Nằm sâu trong lòng Quảng Trị, Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng không chỉ là Di sản Thiên nhiên Thế giới được mệnh danh "vương quốc hang động" mà còn là điểm đến hàng đầu cho du lịch mạo hiểm. 

Từ những cung đường trekking kỳ vĩ đến việc chinh phục hang động lớn nhất hành tinh, mỗi tour thám hiểm tại đây không chỉ là hành trình khám phá vẻ đẹp triệu năm mà còn là cuộc phiêu lưu vượt giới hạn của chính du khách.

Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng, Di sản Thiên nhiên Thế giới được UNESCO công nhận, là một kỳ quan địa chất hiếm có bậc nhất của Việt Nam nói riêng và của thế giới nói chung. Các nhà khoa học địa chất đã khẳng định vùng đất này vẫn còn hiện diện những sự kiện địa chất chứng minh cho lịch sử phát triển vỏ trái đất sôi động trong suốt 450 triệu năm. 

Với những điều kiện tự nhiên độc đáo về địa hình và sinh cảnh, khu vực Phong Nha - Kẻ Bàng ẩn chứa vô số cảnh quan thiên nhiên tuyệt đẹp còn đậm tính hoang sơ và huyền bí: từ hệ thống sông suối, sông ngầm, bãi đá, thác nước, thung lũng, rừng nguyên sinh nhiệt đới, đồng cỏ, và đặc biệt nhất là hệ thống hang động đồ sộ. 

Các nhà thám hiểm quốc tế ước tính Phong Nha - Kẻ Bàng có hàng nghìn hang động lớn nhỏ, nhưng đến nay, họ mới khảo sát và thám hiểm được hơn 350 hang động với tổng chiều dài 223km. Điều này tạo điều kiện thuận lợi để Quảng Trị phát triển mạnh mẽ du lịch sinh thái, trải nghiệm thiên nhiên và đặc biệt là du lịch mạo hiểm khám phá hang động, hố sụt hay các sông ngầm dưới lòng đất.

Trong số hàng trăm hang động ấy, hang Sơn Đoòng nổi bật như một kiệt tác tuyệt vời của thiên nhiên, được các nhà khoa học địa chất thế giới đánh giá là hang động lớn nhất thế giới. Được người dân địa phương phát hiện vào năm 1990 và chính thức khám phá vào năm 2009, Sơn Đoòng đã nhanh chóng trở thành điểm đến "trong mơ" của hàng triệu người trên toàn cầu. 

Tour du lịch thám hiểm Sơn Đoòng được đưa vào khai thác từ tháng 8/2013 và nổi tiếng với tính độc đáo, chuyên nghiệp cao, mỗi năm chỉ giới hạn 1.000 du khách tham gia. Sự độc đáo này đã giúp Sơn Đoòng được Tạp chí du lịch hàng đầu thế giới Travel+Leisure và nhiều tạp chí uy tín khác vinh danh là một trong những chuyến phiêu lưu siêu thực, đẹp nhất thế giới vào năm 2024. Điều này không chỉ khẳng định vị thế của Phong Nha - Kẻ Bàng mà còn biến du lịch mạo hiểm trở thành thương hiệu đặc trưng, tạo ấn tượng mạnh trên bản đồ du lịch thế giới cho Quảng Trị.

Hang Sơn Đoòng.

Ở Quảng Trị, các sản phẩm du lịch mạo hiểm được khuyến khích xây dựng theo hướng đa dạng, không trùng lặp, nhằm đáp ứng mọi cấp độ và sở thích của du khách. Việc tuân thủ các quy tắc an toàn nghiêm ngặt và lắng nghe hướng dẫn từ người dẫn đoàn chuyên nghiệp – thường là kiểm lâm hoặc những chuyên gia giàu kinh nghiệm là điều tối quan trọng. 

Họ không chỉ là người dẫn đường mà còn là "người kể chuyện", giúp du khách hiểu sâu hơn về khía cạnh khoa học của hang động, sự hình thành kỳ diệu của nhũ đá, măng đá, và hệ sinh vật độc đáo đã thích nghi để tồn tại trong môi trường thiếu ánh sáng.

Nếu tour Sơn Đoòng là khao khát đỉnh cao, thì hang Én – hang động lớn thứ 3 thế giới và là cửa ngõ dẫn vào Sơn Đoòng – lại được coi là kỳ quan thiên nhiên "phải đến" ở Quảng Trị. Cùng với con suối Rào Thương quanh co uốn lượn, tuyến du lịch khám phá thiên nhiên Rào Thương - Hang Én như một bản hòa ca trữ tình mời gọi du khách. 

Khám phá hang Én mang lại trải nghiệm đặc biệt mà rất ít nơi có được: cắm trại trong lòng hang, giữa vẻ đẹp hoang sơ và hùng vĩ. Bãi cắm trại nằm cạnh một hồ nước ngầm trong xanh, mát lạnh, nơi du khách thỏa sức bơi lội hay thư giãn trên bãi cát, ngắm vô số cánh én trở về, chao lượn trong lòng hang. Cung đường trekking tới hang Én cũng rất đa dạng với đồi dốc, đường bằng, sông suối được bao phủ bởi những cánh rừng rậm nhiệt đới mát mẻ.

Đối với những du khách tìm kiếm cấp độ mạo hiểm cao hơn, tour chinh phục hố sụt Kong tại hang Ba là một trải nghiệm hoàn toàn khác biệt. Tại đây, du khách phải đu dây 100m xuống lòng hố sụt, cắm trại ngắm sao, khám phá vẻ đẹp hùng vĩ của núi rừng nguyên sinh Phong Nha - Kẻ Bàng và hệ thống hang Hổ với những hang động độc đáo. Các hoạt động như bơi khám phá hang Hổ, chiêm ngưỡng hệ thống thạch nhũ tráng lệ trong hang Over, và ngủ qua đêm nghe én gọi bầy trong hang Pygmy – hang động lớn thứ 4 thế giới – sẽ mang đến những kỷ niệm khó quên.

Theo lãnh đạo Sở Du lịch Quảng Bình (nay là tỉnh Quảng Trị) loại hình du lịch khám phá, mạo hiểm ở Phong Nha - Kẻ Bàng được chia thành hai phân khúc chính. Đó là dòng sản phẩm trải nghiệm phổ thông, tập trung tham quan vẻ đẹp hang động, vui chơi giải trí tại động Phong Nha, động Thiên Đường, các trò chơi nước ở sông Chày Hang Tối, suối nước Moọc... Phân khúc này thu hút rất đông du khách với mức giá dịch vụ bình dân. 

Ở phân khúc cao hơn, với mức độ mạo hiểm cao và mang tới nhiều khám phá mới lạ, thú vị, đòi hỏi du khách phải có khả năng chi trả cao, sức khỏe tốt và nhiều thời gian hơn. 

Hiện tại, tỉnh Quảng Trị đang triển khai đề án phát triển du lịch mạo hiểm, thám hiểm, trong đó cho phép mở thêm một số tour, tuyến du lịch mới ở Phong Nha - Kẻ Bàng và dưới tán rừng thường xanh của dãy Trường Sơn phía nam tỉnh. Bên cạnh đó, tỉnh cũng ban hành các chính sách hỗ trợ phát triển du lịch mạo hiểm, đồng thời hỗ trợ các doanh nghiệp về mặt pháp lý, thủ tục cũng như đào tạo về kỹ năng, trình độ chuyên môn vận hành loại hình du lịch độc đáo này.

Sông Chày Hang Tối và suối nước Moọc.

Việc phát triển du lịch mạo hiểm không chỉ tạo nên sự phong phú, đa dạng đối với các sản phẩm du lịch mà còn tạo nên dấu ấn khác biệt cho du lịch Quảng Bình. Vừa qua, Tạp chí du lịch danh tiếng Wanderlust (Anh) đã đề xuất Phong Nha - Kẻ Bàng là điểm đến hàng đầu cho du lịch mạo hiểm tại Việt Nam và thế giới, khẳng định vị thế của tỉnh trên bản đồ du lịch quốc tế. 

Đây là cơ hội vàng để Quảng Trị tiếp tục quảng bá hình ảnh, thu hút thêm du khách, đồng thời thu hút đầu tư, hoàn thiện hạ tầng, dịch vụ du lịch theo hướng đồng bộ, hiện đại và bảo tồn những giá trị thiên nhiên, văn hóa độc đáo của địa phương, gắn với phát triển du lịch xanh, tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển bền vững.