Phát huy giá trị văn hóa, lịch sử đặc sắc cùng hệ thống hạ tầng, tổ hợp du lịch được đầu tư ngày càng đồng bộ, Đồ Sơn đang từng bước khẳng định lại vị thế là trung tâm du lịch biển phía Bắc, hướng tới trở thành điểm đến du lịch quốc tế đa chức năng của Hải Phòng và khu vực.

Giá trị du lịch đặc biệt từ vùng đất cửa biển

Trong tháng 4 và tháng 5 tại Đồ Sơn đã diễn ra nhiều sự kiện nổi bật thúc đẩy phát triển du lịch địa phương, thành phố, trong đó có hai sự kiện nổi bật là tổ chức Đại lễ Giỗ Tổ Hùng Vương và khánh thành Dự án Đầu tư xây dựng, tu bổ, tôn tạo quần thể di tích bến K15 Đồ Sơn.

Đại lễ Giỗ Tổ Hùng Vương thu hút hàng vạn lượt người dân và du khách tham dự. Tại sự kiện, Giáo sư Vũ Minh Giang cho rằng, văn hóa Hùng Vương từ lâu đã trở thành cội nguồn tinh thần của dân tộc Việt Nam. Bên cạnh vùng đất Tổ Phú Thọ, người dân vùng biển, hải đảo cũng có không gian tín ngưỡng linh thiêng riêng gắn với biển cả. Việc Hải Phòng tổ chức Giỗ Tổ Hùng Vương mang ý nghĩa đặc biệt, góp phần làm phong phú thêm không gian văn hóa thờ cúng Hùng Vương trên cả nước.

Không chỉ mang những huyền tích của dân tộc, Đồ Sơn còn là vùng đất của những dấu tích lịch sử đặc biệt. Chùa Hang, Đồ Sơn là một trong những nơi đầu tiên Phật giáo du nhập từ Ấn Độ vào Việt Nam qua đường biển. Cũng từ cửa biển Đồ Sơn, Trung ương Đảng đã chỉ đạo mở con đường vận tải chiến lược quan trọng trên biển chi viện cho chiến trường miền Nam. Bến K15 được xây dựng và đưa vào sử dụng như một "cửa ngõ bí mật", nơi tập kết hàng hóa và xuất phát của những con tàu không số, nối liền hậu phương lớn miền Bắc với tiền tuyến lớn miền Nam. K15 trở thành địa danh không chỉ gắn liền với thành phố Hải Phòng anh hùng mà còn là biểu tượng bất tử của chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ cứu nước.

Dịp kỷ niệm 71 năm Giải phóng thành phố Hải Phòng (13/5/1955 - 13/5/2026), thành phố Hải Phòng khánh thành nhiều công trình, dự án trọng điểm, trong đó có lễ khánh thành Dự án xây dựng, tu bổ, tôn tạo quần thể di tích quốc gia đặc biệt bến K15. Theo Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban nhân dân thành phố Hải Phòng Lê Anh Quân, những công trình này có ý nghĩa tưởng niệm, tri ân các anh hùng liệt sĩ đã tham gia giải phóng Hải Phòng, giải phóng miền Bắc và chi viện cho chiến trường miền Nam, góp phần giáo dục truyền thống lịch sử hào hùng của thành phố và đất nước.

Là du khách nhiều lần đến thăm bến K15, em Nguyễn Hạnh Nguyên, sinh viên Trường Đại học Tài chính cho biết, lần đầu tiên em tới thăm bến K15 khi là học sinh lớp 8 và vẫn nhớ như in những câu chuyện lịch sử thể hiện tài năng, bản lĩnh, sự hy sinh của cha anh. Năm nay, khi quay lại thăm Đồ Sơn, thăm bến K15, em chứng kiến sự thay đổi đặc biệt của quần thể di tích quốc gia này cũng như các điểm du lịch mới với những khu vui chơi giải trí đẳng cấp quốc tế.

Hướng tới trung tâm du lịch quốc tế đa chức năng

5 tháng qua, du lịch Đồ Sơn đón gần 2,1 triệu lượt du khách. Dự kiến, dịp hè du lịch Đồ Sơn sẽ đón từ 2,5 đến 3 triệu lượt khách. Địa phương phấn đấu đón 4,9 triệu lượt khách trong năm 2026 trong tổng số hơn 16 triệu lượt khách du lịch Hải Phòng đặt mục tiêu đạt được. Trung tuần tháng 5, lãnh đạo phường Đồ Sơn đã có chương trình làm việc với Hiệp hội Doanh nghiệp vừa và nhỏ Hàn Quốc tại Việt Nam (KOSTA). KOSTA hiện có hơn 20.000 hội viên. Đại diện nhóm hợp tác, ông Choi Yun O cho biết, các doanh nghiệp Hàn Quốc tin rằng Đồ Sơn không chỉ là một điểm đến du lịch đơn thuần mà hoàn toàn có tiềm năng trở thành một thành phố du lịch quốc tế tiêu biểu của khu vực phía Bắc Việt Nam trong tương lai. Để tăng cường sự hợp tác giữa Đồ Sơn và các doanh nghiệp Hàn Quốc, trước mắt, nhóm hợp tác sẽ tập trung triển khai các hạng mục phát triển thương mại; đồng thời đặc biệt chú trọng vào việc xây dựng mô hình chợ đêm - một nội dung quan trọng có thể góp phần tạo sức hút mới cho du lịch Đồ Sơn. Bên cạnh đó, nhóm hợp tác sẽ tiếp tục nghiên cứu phát triển các sản phẩm du lịch mới; đồng thời đẩy mạnh hoạt động quảng bá và thu hút khách du lịch từ thị trường Hàn Quốc và Trung Quốc.

Theo ông Nguyễn Quang Diện, Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường Đồ Sơn, lịch sử phát triển của du lịch miền Bắc Việt Nam luôn ghi nhận Đồ Sơn là biểu tượng của du lịch nghỉ dưỡng biển. Hiện nay, Đồ Sơn đang trong một "không gian phát triển mới", được định hình từ các quyết sách chiến lược vĩ mô như Quyết định số 323/QĐ-TTg về điều chỉnh Quy hoạch chung thành phố Hải Phòng đến năm 2040, tầm nhìn đến năm 2050 và Quyết định số 1516/QĐ-TTg phê duyệt Quy hoạch thành phố Hải Phòng thời kỳ 2021 - 2030. Các quyết định này đã chính thức xác lập vị thế của Đồ Sơn không chỉ là một điểm du lịch ven biển đơn thuần mà còn là trung tâm du lịch quốc tế đa chức năng. Trong không gian này, Đồ Sơn được quy hoạch để kết nối chặt chẽ với quần đảo Cát Bà và vịnh Hạ Long, tạo thành một trục hành lang du lịch biển tầm quốc tế; đồng thời đóng vai trò là cực hậu cần dịch vụ trọng yếu cho hệ sinh thái đô thị, cảng biển và công nghệ cao của Hải Phòng. Cùng với đó, sự phát triển chung về hạ tầng của tuyến đường sắt tốc độ cao Côn Minh - Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, Cảng cửa ngõ quốc tế Nam Đồ Sơn và sự nâng cấp Cảng hàng không quốc tế Cát Bi đã mở ra bối cảnh mới, không gian phát triển mới và xác lập vị trí Đồ Sơn tại nơi giao thoa của các dòng chảy logistics, thương mại và du lịch toàn cầu.

Hiện Đồ Sơn cũng tập trung cải thiện chất lượng hạ tầng giao thông, mở rộng kết nối liên vùng bằng cả đường bộ và đường thủy. Tuyến đường ven biển, các bến du lịch ra đảo Hòn Dấu cùng kế hoạch phát triển tuyến vận tải thủy kết nối Đồ Sơn với Cát Bà, vịnh Hạ Long và các tỉnh lân cận được kỳ vọng mở rộng không gian phát triển du lịch biển phía Bắc. Hệ thống lưu trú với hơn 100 cơ sở, hàng nghìn phòng nghỉ từng bước được nâng cấp theo hướng hiện đại, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của du khách. Để phát triển bền vững, Đồ Sơn chú trọng bảo vệ môi trường, xử lý tình trạng ô nhiễm biển, phát triển rừng ngập mặn và khai thác hợp lý tài nguyên thiên nhiên. Địa phương tiếp tục triển khai các hoạt động xúc tiến, quảng bá, liên kết với các địa phương và doanh nghiệp du lịch.

Theo các chuyên gia, với định hướng quy hoạch của Hải Phòng đến năm 2040, tầm nhìn 2050, Đồ Sơn có nhiều điều kiện để chuyển mình từ điểm du lịch biển truyền thống sang trung tâm du lịch quốc tế về nghỉ dưỡng, văn hóa, lễ hội và giải trí bốn mùa. Muốn đạt mục tiêu này, địa phương cần thay đổi tư duy phát triển, coi văn hóa không chỉ là nền tảng tinh thần mà còn là nguồn lực kinh tế và sức mạnh mềm để nâng cao năng lực cạnh tranh. Theo Tiến sĩ, Kiến trúc sư Lê Minh Khuê, Phó Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển Công nghiệp Văn hóa Việt Nam (S-DCI), để phát triển công nghiệp văn hóa, tái định vị thương hiệu du lịch Đồ Sơn, địa phương cần xây dựng hình ảnh đặc trưng dựa trên cả yếu tố hữu hình như cảnh quan, hạ tầng, không gian đô thị và các giá trị vô hình như lịch sử, lễ hội, sự hiếu khách, bản sắc văn hóa biển đảo. Việc xây dựng bộ nhận diện thương hiệu đồng bộ với thông điệp "Đồ Sơn - Điểm đến bốn mùa" được xem là giải pháp cần thiết nhằm tạo dấu ấn riêng trên bản đồ du lịch quốc gia và quốc tế.

Cùng với đó, địa phương cần ứng dụng công nghệ thực tế ảo (VR/AR) tại các di tích lịch sử, văn hóa nhằm tạo trải nghiệm mới cho du khách. Việc số hóa du lịch thông qua cổng du lịch thông minh, bản đồ số, thanh toán trực tuyến và quảng bá trên nền tảng mạng xã hội cũng cần được đẩy mạnh để tiếp cận thị trường khách trẻ và khách quốc tế. "Việc phát huy các lễ hội truyền thống như lễ hội chọi trâu, lễ hội đảo Dấu hay lễ khai bút Tháp Tường Long theo hướng chuyên nghiệp, hiện đại nhưng vẫn giữ gìn bản sắc văn hóa dân gian cũng được xem là giải pháp quan trọng để hình thành chuỗi sản phẩm văn hóa đặc trưng của Đồ Sơn trong tương lai", ông Lê Minh Khuê nhấn mạnh.