Ngày 20/1, Cục An toàn thông tin, Bộ Thông tin và Truyền thông đã gửi cảnh báo về các trường hợp lừa đảo xuất hiện trên mạng xã hội trong tuần vừa qua.

Theo đó, thời gian gần Tết Nguyên đán Ất Tỵ, hiện tượng mua bán tiền giả trên các mạng xã hội như Facebook, TikTok đang ngày càng phổ biến, gây lo ngại cho người dân và các cơ quan chức năng. Các đối tượng lừa đảo thường xuyên lợi dụng mạng xã hội để tìm kiếm những người nhẹ dạ, cả tin để chào mời mua bán, đổi tiền giả với giá cực kỳ hấp dẫn nhằm chiếm đoạt tiền thật của các nạn nhân.

Khi gõ cụm từ "tiền giả" tại công cụ tìm kiếm trên mạng, hàng loạt các tài khoản cá nhân và hội nhóm liên quan sẽ xuất hiện. Các thông tin bình luận phía dưới phần lớn là người bán trả lời sẽ báo giá riêng tư vào tài khoản cá nhân của khách hàng. Thông thường, người bán để lại thông tin mập mờ trên bài đăng, khuyến khích khách hàng nhắn tin trực tiếp để được báo giá. Ngoài ra, ngay khi truy cập vào trang cá nhân của người bán, người quan tâm sẽ lập tức nhận được tin nhắn riêng giới thiệu về dịch vụ bán tiền giả. Đây là tin nhắn tự động được sử dụng để tiếp cận được tới nhiều người mà ít tốn thời gian.

Trên các mạng xã hội, xuất hiện nhiều bài viết, clip quảng cáo rao bán tiền giả với nhiều mệnh giá khác nhau, ví dụ như 1 triệu đồng mua được 10 triệu đồng. Thậm chí, có tài khoản rao bán 1 triệu đồng đổi được 14 triệu đồng mà không phải đặt cọc trước và được kiểm tra "hàng". Đặc biệt, người mua càng đặt số lượng lớn, tỷ lệ quy đổi sẽ càng ưu đãi. Việc thanh toán không yêu cầu đặt cọc trước. Khách hàng nhận hàng qua bưu điện, kiểm tra toán trực tiếp cho nhân viên bưu điện hoặc người giao tới và được kiểm tra trước khi nhận hàng. Đáng chú ý, qua theo dõi, Cục An toàn thông tin cho biết, các tin nhắn quan tâm phần lớn đều từ các tài khoản là học sinh, sinh viên và người trẻ tuổi.

Để phòng tránh được thủ đoạn lừa đảo này, Cục An toàn thông tin khuyến cáo người dân nên lựa chọn các cơ sở uy tín để thực hiện giao dịch đổi tiền phục vụ cho dịp lễ Tết Nguyên; không tham gia vào giao dịch tiền tệ không rõ nguồn gốc trên mạng xã hội hoặc qua các nền tảng không chính thức.

Trước khi thực hiện bất kỳ giao dịch nào, người dân hãy xác minh kỹ càng danh tính đối tác, nguồn gốc giao dịch, cũng như các thông tin liên quan; không tin vào những lời hứa hẹn quá tốt để trở thành sự thật. Sử dụng các kênh giao dịch chính thức và có giấy tờ hợp pháp. Đặc biệt, người dân cần tuyệt đối cảnh giác khi nhận được các yêu cầu chuyển tiền trước. Trong trường hợp trở thành nạn nhân của đối tượng lừa đảo, người dân cần báo cáo ngay với cơ quan công an để có thể hỗ trợ giải quyết.

Ngoài ra, năm nay kỳ nghỉ Tết Nguyên đán kéo dài 9 ngày, nhu cầu đi du lịch theo dạng tour trọn gói và tự túc các dịch vụ như vé máy bay, khách sạn… vì thế cũng gia tăng. Tuy nhiên, bên cạnh loạt chương trình ưu đãi, khuyến mãi, giảm giá dịp lễ, Tết được nhiều đơn vị kinh doanh du lịch tung ra để thu hút khách, thị trường cũng đồng thời xuất hiện nhiều chiêu trò lừa đảo với thủ đoạn ngày càng tinh vi, đặc biệt trên nền tảng trực tuyến.

Một nạn nhân của chiêu trò trên, chị Trịnh Thương (quận 12, Thành phố Hồ Chí Minh) cho biết, thấy trên mạng xã hội quảng cáo tour Quy Nhơn 3 ngày 2 đêm giá chỉ 1,5 triệu đồng, rẻ hơn hẳn so với mặt bằng của nhiều công ty du lịch. Vì muốn tiết kiệm chi phí, chị Trịnh Thương liên hệ ngay qua số điện thoại trên bài đăng. Người tư vấn rất nhiệt tình, hướng dẫn chị chuyển khoản trước 100% để giữ chỗ, còn hứa sẽ tặng thẻ khuyến mại (voucher) ăn tự chọn (buffet) miễn phí. Sau khi chuyển 3 triệu đồng đặt 2 suất, đối tượng hẹn gửi thông tin chi tiết qua thư điện tử email. Tuy nhiên, đợi mãi không thấy thư xác nhận, Trịnh Thương chị gọi lại thì không liên lạc được, tài khoản mạng xã hội của đối tượng cũng biến mất.

Cục An toàn thông tin cho biết, với hình thức lừa đảo này, các đối tượng tạo lập hàng loạt các hội nhóm, Fanpage trên các trang mạng xã hội như Facebook, đăng tải thông tin về các tour du lịch Tết với giá "siêu khuyến mãi", "siêu hời"... Những bài viết này thường kèm theo hình ảnh bắt mắt, lịch trình hấp dẫn và cam kết "uy tín – chất lượng". Để tạo lòng tin, các đối tượng sử dụng những bình luận giả mạo từ tài khoản ảo khen ngợi dịch vụ hoặc khoe đã tham gia và hài lòng. Kèm theo đó, các đối tượng lừa đảo ngày càng tinh vi khi giả mạo danh nghĩa các công ty du lịch uy tín hoặc lập ra những công ty "ma" không có thật. Chúng sử dụng mạng xã hội, tin nhắn hoặc các cuộc gọi không rõ nguồn gốc để đăng tải và chào bán các tour du lịch Tết với mức giá rẻ bất thường. Những chiêu trò này thường đi kèm với yêu cầu thanh toán toàn bộ chi phí hoặc một khoản tiền lớn trước khi cung cấp dịch vụ, nhưng không kèm theo hợp đồng rõ ràng hay thông tin minh bạch về đơn vị tổ chức.

Trước tình hình trên, Cục An toàn thông tin khuyến cáo người dân cần đề cao cảnh giác trước các bài đăng quảng cáo từ những tài khoản không rõ danh tính về các tour du lịch giá siêu rẻ so với thị trường; thực hiện xác minh thông tin từ các nguồn chính thức, không tin tưởng vào những thông báo hoặc kênh thông tin không rõ ràng. Người dân không cung cấp thông tin cá nhân, thông tin tài khoản ngân hàng hoặc mật khẩu cho bất kỳ ai; không truy cập vào những đường dẫn lạ; không tải về những ứng dụng không rõ nguồn gốc hoặc làm theo hướng dẫn của đối tượng lạ. Trong trường hợp nghi ngờ bản thân bị lừa đảo, người dân cần ngay lập tức báo cáo cho cơ quan chức năng hoặc tổ chức bảo vệ người tiêu dùng để được hỗ trợ, giải quyết và ngăn chặn kịp thời.