Với đường bờ biển dài và nguồn tài nguyên biển phong phú, Trung Quốc đang đẩy mạnh phát triển kinh tế biển, coi đây là một không gian mới cho tăng trưởng và phát triển du lịch. 

Từ ứng dụng công nghệ vào nuôi trồng thủy sản, kết hợp sản xuất với trải nghiệm du lịch, đến mở rộng các hoạt động thể thao dưới nước và du lịch tàu biển, các địa phương ven biển đang đa dạng hóa cách khai thác không gian biển. Cùng với phát triển kinh tế, Trung Quốc cũng đặt yêu cầu bảo vệ hệ sinh thái, hướng tới sử dụng tài nguyên biển theo hướng cân bằng giữa phát triển và bảo tồn.

Theo thống kê của Bộ Tài nguyên Thiên nhiên Trung Quốc, năm 2025, tổng giá trị của kinh tế biển đạt hơn 11.000 tỷ NDT (khoảng 1.600 tỷ USD), tăng 5,5% so với năm trước đó và chiếm 7,9% GDP của cả nước. Bộ trưởng Tài nguyên Thiên nhiên Trung Quốc ông Guan Zhiou cho biết đại dương đã trở thành không gian chiến lược hỗ trợ phát triển chất lượng cao.

Trong một bài viết đăng trên Tạp chí Cầu Thị, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã nhấn mạnh yêu cầu sử dụng hiệu quả tài nguyên biển, thúc đẩy khoa học và công nghệ biển, chuyển đổi và nâng cấp các ngành công nghiệp biển truyền thống, phát triển các ngành công nghiệp biển mới nổi, đồng thời cân bằng giữa phát triển và bảo vệ tài nguyên biển. Định hướng này tiếp tục được đưa vào kế hoạch 5 năm lần thứ 15, giai đoạn 2026-2030. Trung Quốc dự kiến tăng năng lực quản lý biển, thúc đẩy phát triển kinh tế biển chất lượng cao, tăng cường đổi mới khoa học và công nghệ, nâng cấp các ngành công nghiệp biển, bảo vệ hệ sinh thái ven biển và phát triển du lịch biển.

Một trong những hướng phát triển được triển khai tại các địa phương ven biển là kết hợp nuôi trồng thủy sản với du lịch. Tại thành phố Yên Đài, tỉnh Sơn Đông, cơ sở Genghai số 1 nằm ngoài bến cảng Fisherman's Wharf được xây dựng với tổng vốn đầu tư 420 triệu NDT (61,9 triệu USD). Công trình có hình dáng giống một bông hoa lớn trên biển và kết hợp nuôi thủy sản với du lịch theo mô hình "Kho lương xanh".

Genghai số 1 hiện là cơ sở kết hợp nuôi trồng thủy sản hiện đại, du lịch biển, nghiên cứu khoa học, giáo dục cộng đồng, ăn uống và lưu trú. Với hệ thống quản lý thông minh 5G+ cơ sở này sản xuất 150.000 kg cá biển chất lượng cao mỗi năm và đón hơn 150.000 lượt khách mỗi năm.

Du khách có thể tham quan các loại thủy hải sản, xem phim thực tế ảo và tham gia các hoạt động giáo dục về hệ sinh thái biển. Trong chương trình "Nhà quản lý đại dương nhỏ", các bạn nhỏ được trải nghiệm cho cá ăn trong các lồng nuôi ngoài biển, quan sát quá trình thu hoạch và tìm hiểu về sinh thái biển thông qua hướng dẫn trực tiếp.

Xu hướng phát triển du lịch gắn với kinh tế biển cũng đang diễn ra mạnh mẽ tại nhiều khu vực ven biển khác của Trung Quốc. Tại vịnh Chi Lâm, huyện Nhiêu Bình, tỉnh Quảng Đông, tổ hợp du lịch nghề cá Xi'ao rộng hơn 3.000 m2 có các nhà hàng đặc sản, quán cà phê ven biển, cabin ngắm sao và phòng nghỉ hướng biển. Tại công viên du lịch nghề cá Ocean Pastoral tại tỉnh Chiết Giang, du khách có thể đi bộ trên những lối đi nổi trên mặt biển và tham gia câu cá giải trí.

Ở vịnh Hải Đường, thành phố Tam Á, tỉnh Hải Nam, hoạt động câu cá ban đêm đang trở thành một loại hình du lịch biển mới, kết hợp tham quan, ẩm thực và giao lưu. Các chương trình "câu cá ban đêm kết hợp ăn uống" tại địa phương đã giúp tỷ lệ các chuyến tàu du lịch câu cá khởi hành vào ban đêm tăng từ dưới 30% lên hơn 95%.

Việc đa dạng hóa các loại hình du lịch biển đã kéo dài các hoạt động vui chơi, giải trí đến buổi tối, đồng thời thúc đẩy nhu cầu đối với nhiều ngành liên quan, trong đó có thiết bị thể thao dưới nước.

Tại Công ty hàng thể thao Hetong ở thành phố Uy Hải, tỉnh Sơn Đông, các dây chuyền sản xuất đang hoạt động hết công suất để kịp hoàn thành đơn hàng ván chèo bơm hơi xuất khẩu. Tính phổ biến ngày càng tăng của du lịch thể thao dưới nước đã thúc đẩy đơn hàng tăng mạnh. Trong nửa đầu năm, số ván chèo Hetong xuất khẩu đã vượt 90.000 bộ, tăng 150% so với cùng kỳ năm ngoái.

Du lịch biển cũng được đưa vào các kế hoạch phát triển du lịch của nhiều địa phương. Tỉnh Hải Nam triển khai "Năm Du lịch Biển 2026", với 60 sản phẩm du lịch biển chất lượng cao, gồm các dự án du lịch, thể thao dưới nước và lễ hội. Tại Thanh Đảo, kế hoạch phát triển ngành du lịch tàu biển giai đoạn 2025-2035 đặt mục tiêu đến năm 2035 đón hơn 200 lượt tàu du lịch và hơn 1 triệu lượt hành khách mỗi năm. Thành phố cũng hướng tới thu hút trụ sở các hãng tàu du lịch quốc tế và phát triển các doanh nghiệp du lịch tàu biển trong nước.

Đáng chú ý, bảo vệ môi trường biển cũng được đưa vào định hướng phát triển kinh tế biển của Trung Quốc. Bộ trưởng Guan Zhiou cho biết Trung Quốc kiểm soát chặt chẽ việc lấn biển và duy trì tỷ lệ đường bờ biển tự nhiên trên 35%. Diện tích rừng ngập mặn hiện đạt khoảng 31.700 ha và tiếp tục tăng. Trung Quốc cũng tăng cường bảo vệ các hệ sinh thái biển quan trọng, trong đó có các rạn san hô, đồng thời triển khai các hoạt động phục hồi sinh thái.

Theo ông Dai Bin, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Du lịch Trung Quốc, đại dương vừa là nguồn tài nguyên nền tảng, vừa là thị trường mới nổi của ngành du lịch hiện đại, đồng thời là không gian chiến lược mới trong nỗ lực đưa Trung Quốc trở thành một điểm đến du lịch hàng đầu thế giới. Ông kêu gọi tăng cường kết nối thị trường, hợp tác giữa các ngành và phối hợp chính sách nhằm xây dựng một hệ sinh thái du lịch biển đồng bộ, trong đó tăng cường liên kết giữa đất liền và biển, đồng thời phát triển các khu vực theo hướng khác biệt và phù hợp với lợi thế riêng.