Với kho tàng y học cổ truyền phong phú, tài nguyên dược liệu quý giá và sự ủng hộ mạnh mẽ từ chính phủ, Việt Nam đang đứng trước cơ hội vàng để phát triển du lịch y học cổ truyền, biến di sản văn hóa này thành một sản phẩm du lịch độc đáo, hấp dẫn du khách trong và ngoài nước.

Việt Nam, với hàng ngàn năm lịch sử, không chỉ nổi tiếng với những danh lam thắng cảnh hùng vĩ mà còn là cái nôi của một nền y học cổ truyền lâu đời và đầy tinh hoa. Từ các bài thuốc bí truyền của danh y Tuệ Tĩnh, Hải Thượng Lãn Ông đến hàng ngàn loại thảo dược bản địa quý hiếm, cùng với hơn 400 nguồn nước khoáng nóng tự nhiên, tất cả tạo nên một bức tranh hoàn hảo cho sự phát triển của du lịch y học cổ truyền (DLYHCT).

Theo thống kê, Việt Nam sở hữu khoảng 400 nguồn nước khoáng nóng có giá trị cao trong điều trị bệnh, điều dưỡng và chăm sóc sức khỏe. Cùng với đó là hơn 5.000 loài thực vật và nấm, hơn 400 loài động vật và 75 loại khoáng vật có công dụng làm thuốc. Đây chính là nguồn tài nguyên vô giá, tạo nên nền tảng vững chắc cho ngành công nghiệp dược liệu và y học cổ truyền, phục vụ nhu cầu chăm sóc sức khỏe của cả người dân và du khách.

Trong bối cảnh du lịch chăm sóc sức khỏe toàn cầu đang bùng nổ, với dự báo tốc độ tăng trưởng có thể đạt 21% giai đoạn 2020-2025 (theo Viện Sức khỏe toàn cầu - GWI), và 76% du khách sẵn sàng chi trả nhiều hơn cho các chuyến đi cải thiện sức khỏe, DLHCT Việt Nam có một thị trường đầy hứa hẹn. 

Các liệu pháp cổ truyền, đặc biệt là liệu pháp không dùng thuốc và chăm sóc sức khỏe từ thảo dược, đang ngày càng được ưa chuộng bởi tính tự nhiên và bền vững.

Nhận thức rõ tầm quan trọng và tiềm năng to lớn này, Chính phủ Việt Nam đã có những động thái mạnh mẽ thông qua việc ban hành các Quyết định chiến lược như Quyết định số 1280/QĐ-TTg và Quyết định số 1289/QĐ-TTg. Các văn bản này không chỉ khẳng định y học cổ truyền là một bộ phận quan trọng trong hệ thống y tế quốc gia, mà còn là yếu tố góp phần bảo tồn bản sắc văn hóa Việt Nam, thể hiện tinh thần độc lập, tự lực, tự cường. 

Mục tiêu chính là nâng cao nhận thức, hoàn thiện cơ chế, chính sách pháp luật để tạo hành lang pháp lý vững chắc cho việc phát triển, đồng thời đẩy mạnh xúc tiến thương mại quốc tế để đưa sản phẩm, dịch vụ y học cổ truyền Việt Nam vươn ra thế giới. Việc phát triển các vùng nuôi trồng dược liệu theo quy mô công nghiệp, xây dựng hệ thống truy xuất nguồn gốc, và áp dụng chuyển đổi số trong quản lý cũng là những điểm nhấn quan trọng trong kế hoạch này, nhằm đảm bảo chất lượng và tính minh bạch của sản phẩm. 

Bên cạnh đó, việc đầu tư vào đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, đặc biệt là đội ngũ lương y, lương dược có trình độ chuyên môn sâu, kết hợp y học cổ truyền với y học hiện đại, là yếu tố then chốt để nâng cao chất lượng dịch vụ.

Đầu tư vào các vùng nuôi trồng dược liệu là một trong những mục tiêu quan trọng.

Nhiều trường đại học đào tạo cán bộ y tế đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe. 

Mặc dù tiềm năng là không thể phủ nhận, nhưng thực tế cho thấy các sản phẩm DLYHCT ở Việt Nam vẫn còn hạn chế về sự đa dạng và chưa có nhiều địa điểm hay kênh phân phối đạt chuẩn. Để hiện thực hóa mục tiêu trở thành điểm đến DLYHCT hàng đầu khu vực và thế giới, Việt Nam cần có những bước đột phá mạnh mẽ. 

Điều này bao gồm việc đa dạng hóa các loại hình dịch vụ và sản phẩm y học cổ truyền, từ các gói nghỉ dưỡng kết hợp trị liệu chuyên sâu, chăm sóc sắc đẹp bằng thảo dược, đến các tour du lịch trải nghiệm vườn thuốc và học làm thuốc cổ truyền. Việc chuẩn hóa chất lượng dịch vụ, đảm bảo tính chuyên nghiệp, an toàn và hiệu quả sẽ củng cố niềm tin cho du khách. 

Đa dang hoá trải nghiệm là yếu tố thu hút du khách trong và ngoài nước. 

Hơn nữa, sự liên kết chặt chẽ giữa các bộ, ngành liên quan như Y tế, Du lịch, Nông nghiệp cùng với các doanh nghiệp lữ hành và cơ sở y học cổ truyền là vô cùng cần thiết để hình thành một chuỗi giá trị toàn diện. Đồng thời, việc đẩy mạnh nghiên cứu khoa học để chứng minh hiệu quả của các phương pháp chữa bệnh không dùng thuốc và bài thuốc cổ truyền, kết hợp với chiến lược quảng bá mạnh mẽ trên các kênh truyền thông quốc tế, sẽ là chìa khóa để đưa DLYHCT Việt Nam đến gần hơn với du khách toàn cầu.

Với nguồn tài nguyên thiên nhiên ưu đãi và di sản y học phong phú, Việt Nam đang có đầy đủ các yếu tố để phát triển DLYHCT thành một sản phẩm du lịch mũi nhọn. Điều này không chỉ mang lại giá trị kinh tế to lớn mà còn góp phần quan trọng vào việc bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc và nâng cao vị thế của y học cổ truyền Việt Nam trên trường quốc tế.