Vượt qua những cánh rừng già và dốc đá để lên đỉnh Pu Tó Cọ không chỉ là một thử thách thể thao, mà còn là hành trình đầy cảm xúc đưa du khách trở về với "đài quan sát" năm xưa, nơi Đại tướng Võ Nguyên Giáp từng phóng tầm mắt bao quát toàn bộ lòng chảo Mường Thanh

Cách trung tâm thành phố Điện Biên Phủ không quá xa, nằm trong khu vực Mường Phăng, đỉnh Pu Tó Cọ  ở độ cao khoảng 1.700m so với mực nước biển. Hơn 71 năm sau Chiến thắng Điện Biên Phủ lừng lẫy, ngọn núi này không chỉ là một chứng nhân lịch sử mà đang trở thành điểm đến du lịch trải nghiệm độc đáo, thu hút những đôi chân đam mê khám phá và những đôi mắt muốn nhìn lại lịch sử lẫy lừng của ông cha.

Từ "bẫy rồng" hiểm trở đến "đôi mắt" của chiến dịch

Trong quần thể Di tích Quốc gia đặc biệt Chiến trường Điện Biên Phủ, nếu Sở Chỉ huy chiến dịch tại Mường Phăng được ví là "trái tim" đầu não, thì đỉnh Pu Tó Cọ chính là "đôi mắt" thần. Chính tại đỉnh cao này vào ngày 6/5/1954, Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã chọn làm nơi quan sát toàn cảnh chiến trường, từ đó đưa ra những quyết sách quan trọng cho trận đánh quyết định vào sáng ngày 7/5, kết thúc thắng lợi cuộc kháng chiến trường kỳ.

Góc nhìn từ trên đỉnh Pú Tó Cọ xuống Mường Thanh. Ảnh: Anh Duy

Cái tên Pu Tó Cọ nghe vừa lạ tai, vừa gợi sự tò mò. Bạn Đoàn Tú Nhi, sinh viên năm thứ 2 Học viện Phụ nữ Việt Nam, chia sẻ lại kiến thức mình tìm hiểu được: "Theo tiếng của đồng bào Thái, 'Pu' nghĩa là đỉnh núi, còn 'Tó Cọ' có nghĩa là 'bẫy rồng'. Chỉ nghe tên thôi đã phần nào hình dung được địa thế cheo leo, hiểm trở của nơi này. Ngày xưa, các chiến sĩ trinh sát chọn nơi đây làm đài quan sát vì vị trí này vừa gần Sở Chỉ huy, đảm bảo bí mật an toàn tuyệt đối, lại vừa có tầm nhìn bao quát chiến lược".

Chính vì vị thế đặc biệt đó, con đường lên Pu Tó Cọ chưa bao giờ là dễ dàng. Nó đòi hỏi sức bền và ý chí của người chinh phục, hệt như tinh thần của những người lính năm xưa xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước.

Kỷ lục mới trên cung đường huyền thoại

Để khởi động cho Năm Du lịch Quốc gia 2026 và đánh thức tiềm năng của địa danh này, tỉnh Điện Biên lần đầu tiên tổ chức giải leo núi việt dã chinh phục đỉnh Pu Tó Cọ. Dự kiến ban đầu chỉ khoảng hơn 600 người tham gia, nhưng con số thực tế đã tăng lên tới 1.650 người. Đây được xem là một "kỷ lục" của du lịch thể thao Điện Biên, đặc biệt là với một cung đường núi còn khá hoang sơ và đầy thử thách.

Rất đông các du khách và người dân địa phương tham gia giải leo núi việt dã chinh phục đỉnh Pu Tó Cọ

Ông Trần Hải Hà, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Điện Biên chia sẻ về ngày diễn ra sự kiện đáng nhớ này. Dù đang là mùa khô, nhưng "trời hành cơn mưa" trái mùa ngay trước ngày thi đấu khiến cung đường rừng gần 10km trở nên lầy lội và trơn trượt hơn bao giờ hết. Thế nhưng, khó khăn ấy không ngăn được dòng người đổ về từ sáng sớm. Từ cánh đồng Mường Thanh lịch sử - nơi diễn ra lễ duyệt binh đầu tiên sau chiến thắng năm 1954, hàng ngàn vận động viên, từ người dân địa phương, du khách miền Nam cho đến những người bạn quốc tế đều háo hức chờ lệnh xuất phát.

Cung đường rừng hiểm trở do trời mưa vào tối hôm trước ngày diễn ra giải leo núi

"Vượt qua khó khăn của chặng đường dài và thời tiết không thuận lợi, hơn một nghìn con người đã quyết tâm vượt qua giới hạn bản thân. Với nhiều người, lên Pu Tó Cọ không chỉ là để ngắm nhìn Điện Biên từ trên cao, mà là để sống lại hào khí năm xưa, để xúc động khi băng qua những cánh rừng già Mường Phăng từng che chở bộ đội ta", ông Hà xúc động nói.

Hòa mình trong dòng người leo núi hôm ấy có ông Olivier (sinh năm 1969), một du khách đến từ Pháp. Với ông, đây là một trải nghiệm không thể nào quên: "Trên suốt chặng đường xuyên rừng, băng núi, dù mệt nhưng tôi luôn bắt gặp những nụ cười rạng rỡ".

Ông Olivier (quốc tịch Pháp) tham gia chinh phục đỉnh Pu Tó Cọ

"Đó là nụ cười của một đất nước hạnh phúc. Những câu chuyện về Điện Biên Phủ, về Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đại tướng Võ Nguyên Giáp mà tôi được nghe hôm nay sẽ là hành trang quý giá để tôi kể lại cho bạn bè và con cháu mình", ông Olivier chia sẻ.

Chuyện về cột mốc trên đỉnh Pu Tó Cọ

Khi đặt chân lên đến đỉnh núi, chạm tay vào cột mốc ghi dòng chữ: "Pu Tó Cọ - 1.700m – Đài quan sát chiến dịch Điện Biên Phủ", ít ai biết rằng cột mốc này mới chỉ được đặt cách đây 4 năm, mở đầu cho việc định danh chính thức điểm đến này trên bản đồ du lịch.

Ông Lương Duy Doanh, một thành viên của Câu lạc bộ Lữ hành UNESCO Hà Nội, bồi hồi nhớ lại ngày 16/4/2021. Khi đó, được sự đồng ý của UBND tỉnh Điện Biên, ông cùng Ban truyền thông Câu lạc bộ và ông Phạm Văn Thăng (khi đó là Giám đốc Trung tâm xúc tiến du lịch tỉnh) đã lặn lội mang cột mốc lên đỉnh núi. Họ được xem là những du khách đầu tiên chính thức "khai sơn phá thạch" cho du lịch Pu Tó Cọ với tầm nhìn biến nơi đây thành điểm đến hấp dẫn trong tương lai.

Bốn năm sau, trở lại đỉnh núi trong giải leo núi quy mô lớn nhất tỉnh, dù đã ngấp nghé tuổi 50, ông Doanh vẫn nỗ lực để trở thành người đầu tiên cán đích. "Cảm xúc vỡ òa khi thấy thành quả của những ý tưởng ban đầu nay đã thành hiện thực. Sự đông đúc, náo nhiệt hôm nay chứng tỏ sức hút mãnh liệt của lịch sử kết hợp với du lịch trải nghiệm", ông Doanh tâm sự. Ông Phạm Văn Thăng, nay là Trưởng phòng Quản lý Du lịch (Sở VHTT&DL tỉnh Điện Biên) cũng chia sẻ: "Có một sức mạnh vô hình từ quá khứ thôi thúc chúng tôi phải làm điều gì đó cho Pu Tó Cọ. Nếu Điện Biên Phủ là 'trái tim kiêu hãnh' của người Việt, thì Pu Tó Cọ là 'con mắt' để nhìn thấu quá khứ và hiện tại".

Tương lai của du lịch "Theo dấu chân Đại Tướng"

Sự kiện 1.650 người cùng chinh phục đỉnh Pu Tó Cọ là minh chứng rõ nét cho sức sống của các di tích lịch sử khi được khai thác đúng cách. Ông Nguyễn Minh Phú, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Điện Biên khẳng định, đây là bước đệm quan trọng để tỉnh xây dựng các sản phẩm du lịch đặc thù.

Điện Biên đang tập trung xây dựng tour du lịch trải nghiệm kết nối các điểm đến nổi tiếng: Từ trung tâm thành phố - Hầm Đờ Cát - Đồi A1 đến Mường Phăng và đỉnh Pu Tó Cọ. Hành trình này được gọi tên là "Theo dấu chân Đại tướng". Không chỉ dựa vào cảnh quan thiên nhiên, tỉnh còn chú trọng đầu tư công nghệ.

Hiện tại, Sở Chỉ huy Chiến dịch tại Mường Phăng là một trong 46 điểm di tích thành phần thuộc Di tích Quốc gia đặc biệt. Nhận thấy đây là tài nguyên vô giá, năm 2024, UBND tỉnh Điện Biên đã phê duyệt quy hoạch phân khu tỷ lệ 1/2.000 cho quần thể đô thị, dịch vụ du lịch tại đây.

Một trong những dự án đáng mong chờ nhất là hệ thống cáp treo đưa du khách lên đỉnh Pu Tó Cọ. Khi hoàn thành, du khách ở mọi lứa tuổi đều có cơ hội được đứng tại "đài quan sát" lịch sử, ngắm nhìn biển mây bồng bềnh và thung lũng Mường Phăng thơ mộng bên dưới, cũng như nhìn thấy một thành phố Điện Biên đang vươn mình mạnh mẽ từ "đôi mắt" của cha ông.

>> XEM THÊM TIN TỨC DU LỊCH TẠI ĐÂY