Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh Quảng Ngãi lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 – 2030 đã xác định 5 nhiệm vụ trọng tâm; trong đó có nhiệm vụ đẩy mạnh phát triển du lịch, xây dựng Lý Sơn trở thành trung tâm du lịch biển - đảo và Khu du lịch Măng Đen trở thành trung tâm du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng. 

Nghị quyết được xem là "kim chỉ nam" cho các hoạt động xúc tiến đầu tư và phát triển du lịch trong nhiệm kỳ tới; tạo đà cho ngành du lịch của tỉnh "bứt tốc", trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong giai đoạn phát triển mới của tỉnh.

Từ du lịch sinh thái

Ông Đặng Quang Hà, Bí thư Đảng ủy xã Măng Đen cho biết, với diện tích tự nhiên gần 40.000ha, Măng Đen nằm ở độ cao trung bình 1.200m so với mực nước biển, khí hậu ôn đới, mát mẻ quanh năm, nhiệt độ trung bình 18 – 22°C. Có độ che phủ rừng trên 75%, Măng Đen sở hữu hệ sinh thái rừng phong phú, nhiều loài động, thực vật quý hiếm; hệ thống hồ, thác tự nhiên như thác Pa Sỹ, hồ Đắk Ke, Toong Đam, Toong Zơ Ri gắn với truyền thuyết Mơ Nâm "bảy hồ, ba thác".

Đây cũng là nơi sinh sống của cộng đồng các dân tộc thiểu số Xê Đăng, Hre, Ca Dong, Mơ Nâm (nhánh của dân tộc Xê Đăng),… với bản sắc văn hóa đa dạng, giàu truyền thống. Đây cũng là vùng có lợi thế phát triển nông nghiệp sinh thái, ứng dụng công nghệ cao và dược liệu quý như sâm Ngọc Linh, hồng đẳng sâm, lan kim tuyến...

Măng Đen được xem là không gian cao nguyên đặc sắc của Quảng Ngãi, là điểm đến trải nghiệm văn hóa, khám phá thiên nhiên. Điều đó đặt ra yêu cầu Măng Đen phải lựa chọn con đường tăng trưởng xanh, trong đó bảo tồn là nền tảng, cộng đồng là chủ thể, doanh nghiệp là động lực, Nhà nước đóng vai trò kiến tạo và điều phối. Giai đoạn 2025 – 2030, xã phấn đấu đưa Măng Đen trở thành trung tâm nghỉ dưỡng thiên nhiên, góp phần hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng xanh và nâng tầm vị thế điểm đến trong chuỗi "biển – rừng – văn hóa" của tỉnh.

Từ năm 2021 đến nay, du lịch Măng Đen đã có bước phát triển mạnh mẽ. Nếu như năm 2021, địa phương chỉ đón khoảng 120.000 lượt khách, thì đến năm 2024 con số này đã tăng gấp 10 lần, đạt 1,2 triệu lượt khách và dự kiến đến hết năm 2025 sẽ đạt khoảng 1,5 triệu lượt khách. Tốc độ tăng trưởng bình quân giai đoạn 2021 – 2025 đạt trên 40%/năm, tổng doanh thu du lịch ước đạt khoảng 1.345 tỷ đồng. Sự phát triển của du lịch đã góp phần tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân, đồng thời thúc đẩy các lĩnh vực khác phát triển, đặc biệt là nông nghiệp công nghệ cao và các ngành dịch vụ.

Dù đạt được nhiều kết quả tích cực, song du lịch địa phương vẫn phải đối mặt với không ít khó khăn và thách thức. Cụ thể, hạ tầng du lịch còn thiếu đồng bộ, thể chế phát triển du lịch "xanh" chưa hoàn thiện, trong khi nguy cơ phát triển nóng có thể làm suy giảm tài nguyên thiên nhiên. Nguồn lực đầu tư và cơ chế tài chính cho bảo tồn, phát triển du lịch bền vững còn hạn chế; sản phẩm du lịch chưa đa dạng, chất lượng dịch vụ còn thấp; nguồn nhân lực phục vụ du lịch còn mỏng, chưa đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới...

Ông Đặng Quang Hà khẳng định, để xây dựng Măng Đen trở thành điểm đến du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng quốc gia, trước tiên tỉnh cần quy hoạch không gian sinh thái ba lớp gồm vùng lõi bảo tồn, vùng đệm sinh thái và vùng dịch vụ – cửa ngõ. Tỉnh chú trọng giữ gìn hệ sinh thái rừng, môi trường cảnh quan thiên nhiên, đẩy mạnh triển khai các chương trình trồng rừng phủ xanh, phấn đấu duy trì độ che phủ rừng đạt trên 75%; tập trung đẩy nhanh tiến độ đầu tư hệ thống kết cấu hạ tầng, đặc biệt là các dự án trọng điểm kết nối vùng và hạ tầng khu vực đô thị; phát triển đa dạng các loại hình, sản phẩm du lịch; đẩy mạnh đào tạo, phát triển nguồn nhân lực du lịch.

Đến du lịch biển đảo

Ông Nguyễn Minh Trí, Bí thư Đảng ủy đặc khu Lý Sơn nhấn mạnh, Lý Sơn không chỉ có vị trí chiến lược đặc biệt quan trọng về quốc phòng, an ninh, mà còn giữ vai trò cửa ngõ hướng biển của Khu kinh tế Dung Quất, thuận lợi liên kết vùng với Mỹ Khê, Đà Nẵng và các tỉnh lân cận miền Trung. Lý Sơn có 4 giá trị nổi bật là giá trị về kiến tạo địa chất, lịch sử gắn với chủ quyền của Việt Nam trên Biển Đông, bản sắc văn hóa độc đáo, giá trị hệ sinh thái biển. Với những lợi thế trên, hằng năm Lý Sơn đón khoảng 200.000 lượt khách, trong đó có khoảng 2.000 lượt khách quốc tế.

Theo ông, du lịch Lý Sơn còn nhiều hạn chế, tồn tại cần giải quyết trong tương lai. Sản phẩm du lịch chưa tương xứng với tiềm năng; hạ tầng chưa đồng bộ, thiếu khu vui chơi tầm cỡ; dịch vụ du lịch còn tự phát, nhỏ lẻ; giá trị tài nguyên chưa khai thác hiệu quả; môi trường còn bất cập, đặc biệt là vấn đề quy hoạch mồ mả; tình trạng bị cô lập mùa đông vẫn xảy ra. Những yếu tố này đã tác động lớn trong quá trình chuyển mình của Lý Sơn để trở thành trung tâm du lịch biển - đảo.

Bí thư Đảng ủy đặc khu Lý Sơn Nguyễn Minh Trí cho rằng, để hiện thực hóa mục tiêu đưa Lý Sơn trở thành Trung tâm du lịch biển - đảo, tỉnh Quảng Ngãi và các bộ ngành Trung ương cần quan tâm nghiên cứu, đề xuất ban hành các chính sách ưu đãi để thu hút nhà đầu tư có tiềm lực, nâng cấp hoàn thiện cơ sở hạ tầng, cơ sở vật chất kỹ thuật phục vụ phát triển du lịch; bổ sung quy hoạch và triển khai đầu tư dự án sân bay khi được Thủ tướng phê duyệt. Tỉnh tạo điều kiện thuận lợi nhất cho nhà đầu tư về thuế, tiền thuê sử dụng đất, đào tạo nhân lực cho cơ sở lưu trú du lịch, homestay, du lịch cộng đồng; quan tâm bố trí nguồn vốn để hỗ trợ Lý Sơn xây dựng các kế hoạch, chương trình phát triển.

Bà Bạch Thị Mân, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Quảng Ngãi cho biết, để đạt mục tiêu đưa Lý Sơn trở thành trung tâm du lịch biển, đảo và Măng Đen thành trung tâm du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng trong nhiệm kỳ 2025 – 2030, Sở sẽ hoàn thiện quy hoạch tổng thể phát triển du lịch tỉnh, gắn với không gian vùng Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên. Sở tiếp tục đầu tư hạ tầng du lịch tại hai điểm đến Lý Sơn và Măng Đen, kết nối đồng bộ với các khu, điểm du lịch khác trong và ngoài tỉnh để hình thành mạng lưới du lịch liên hoàn, thuận tiện cho du khách.

Ngành du lịch chú trọng phát triển sản phẩm đặc thù phù hợp với từng địa phương. Tại Lý Sơn là du lịch biển đảo, khám phá văn hóa Sa Huỳnh, trải nghiệm nghề truyền thống; tại Măng Đen là du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, kết hợp du lịch cộng đồng và tâm linh. Ngành cũng đang nghiên cứu xây dựng bộ tiêu chí phát triển du lịch bền vững, hướng tới một nền du lịch chuyên nghiệp, thân thiện với môi trường và hài hòa với bản sắc văn hóa địa phương.

Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch đẩy mạnh ứng dụng chuyển đổi số trong lĩnh vực du lịch, hình thành bản đồ du lịch số, nền tảng quảng bá và quản lý trực tuyến; hỗ trợ doanh nghiệp và người dân tiếp cận công nghệ mới. Tỉnh kêu gọi, thu hút các doanh nghiệp lớn, có uy tín và thương hiệu mạnh đầu tư vào hai khu vực trọng điểm, tạo điểm nhấn khác biệt, góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ và đa dạng hóa sản phẩm du lịch. Ngành đặc biệt chú trọng bảo vệ, giữ gìn cảnh quan và môi trường sinh thái, bảo đảm phát triển du lịch hài hòa, lâu dài.

Quảng Ngãi hướng tới mục tiêu phát triển du lịch nhanh, mạnh, bền vững, từng bước khẳng định vị thế của Lý Sơn và Măng Đen là hai trung tâm du lịch trọng điểm của tỉnh và khu vực. Ngành du lịch Quảng Ngãi hướng tới phát triển xanh – thông minh – bền vững, từng bước khẳng định vai trò là ngành kinh tế quan trọng, đóng góp tích cực vào tăng trưởng GRDP và sự phát triển chung của tỉnh trong giai đoạn mới, bà Bạch Thị Mân Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Quảng Ngãi nêu rõ.