Du lịch Thanh Hóa ngoài thế mạnh miền biển với các bãi biển nổi tiếng như Sầm Sơn, Hải Tiến, Tiên Trang, Hải Hòa... còn có sức thu hút lớn ở khu vực miền núi.

Thanh Hóa hiện có hơn 648ha rừng tự nhiên, tập trung chủ yếu tại Vườn quốc gia Bến En và các Khu bảo tồn thiên nhiên Xuân Liên, Pù Hu, Pù Luông cùng 2 khu bảo tồn loài Nam Động, Sến Tam Quy. Ngoài ra, còn có 8 ban quản lý rừng phòng hộ và 11 khu bảo tồn danh lam thắng cảnh, di tích lịch sử văn hóa. Tỉnh đã chú trọng khai thác, phát huy các tài nguyên sẵn có để phát triển du lịch sinh thái cộng đồng. Đến nay, tỉnh đã hình thành 30 khu du lịch sinh thái có rừng; nhiều di tích lịch sử, văn hóa nằm trên địa bàn rừng cũng được khai thác thế mạnh, thu hút đông đảo khách du lịch.

Vườn quốc gia Bến En có cảnh quan thiên nhiên tươi đẹp và độc đáo, làn nước trong xanh, 21 hòn đảo lớn nhỏ, hội đủ các yếu tố để phát triển thành một vùng du lịch sinh thái lý tưởng. Ban quản lý Vườn quốc gia Bến En đã đầu tư thuyền chở khách du ngoạn, hoạt động trải nghiệm hấp dẫn cho du khách như chèo thuyền trên lòng sông Mực, cắm trại, tham gia chế biến, thưởng thức ẩm thực.

Hiện Ban quản lý Vườn đã tổ chức khai thác tour tuyến tham quan rừng nguyên sinh tại các đảo Thanh Niên, đảo Thực Vật; tổ chức các hoạt động du lịch cộng đồng tại các thôn bản xung quanh Vườn. Du khách đến với Bến En được hòa mình vào cảnh sắc thiên nhiên tươi đẹp và trải nghiệm hoạt động văn hóa, ẩm thực độc đáo.

Những năm gần đây, lượng du khách đến với Vườn tăng cao, chủ yếu là vào dịp hè và các dịp nghỉ lễ. Từ năm 2024 tới nay, Vườn đã đón trên 27,5 nghìn lượt khách du lịch, trung bình mỗi tháng hè đón được trên 2.000 lượt khách, dịp nghỉ lễ 30/4 đón trên 4.000 lượt khách. Đây là những tín hiệu vui cho thấy du lịch nơi đây đang ngày càng phát triển, được nhiều du khách biết đến.

Thời gian tới, Bến En sẽ triển khai các chương trình, đề án để thúc đẩy phát triển du lịch cộng đồng; tập trung hỗ trợ tập huấn, tham quan học tập các mô hình, nâng cao chất lượng tour tuyến du lịch cũ và mở thêm tour tuyến mới nhằm đưa du khách trải nghiệm sâu trong rừng nguyên sinh, đưa du lịch tại Vườn quốc gia Bến En ngày càng phát triển hơn nữa.

Một điểm nổi tiếng khác là Khu du lịch sinh thái cộng đồng Pù Luông. Tại đó, mô hình du lịch xanh gắn với khám phá rừng, leo núi, thám hiểm hang động và hướng dẫn bảo vệ môi trường được triển khai hiệu quả. Nhiều doanh nghiệp đã thiết kế các tour độc đáo như đi xe trâu tham quan làng bản, trải nghiệm nhà cổ, đi bè sông, chợ phiên, thưởng thức ẩm thực địa phương. Nhờ sự mới lạ và thân thiện với thiên nhiên, các sản phẩm này thu hút đông đảo du khách, góp phần đa dạng hóa loại hình du lịch, bảo vệ môi trường. Hiện mỗi ngày, khu du lịch này đón hàng chục đoàn khách quốc tế lưu trú, chiếm khoảng 70% tổng lượng khách.

Trong năm 2025 và các năm tiếp theo, ngành du lịch Thanh Hóa sẽ tiếp tục mở rộng hợp tác liên kết vùng trong phát triển du lịch xanh với Ninh Bình, Nghệ An, tạo ra chuỗi sản phẩm đa dạng, gia tăng trải nghiệm và hấp dẫn du khách.

Du lịch xanh là loại hình du lịch hoạt động theo phương thức giảm thiểu tác động đến môi trường, đóng góp tích cực cho bảo vệ đa dạng sinh học, sử dụng năng lượng tái tạo và phát huy các di sản thiên nhiên, văn hóa, phát triển sản phẩm thân thiện với môi trường. Việc phát triển du lịch xanh thực sự cần thiết, định hướng lâu dài cho du lịch Việt Nam trong bối cảnh hiện nay.

Trong những năm qua, Thanh Hóa đã thực hiện nhiều giải pháp phát triển du lịch xanh tại khu vực miền núi để hướng tới phát triển bền vững, gắn phát triển kinh tế, xã hội và bảo vệ tài nguyên thiên nhiên, tôn trọng bản sắc văn hóa, gìn giữ giá trị lịch sử.

Nhiều điểm đến du lịch xanh đã hình thành, tạo không gian thoải mái và nhiều trải nghiệm hấp dẫn cho du khách, góp phần tăng thu nhập cho người dân miền núi.

Thanh Hóa đang nổi lên như một điểm đến hội tụ vẻ đẹp nguyên sơ, văn hóa đặc sắc và những trải nghiệm độc đáo. Với sự vào cuộc của chính quyền, doanh nghiệp và cộng đồng, du lịch xanh đang trở thành lợi thế nổi trội giúp Thanh Hóa bứt phá, định vị thương hiệu trên bản đồ du lịch quốc gia và khu vực.