Chè Suối Giàng – từ di sản vùng cao đến thương hiệu Việt
Thực hiện các chủ trương của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế nông thôn và xây dựng thương hiệu quốc gia, tỉnh Lào Cai đã đẩy mạnh khai thác giá trị các sản phẩm đặc sản địa phương, trong đó chè Shan tuyết Suối Giàng (xã Văn Chấn, tỉnh Lào Cai) là một điển hình.
Với lợi thế về điều kiện tự nhiên, lịch sử canh tác lâu đời và định hướng phát triển theo chương trình OCOP, sản phẩm chè nơi đây đang từng bước nâng cao giá trị, mở rộng thị trường tiêu thụ, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội địa phương. Năm 2019, Ủy ban Nhân dân tỉnh Yên Bái đã trao bằng công nhận Làng nghề Trồng, Chế biến và Bảo quản chè đặc sản Suối Giàng. Bên cạnh đó, quần thể 400 cây chè Shan Tuyết cổ thụ hàng trăm năm tuổi tại Suối Giàng đã được Hội Bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường Việt Nam công nhận là 'Cây Di sản Việt Nam' vào năm 2016.
Nằm ở độ cao 1.300–1.400m so với mực nước biển, Suối Giàng (Văn Chấn, Yên Bái) hiện lên với những nếp nhà trải dọc theo triền đồi, bao quanh bởi cây xanh và khí hậu mát mẻ quanh năm – điều kiện thuận lợi cho chè Shan Tuyết phát triển. Ảnh: Quỳnh Anh/TTXVN phát
Lớp rêu xanh phủ trên thân chè Shan Tuyết là đặc trưng dễ nhận biết của những cây chè cổ thụ, sinh trưởng trong điều kiện khí hậu mát mẻ, độ ẩm cao quanh năm. Ảnh: Quỳnh Anh/ TTXVN phát
Những cây chè Shan Tuyết cổ thụ tại Suối Giàng (Văn Chấn, Yên Bái) có kích thước lớn, thân to phải từ một đến hai người ôm, tuổi đời các chè này lên hàng trăm năm. Ảnh: Quỳnh Anh/TTXVN phát
Phụ nữ Mông lên nương thu hái chè Shan Tuyết, bắt đầu một ngày lao động quen thuộc trên các triền chè cổ thụ. Ảnh: Quỳnh Anh/ TTXVN phát
Đôi bàn tay thoăn thoắt lựa chọn những búp chè non, mỗi búp chè không chỉ mang hương vị núi rừng mà còn gửi gắm hy vọng về cuộc sống ổn định của người dân nơi đây. Ảnh: Quỳnh Anh/TTXVN phát
Những búp chè tươi sau khi hái được bảo quản ngay trong lù cở (gùi tre) để đảm bảo độ thoáng khí, tránh làm dập nát búp chè trước khi đưa vào công đoạn sao tẩm. Đây là bước quan trọng đầu tiên để giữ trọn vẹn lớp "tuyết" trắng đặc trưng trên cánh chè thành phẩm. Ảnh: Quỳnh Anh/ TTXVN phát
Trước khi máy móc được đưa vào, người dân Suối Giàng chế biến chè Shan Tuyết bằng phương pháp vò thủ công, kỹ thuật đòi hỏi sự khéo léo và kinh nghiệm của người làm chè. Ảnh: Quỳnh Anh/ TTXVN phát
Những lá trà xoăn lại sau khi vò, vẫn giữ được sắc xanh tự nhiên. Đây là tiền đề quan trọng trước khi bước vào công đoạn sấy khô cuối cùng để tạo nên đặc sản trà Shan Tuyết nổi danh. Ảnh: Quỳnh Anh/ TTXVN phát
Những búp chè tươi sau khi hái được đưa vào máy để "diệt men"(sao chè). Quá trình này giúp chè giữ được màu xanh đặc trưng và loại bỏ vị hăng nồng của lá tươi. Ảnh: Quỳnh Anh/ TTXVN phát
Công đoạn vò trà bằng máy giúp búp chè Shan Tuyết định hình tốt hơn. Những đường gân trên bàn vò giải phóng tinh dầu, tạo nên hương vị đậm đà và đặc trưng của trà vùng cao. Ảnh: Quỳnh Anh/ TTXVN phát
Việc phơi nắng tự nhiên giúp cánh trà khô từ từ, giữ được màu sắc nguyên bản và đặc biệt là bảo toàn lớp lông tơ trắng muốt như tuyết phủ trên búp trà – nét đặc trưng quý giá nhất của đặc sản Suối Giàng. Ảnh: Quỳnh Anh/TTXVN phát
Từ những gốc chè Shan Tuyết hàng trăm năm tuổi, người dân Suối Giàng đã sáng tạo ra hơn 10 loại trà khác nhau. Trong đó, bánh trà là một hình thức độc đáo vừa giúp lưu giữ hương vị trà được lâu hơn theo thời gian, vừa tạo nên một dòng sản phẩm có giá trị sưu tầm cao. Ảnh: Quỳnh Anh/TTXVN phát
Tại "Không gian văn hóa trà Suối Giàng", người dân địa phương và du khách cùng nhau thưởng thức hương vị trà Shan Tuyết cổ thụ hàng trăm năm tuổi, đắm mình trong không gian văn hóa đậm đà bản sắc của người Mông. Ảnh: Quỳnh Anh/ TTXVN phát
Trong không gian ấm cúng, những người bạn mời trà nhau thể hiện nét văn hóa giao tiếp cởi mở, chân thành và lòng hiếu khách đặc trưng của người dân Suối Giàng. Ảnh: Quỳnh Anh/ TTXVN phát
Trà Shan Tuyết hiện lên với màu đỏ hổ phách đặc trưng khi được rót ra tống. Đây là công đoạn người pha trà kiểm tra độ khô và hương thơm, chuẩn bị cho bước thưởng trà. Ảnh: Quỳnh Anh/ TTXVN phát
Vẻ đẹp mộc mạc và tinh tế của văn hóa trà Suối Giàng. Ảnh: Quỳnh Anh/ TTXVN phát
