Không chỉ là một trong những ngày lễ lớn của Việt Nam, Tết Trung thu cũng là một ngày lễ lớn của nhiều quốc gia châu Á. Ở mỗi quốc gia, Tết Trung thu lại  có hình thức, nội dung riêng, phản ánh bản sắc văn hóa, tôn giáo và tín ngưỡng của từng dân tộc.

Trung Quốc

Tết Trung thu ở Trung Quốc diễn ra vào ngày 15/8 âm lịch hằng năm và được xem là ngày lễ lớn thứ hai chỉ sau Tết Nguyên Đán. Đây là dịp gia đình đoàn viên, cùng nhau ngắm trăng, thưởng thức bánh trung thu và tham gia nhiều hoạt động cộng đồng. Các hoạt động như: múa lân, múa rồng, thả đèn hoa đăng và giải đố… được tổ chức ở nhiều nơi. Những hoạt động này không chỉ tạo không khí vui tươi mà còn giúp giữ gìn truyền thống văn hóa dân gian lâu đời của người Trung Hoa.

Món ăn truyền thống không thể thiếu trong ngày Tết Trung thu ở Trung Quốc là bánh nướng. Bánh có hình tròn tượng trưng cho sự vẹn tròn, viên mãn. Bánh Trung thu của người Trung Quốc khá giống của người Việt với phần vỏ mỏng, nhân hạt sen, đậu xanh, trứng muối… Ở mỗi vùng của Trung Quốc, món bánh truyền thống này cũng có sự biến tấu tùy khẩu vị.

Nhật Bản

Tết Trung thu của Nhật Bản còn được gọi là Tsukimi - Lễ hội ngắm trăng. Vào dịp này, người Nhật thường bày biện bánh tsukimi-dango màu trắng, cỏ pampas cùng hoa màu vụ thu hoạch để tạ ơn mùa màng.

Truyền thuyết về thỏ ngọc trên cung trăng là câu chuyện quen thuộc gắn với Tsukimi, phản ánh niềm tin vào thiên nhiên và sự tinh tế trong đời sống tinh thần của người Nhật.

Lễ Tsukimi thường được tổ chức tại các đền chùa, trong gia đình và cả tại những điểm ngắm trăng nổi tiếng. Đây là khoảnh khắc để con người tìm thấy sự bình yên trong tâm hồn, đồng thời tri ân thiên nhiên đã ban tặng mùa màng bội thu.

Vào dịp Trung Thu, trẻ em Nhật Bản, thường được cha mẹ mua cho những chiếc đèn lồng cá chép để tham gia rước đèn. Đèn lồng cá chép ở Nhật Bản có ý nghĩa tượng trưng cho lòng can đảm.

Hàn Quốc

Hàn Quốc có tết Chuseok, một trong những dịp lễ lớn nhất trong năm, diễn ra cùng ngày với Trung thu. Đây là thời điểm người dân trở về quê hương, sum họp cùng gia đình, bày mâm cúng tổ tiên (Charye) và dọn dẹp phần mộ (Seongmyo), thể hiện đạo hiếu và tình cảm gắn bó giữa các thế hệ trong gia đình và cộng đồng.

Trong dịp này, món ăn đặc trưng của người Hàn Quốc là songpyeon - loại bánh gạo dẻo nhân mè, đậu, hạt dẻ, được làm thủ công và truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác.

Trẻ em và người lớn Hàn Quốc đều mặc Hanbok và tham gia rất nhiều hoạt động vui chơi giải trí như: đánh trận giả, thi bắn cung, đấu vật, múa hát... Người Hàn Quốc thường hóa trang thành bò, rùa, cùng với một đoàn lễ nhạc đi đằng sau chứ không múa lân hay múa rồng.

Lào

Ở Lào, ngày Tết này có tên gọi là "Nguyệt phước tiết" - lễ hội trăng phước lành.

Người dân Lào coi rằm tháng Tám là thời điểm gắn liền với sinh hoạt tâm linh. Họ tụ tập ngắm trăng, tham gia múa hát và gửi gắm ước nguyện về mùa màng tốt tươi, cuộc sống bình an. Các hoạt động thường diễn ra trong không khí cộng đồng, thể hiện sự gắn bó giữa con người và thiên nhiên. Dù không quá cầu kỳ, Tết Trung thu ở Lào vẫn giữ vai trò quan trọng trong đời sống văn hóa tinh thần của người dân.

Ngoài ra, người Lào còn có một lễ hội rất lớn liên quan đến ngày trăng tròn. Đó là Lễ hội Boun Thatluang, diễn ra tại Thatluang - ngôi chùa tháp lớn và đẹp, vào tuần trăng tròn tháng 11 âm lịch (tháng 12 Phật lịch). Đây là lễ hội văn hóa Phật giáo lớn nhất trong năm của Lào. Phần lễ gồm lễ cầu an, cầu phước diễn ra trong 3 ngày. Phần hội sẽ kéo dài đến 1 tuần, chủ yếu là các hoạt động vui chơi giải trí dưới nhiều hình thức.

Campuchia

Tết Trung thu ở Campuchia diễn ra muộn hơn hẳn so với các nước khác. Đó chính là lễ hội Ok Om Bok, còn gọi là lễ cúng trăng, diễn ra vào ngày rằm tháng Mười âm lịch. Lễ hội xuất phát từ tín ngưỡng của người Khmer, xem mặt trăng là vị thần cai quản thời tiết.

Lễ Ok Om Bok là dịp để tạ ơn thần đã mang đến mưa thuận gió hòa, giúp cây trồng sinh trưởng tốt tươi; đồng thời cầu nguyện cho mùa vụ tiếp theo bội thu, cuộc sống ấm no và đầy đủ hơn.

Nghi lễ chính của lễ cúng trăng thường diễn ra tại chùa. Lễ vật cúng trăng gồm có hoa tươi, súp sắn, gạo dẹt, nước mía. Sau khi bái nguyệt xong, mọi người sẽ lấy gạo dẹt nhét vào miệng trẻ con. Vì người Campuchia quan niệm rằng việc làm đó sẽ cầu cho trẻ nhỏ được ăn uống dư dả và có cuộc sống sung túc, viên mãn sau này.

Trong dịp này, người dân còn thả đèn nước, đèn trời, tổ chức đua thuyền và nhiều hoạt động văn hóa dân gian khác.

Singapore

Ở Singapore, Trung thu được tổ chức rực rỡ, đặc biệt trong cộng đồng người Hoa. Các khu phố thường được trang hoàng đèn lồng lung linh, tổ chức diễu hành, biểu diễn nghệ thuật và bày bán bánh trung thu đa dạng.

Trẻ em háo hức rước đèn, người lớn cùng nhau uống trà, trò chuyện và thưởng bánh. Lễ hội không chỉ mang ý nghĩa văn hóa mà còn là dịp thu hút du khách quốc tế, góp phần quảng bá hình ảnh một Singapore đa sắc tộc và giàu truyền thống.

Myanmar

Tại Myanmar, người dân bản địa có một lễ hội đặc sắc gắn liền với ngày trăng tròn là Lễ hội Ánh sáng Thadingyut. Lễ hội diễn ra vào rằm tháng bảy theo Phật lịch (thường rơi vào khoảng tháng 10 dương lịch). Lễ hội được xem là một trong những sự kiện văn hóa - tôn giáo quan trọng nhất của quốc gia này. Đây là dịp để người dân tưởng nhớ Đức Phật, bày tỏ lòng hiếu kính với cha mẹ, thầy cô và cầu nguyện cho cuộc sống an lành.

Trong đêm hội, từ chùa chiền đến đường phố, từng ngôi nhà đều rực sáng. Hàng vạn ngọn nến, đèn lồng và ánh đuốc sẽ cháy sáng suốt đêm, tạo nên khung cảnh huy hoàng, linh thiêng.

Lễ hội không chỉ mang ý nghĩa tâm linh, mà còn là dịp gắn kết cộng đồng, thể hiện tinh thần đoàn kết và truyền thống hiếu nghĩa của dân tộc Myanmar.

Malaysia

Người Malaysia thường làm bánh Trung thu trong ngày rằm tháng 8 và thắp đèn lồng để đón mừng Tết Trung thu.

Bánh Trung thu ở Malaysia không chỉ có dạng hình tròn hay hình vuông mà còn có khuôn bánh hình sò biển, bông hoa, ngôi sao… và đặc biệt là bánh có rất nhiều màu. Ngoài ra còn có bánh trung thu lạnh hay còn gọi là bánh trung thu tuyết, với nhân và vỏ lạnh mang đến một cảm giác hoàn toàn khác lạ cho người thưởng thức.

Trong dịp Tết Trung thu, lễ hội đèn lồng và các chương trình nghệ thuật được tổ chức tại nhiều thành phố lớn, tạo nên không khí sôi động.

Dù Tết Trung thu ở mỗi quốc gia có sự khác nhau, song ý nghĩa cốt lõi vẫn là hướng về gia đình, tổ tiên và thiên nhiên. Việc duy trì và phát huy những phong tục này không chỉ bảo tồn bản sắc dân tộc, mà còn góp phần gắn kết các cộng đồng trong thời đại hội nhập.