Những ngày cuối năm, khi nắng miền Tây bắt đầu dịu lại và những cơn gió chướng mang theo hơi thở của mùa xuân lướt nhẹ trên dòng Tiền Giang, làng hoa Sa Đéc (Đồng Tháp) lại bước vào thời khắc rộn ràng nhất trong năm. 

Không cần tiếng trống, không cần lời hiệu triệu, cả làng hoa như tự khắc thức giấc, căng tràn sinh khí. Trong không khí rộn ràng của mùa hoa Tết năm nay, làng hoa Sa Đéc còn đón chờ một sự kiện văn hóa lớn: Festival hoa - kiểng sẽ diễn ra từ ngày 27/12/2025 đến 4/1/2026.

Sa Đéc không chỉ là một làng nghề. Nơi đây là ký ức, là sinh kế, là niềm tin và là biểu tượng văn hóa của người dân Đồng Tháp nói riêng, miền Tây Nam Bộ nói chung. Mỗi độ Tết đến, làng hoa trăm tuổi này lại hóa thành "vựa hoa" lớn nhất miền Tây, đưa mùa Xuân theo những chuyến xe, chuyến ghe đi khắp mọi miền đất nước.

Làng hoa trăm tuổi - Nhịp sống tất bật

Từ giữa tháng Chạp, làng hoa Sa Đéc đã bắt đầu nhộn nhịp. Cao điểm nhất là những ngày từ 20 tháng Chạp đến 30 Tết, khi hoa đồng loạt được xuất vườn. Trên những con đường nhỏ dẫn vào làng, xe tải nối đuôi nhau chờ bốc hàng. Dưới các rạch nước len lỏi giữa giàn hoa, xuồng ghe tấp nập, chở theo từng giỏ hoa căng tràn sắc Xuân.

Làng hoa Sa Đéc được hình thành từ đầu thế kỷ XX và phát triển liên tục qua nhiều thế hệ. Điều làm nên nét riêng không trộn lẫn của nơi đây chính là kỹ thuật trồng hoa trên giàn cao - một sáng tạo độc đáo của cha ông để thích nghi với vùng đất thấp, thường xuyên ngập nước. Những giàn hoa thẳng tắp, cao từ nửa mét đến hơn một mét, xếp lớp đều đặn, tạo nên khung cảnh vừa khoa học, vừa nên thơ.

Đi giữa làng hoa những ngày này, dễ dàng bắt gặp hình ảnh người nông dân bơi xuồng giữa các giàn hoa để tưới nước, bắt sâu, tỉa lá. Hoa không trồng trực tiếp dưới đất mà được đặt trong chậu, trên giàn, tách khỏi bùn non và cỏ dại. Nhờ vậy, cây khỏe, ít sâu bệnh, giảm chi phí chăm sóc và thuận tiện khi vận chuyển. Phương thức canh tác ấy đã được duy trì qua hàng trăm năm, trở thành "bí quyết" làm nên thương hiệu Sa Đéc.

Vụ hoa Tết năm nay, bà con nông dân đã xuống giống khoảng 100 ha, với hơn 2 triệu giỏ hoa các loại. Ngoài những giống hoa truyền thống như cúc mâm xôi, vạn thọ, hoa hồng, làng hoa còn bổ sung nhiều giống mới như cúc pha lê, cúc họa mi, cúc Hàn Quốc đa sắc, hoa hồng nhiều cánh. Hoa không chỉ phục vụ thị trường miền Tây, TPHCM, Cần Thơ mà còn theo thương lái ra miền Trung, miền Bắc, mở rộng sức lan tỏa của làng hoa Sa Đéc.

Trong đó, cúc mâm xôi đa sắc tiếp tục là loài hoa "hút hàng" nhất thị trường Tết. Những chậu cúc tròn đầy, sắc vàng, cam, trắng đan xen, được chăm sóc suốt gần sáu tháng trời. Đây là loại hoa đòi hỏi chi phí đầu tư và kỹ thuật cao, nhưng bù lại luôn giữ vị trí đặc biệt trong lòng người chơi hoa ngày Tết. Nhiều ruộng cúc đã được thương lái đặt cọc sớm, đầu ra tương đối ổn định, mang lại niềm phấn khởi cho người trồng hoa.

Từ "vựa hoa" miền Tây đến Festival hoa thu hút du khách

Không chỉ nhộn nhịp bởi hoạt động sản xuất, làng hoa Sa Đéc những ngày giáp Tết còn là điểm đến thu hút đông đảo du khách. Người từ TP HCM, Cần Thơ, các tỉnh lân cận tìm về đây để mua hoa, chụp ảnh, cảm nhận không khí Xuân đang lan tỏa giữa những giàn hoa rực rỡ. Giữa muôn vàn sắc hoa, tiếng cười nói vang lên, tạo nên một không gian lễ hội rất riêng - vừa gần gũi, vừa sinh động.

Khoảng mười năm trở lại đây, nhiều nhà vườn đã mạnh dạn kết hợp trồng hoa với làm du lịch. Những lối đi giữa giàn hoa được chăm chút, những tiểu cảnh Xuân được dựng lên, biến làng hoa không chỉ là nơi sản xuất mà còn là không gian trải nghiệm. Hoa vì thế không chỉ để bán, mà còn để kể câu chuyện về đất và người Sa Đéc.

Nghề trồng hoa, kiểng ở Sa Đéc đã trải qua năm thế hệ, từ những bậc tiền phong cuối thế kỷ XIX đến lớp nông dân hôm nay. Qua thời gian, làng hoa không ngừng đổi mới: từ giàn tre, trúc sang giàn kim loại bền chắc; từ bán hoa theo cách truyền thống đến việc tiếp cận thương mại điện tử; từ sản xuất thuần nông đến gắn với du lịch sinh thái. Sự thay đổi ấy cho thấy tinh thần nhạy bén, sáng tạo của người trồng hoa trong hành trình giữ nghề và phát triển nghề.

Hiện nay, toàn phường Sa Đéc có khoảng 4.000 hộ sản xuất hoa, kiểng; hơn 200 cơ sở kinh doanh với gần 2.000 chủng loại hoa, kiểng khác nhau. Hoa không chỉ làm đẹp cho đời mà còn là nguồn sinh kế bền vững, giúp nhiều gia đình vươn lên khá giả, sung túc.

Đặc biệt, trong không khí rộn ràng của mùa hoa Tết năm nay, làng hoa Sa Đéc còn đón chờ một sự kiện văn hóa lớn. Festival hoa - kiểng Sa Đéc sẽ diễn ra từ ngày 27/12/2025 đến 4/1/2026 với chủ đề "Sắc hoa ngày mới". Festival hứa hẹn mang đến nhiều hoạt động văn hóa, nghệ thuật, xúc tiến đầu tư, góp phần tôn vinh giá trị làng nghề, quảng bá hình ảnh Sa Đéc và đưa ngành hàng hoa, kiểng phát triển xứng tầm với vị thế, tiềm năng vốn có.

Festival không chỉ là ngày hội của hoa, mà còn là dịp để nhìn lại hành trình trăm năm của một làng nghề, để tri ân những thế hệ người trồng hoa đã lặng lẽ vun bồi sắc Xuân cho đời. Trong không gian ấy, hoa không còn là sản phẩm thuần túy, mà trở thành biểu tượng của sự cần cù, sáng tạo và khát vọng vươn lên.

Đông qua, Xuân sắp về trên những giàn hoa cao, trong ánh mắt người nông dân, trong bước chân du khách phương xa. Nhộn nhịp làng hoa Sa Đéc không chỉ là câu chuyện mùa vụ hay thị trường Tết, mà là bản hòa ca của truyền thống và hiện đại, của lao động và nghệ thuật, của sắc hoa và niềm tin. Và từ "vựa hoa" lớn nhất miền Tây, Sa Đéc tiếp tục gửi đi thông điệp mùa Xuân - bền bỉ, tươi mới và đầy hy vọng bước vào kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.