Vừa qua, Hà Nội đã giới thiệu "Các hành trình du lịch di sản trong thành phố Hà Nội" đến người dân và du khách.

Đây là một sáng kiến nhằm kết nối 28 di tích tiêu biểu của Thủ đô thành một mạng lưới hệ thống, được kể bằng ngôn ngữ khoa học và công nghệ số hiện đại. Dự án không chỉ giải quyết thách thức bảo tồn di sản giữa làn sóng đô thị hóa mà còn mang đến trải nghiệm khám phá mới mẻ, giàu tương tác cho người dân và du khách.

Chương trình "Các hành trình du lịch di sản trong thành phố Hà Nội" thuộc dự án FEF-R Patrimoine, do Bộ Châu Âu và Ngoại giao Pháp tài trợ, được triển khai dưới sự phối hợp của nhiều đối tác học thuật và nghiên cứu uy tín, bao gồm Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (USSH - VNU), Viện Viễn Đông Bác Cổ Pháp (EFEO) và Tổ chức Đại học Pháp ngữ (AUF), cùng sự hỗ trợ từ Đại sứ quán Pháp và Viện Pháp tại Việt Nam (IFV).

Từ thực tế là nhiều di tích cổ kính vẫn hiện diện giữa lòng khu dân cư hiện đại nhưng chưa được bảo vệ và giới thiệu một cách hệ thống, dự án đã ra đời với mong muốn kết nối các giá trị di sản rời rạc ấy. Sau quá trình khảo sát điền dã, phân tích tư liệu và đào tạo sinh viên, nhóm nghiên cứu đã chọn lọc 28 di tích tiêu biểu, xây dựng thành bốn hành trình khám phá cốt lõi, gắn liền với các dòng tín ngưỡng quan trọng trong đời sống tinh thần của người Việt. Thành quả lớn nhất là việc thiết lập hệ thống bản đồ trực tuyến và ứng dụng di động, biến việc tìm hiểu di sản thành một trải nghiệm số hóa toàn diện.

Bốn hành trình - Bốn câu chuyện độc đáo về Thăng Long

Bốn hành trình du lịch được thiết lập không chỉ là tuyến đường vật lý mà còn là những lát cắt lịch sử, văn hóa sâu sắc.

Hành trình 1: Thăng Long tứ trấn - sẽ đưa du khách khám phá bốn ngôi đền thiêng trấn giữ bốn hướng kinh thành xưa: Bạch Mã (Đông), Voi Phục (Tây), Quán Thánh (Bắc) và Kim Liên (Nam). Tuyến đường này tôn vinh bản sắc tâm linh độc đáo của Thăng Long, nơi đời sống đô thị gắn liền với niềm tin vào sự che chở của thần linh, khẳng định cấu trúc đô thị không chỉ cần con người mà còn cần đến thần linh để bảo đảm an sinh.

Thăng Long tứ trấn là 4 di tích tiêu biểu, trấn giữ 4 phương Đông, Tây, Nam, Bắc của kinh thành Thăng Long xưa. Hơn một nghìn năm qua, 4 ngôi đền thiêng luôn giữ vị trí đặc biệt trong không gian văn hóa, lịch sử của Thăng Long - Hà Nội. Ảnh: Minh Đức – TTXVN

Hành trình 2: Các đền thờ Mẫu - kết nối tám đền, phủ tiêu biểu thờ Mẫu Liễu Hạnh và các Thánh Mẫu, như Đông Hạ, Vũ Thạch, Bà Kiệu, Phủ Tây Hồ và cây hương ga Long Biên. Hành trình giới thiệu về tín ngưỡng Thờ Mẫu Tam phủ – di sản văn hóa phi vật thể đã được UNESCO vinh danh năm 2016 – nơi hòa quyện giữa nghi lễ, âm nhạc và tinh thần tôn vinh người Mẹ.

Hành trình 3: Đình thờ Tổ Nghề - dẫn người xem xuyên qua khu phố cổ Hà Nội, nơi mỗi ngôi đình là nơi lưu giữ dấu vết của những người sáng lập nghề truyền thống, gồm các đình Kim Ngân, Đồng Lạc, Phả Trúc Lâm, Hà Vĩ, Phúc Hậu, Tú Thị, Lò Rèn và Ngũ Xã. Hành trình này tái hiện lịch sử phát triển nghề thủ công, làm nổi bật sự sáng tạo bền bỉ tạo nên tinh hoa cho đất Thăng Long xưa.

Hành trình 4: Chùa Hà Nội - giới thiệu các ngôi chùa tiêu biểu của Phật giáo Việt Nam. Tuyến đường đưa người tham quan qua những địa danh lịch sử như dấu tích chùa Báo Thiên đến các chùa Liên Trì, Hàm Long, Liên Phái... Đây là chuyến đi của ký ức, niềm tin, kể lại câu chuyện di sản giữa dòng chảy lịch sử.

Khám phá di sản qua công nghệ số

Điểm khác biệt của chương trình chính là việc ứng dụng công nghệ số. Thành quả là bản đồ trực tuyến và ứng dụng H-Heritage tích hợp cơ sở dữ liệu thống nhất, giúp người dùng khai thác tối đa tư liệu. Du khách có thể truy cập qua mã QR để vào hệ thống bản đồ số, nơi mỗi hành trình được đánh số và phân màu rõ ràng, kèm theo phần mô tả tóm lược bằng ba ngôn ngữ (Việt, Pháp, Anh).

Đáng chú ý, 28 di tích đều được gán vị trí trên Google Maps, hỗ trợ du khách xác định địa điểm trong không gian đô thị và kết nối tính năng tìm đường bằng nhiều phương tiện khác nhau. Phần tra cứu chi tiết cung cấp đầy đủ hồ sơ khoa học, hình ảnh hiện trạng, ảnh tư liệu sưu tầm, sơ đồ kiến trúc, video và trích dẫn từ văn bia,...

Chương trình "Các hành trình du lịch di sản trong thành phố Hà Nội" được kỳ vọng sẽ trở thành một cầu nối hiệu quả, giúp di sản trở nên gần gũi hơn với cộng đồng, đồng thời góp phần nâng cao nhận thức về giá trị bảo tồn và phát huy văn hóa Thủ đô.