Lễ hội Du lịch Chùa Hương năm 2026 diễn ra trong một bối cảnh mang ý nghĩa chiến lược đặc biệt đối với công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản của Thủ đô Hà Nội. 

Thành phố đang định hướng xây dựng Khu di tích quốc gia đặc biệt Chùa Hương trở thành Khu Du lịch quốc gia trong năm 2026, đồng thời từng bước hoàn thiện hồ sơ trình UNESCO công nhận là Di sản văn hóa - thiên nhiên thế giới vào năm 2030. Đây không chỉ là mục tiêu phát triển du lịch, mà còn là cam kết lâu dài trong bảo tồn một quần thể di sản đặc biệt kết tinh giữa thiên nhiên, tín ngưỡng và lịch sử.

Trên cơ sở các nghị quyết của Thành ủy Hà Nội, định hướng phát triển công nghiệp văn hóa giai đoạn 2025-2030 và chương trình hành động của Đảng ủy xã Hương Sơn, Ban Tổ chức Lễ hội Du lịch Chùa Hương 2026 đã xây dựng kế hoạch tổ chức lễ hội với chủ đề xuyên suốt "An toàn - Thân thiện - Chất lượng". Mục tiêu tổng quát là tổ chức lễ hội đúng quy định pháp luật, bảo đảm trang nghiêm, văn minh; giữ gìn và phát huy giá trị lịch sử - văn hóa - tín ngưỡng đặc sắc của quần thể Hương Sơn; đáp ứng nhu cầu sinh hoạt tâm linh của nhân dân và du khách; đồng thời từng bước nâng tầm Chùa Hương trở thành điểm đến du lịch văn hóa - tâm linh tiêu biểu của Việt Nam và khu vực.

Lễ hội Du lịch Chùa Hương năm 2026 diễn ra từ 18/2 đến 11/5/2026 (tức mùng 2 tháng Giêng đến ngày 25/3 năm Bính Ngọ), trong đó Lễ khai hội tổ chức ngày 22/2/2026 (mùng 6 tháng Giêng). Không gian lễ hội bao trùm toàn bộ quần thể di tích quốc gia đặc biệt Chùa Hương với 4 tuyến tham quan chính và 20 điểm đền, chùa, động thờ Phật. Sau mùa lễ hội, các hoạt động du lịch văn hóa, trải nghiệm, thể thao, nghệ thuật tiếp tục được duy trì nhằm kéo dài mùa du lịch, từng bước hình thành mô hình du lịch bốn mùa tại Chùa Hương.

BTC cho biết phần lễ được tổ chức trang trọng theo nghi thức truyền thống Phật giáo và tín ngưỡng dân gian, thể hiện khát vọng cầu cho quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa, đời sống nhân dân an lành, hạnh phúc. Các nghi lễ chính diễn ra tại chùa Thiên Trù, động Hương Tích và hệ thống các đền, chùa trong quần thể, bảo đảm giữ gìn không gian linh thiêng và giá trị tinh thần cốt lõi của di sản.

Phần hội được tổ chức có chọn lọc, chú trọng các hoạt động văn hóa, nghệ thuật dân gian, sinh hoạt cộng đồng mang tính giáo dục, hạn chế thương mại hóa, hướng lễ hội trở về với các giá trị truyền thống, đồng thời nâng cao chất lượng trải nghiệm của du khách.

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm của mùa lễ hội 2026 là chỉnh trang, sắp xếp lại không gian di tích, gắn với triển khai Đề án đổi mới mô hình quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị Khu di tích quốc gia đặc biệt Hương Sơn. Các cơ quan chức năng đã và đang tập trung xử lý tình trạng lấn chiếm không gian di tích, sử dụng đất sai mục đích, buôn bán tự phát kéo dài nhiều năm, từng bước trả lại cảnh quan, sự thông thoáng và tính linh thiêng cho các khu vực trọng điểm như suối Yến, bến đò, chùa Thiên Trù, động Hương Tích và các tuyến tham quan chính.

Việc sắp xếp lại không gian di tích không chỉ phục vụ riêng mùa lễ hội 2026 mà còn là bước đi quan trọng trong chiến lược bảo tồn lâu dài, tạo nền tảng vững chắc cho hồ sơ trình UNESCO. Trong quá trình này, chính quyền địa phương đặc biệt chú trọng hài hòa giữa bảo tồn di sản và bảo đảm sinh kế chính đáng của người dân, bố trí lại các khu vực kinh doanh dịch vụ theo quy hoạch, hình thành các không gian dịch vụ tập trung, gọn gàng, phù hợp cảnh quan văn hóa - tâm linh của Chùa Hương.

Đáng chú ý, mùa lễ hội năm 2026 đánh dấu bước chuyển mạnh mẽ trong chuyển đổi số công tác tổ chức lễ hội. Hệ thống mạng viễn thông được đầu tư đồng bộ; camera AI được lắp đặt tại các điểm trọng tâm; bán vé, kiểm soát vé thắng cảnh và dịch vụ đò thuyền thực hiện bằng mã QR; trung tâm điều hành lễ hội và đường dây nóng hoạt động liên tục, nâng cao tính minh bạch, an toàn và chất lượng phục vụ.

Công tác bảo đảm an ninh trật tự, an toàn giao thông, phòng cháy chữa cháy, cứu nạn cứu hộ, an toàn thực phẩm và vệ sinh môi trường được đặt lên hàng đầu. Hoạt động vận chuyển trên suối Yến và các tuyến đường tham quan phải tuân thủ nghiêm quy định an toàn, nghiêm cấm các hành vi xâm hại cảnh quan, không gian di tích.

Sau mùa lễ hội, từ tháng 5 đến tháng 12/2026, Hương Sơn tiếp tục tổ chức các sự kiện văn hóa, thể thao, nghệ thuật quy mô lớn, phát triển du lịch sinh thái - tâm linh, du lịch thiền, trải nghiệm thiên nhiên, quảng bá nông sản, đặc sản địa phương, từng bước khẳng định Chùa Hương là điểm đến văn hóa - tâm linh đặc biệt của Việt Nam.

Với sự chuẩn bị toàn diện, đồng bộ và quyết liệt, Lễ hội Chùa Hương 2026 không chỉ là mùa lễ hội truyền thống hàng đầu cả nước, mà còn là dấu mốc quan trọng trong hành trình đưa Chùa Hương tiệm cận các tiêu chuẩn di sản thế giới, góp phần hiện thực hóa mục tiêu trình UNESCO công nhận Chùa Hương là Di sản văn hóa - thiên nhiên thế giới vào năm 2030.