiêu đón 45 triệu lượt khách trong năm nay.

Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng việc chuyển hướng thị trường không dễ dàng bù đắp hoàn toàn thiệt hại, bởi khách từ các thị trường xa như châu Âu thường có mức chi tiêu cao hơn cho lưu trú, tham quan và mua sắm – yếu tố quan trọng đối với các quốc gia muốn tối đa hóa doanh thu du lịch.

Theo ông Nigel Wong, Chủ tịch Hiệp hội các đại lý du lịch và lữ hành Malaysia (Ma-lai-xi-a), "câu hỏi lớn là chiến sự sẽ kéo dài bao lâu và những hệ lụy của nó sẽ ra sao, ngay cả khi xung đột đã kết thúc".