Từ Songkran, Loi Krathong đến các thành phố sáng tạo UNESCO, Thái Lan đang cho thấy cách một quốc gia có thể đưa di sản, lễ hội và văn hóa địa phương vào dòng chảy kinh tế du lịch, nhưng vẫn phải đối diện bài toán cân bằng giữa khai thác và bảo tồn.

Từ Songkran, Loi Krathong đến các thành phố sáng tạo UNESCO, Thái Lan đang cho thấy cách một quốc gia có thể đưa di sản, lễ hội và văn hóa địa phương vào dòng chảy kinh tế du lịch, nhưng vẫn phải đối diện bài toán cân bằng giữa khai thác và bảo tồn.

Ở Thái Lan, du lịch không còn được kể chủ yếu bằng bãi biển, khách sạn, trung tâm mua sắm hay những con phố đêm. Trong chiến lược mới, nước này đang đưa di sản, lễ hội và văn hóa địa phương thành một phần quan trọng của kinh tế trải nghiệm.

Một lễ hội truyền thống có thể trở thành mùa du lịch. Một thành phố cổ có thể trở thành sân khấu ký ức. Một món ăn, nghề thủ công hay nghi lễ cộng đồng có thể được tổ chức thành sản phẩm du lịch có khả năng tạo doanh thu.

Lễ hội Loi Krathong và Nến Sukhothai tại Công viên Lịch sử Sukhothai, Sukhothai, Thái Lan. Ảnh: tatnews.org

Cách tiếp cận này thể hiện rõ trong chiến lược du lịch 2026 của Tổng cục Du lịch Thái Lan (TAT). Với tầm nhìn "The New Thailand", TAT xác định du lịch Thái Lan cần phát triển theo hướng chất lượng, cân bằng, bền vững và dựa nhiều hơn vào trải nghiệm. Trong chiến lược ấy, các tuyến di sản, thành phố sáng tạo UNESCO, lễ hội đặc trưng và sản phẩm địa phương được xem là thành phần quan trọng để nâng giá trị chuyến đi, kéo dài thời gian lưu trú và phân bổ lợi ích tới nhiều địa phương hơn.

Trường hợp tiêu biểu nhất là Songkran. Năm 2023, "Songkran in Thailand, traditional Thai New Year festival" được UNESCO ghi danh vào Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Theo UNESCO, Songkran là dịp cộng đồng thể hiện sự tôn kính với người cao tuổi, thực hành nghi lễ gột rửa điều không may, cầu chúc thịnh vượng, đồng thời củng cố tinh thần hợp tác, đoàn kết và tha thứ trong cộng đồng.

Lễ hội Loi Krathong tại kênh Phadung Krung Kasem. Ảnh: tatnews.org

Từ một lễ hội năm mới truyền thống, Songkran được Thái Lan tổ chức thành sản phẩm du lịch quy mô quốc gia. Năm 2026, TAT tổ chức Maha Songkran World Water Festival tại Công viên Benchakitti, Bangkok, từ ngày 11 đến 15/4, kết hợp di sản văn hóa, trình diễn nghệ thuật, âm nhạc, hoạt động nước và các không gian trải nghiệm vùng miền. TAT mô tả sự kiện này là một trong những điểm nhấn nhằm củng cố vị thế toàn cầu của Songkran sau khi được UNESCO ghi danh.

Thái Lan: Khi di sản và lễ hội trở thành sản phẩm kinh tế trải nghiệm - Ảnh 3.

Ảnh minh hoạ

Những con số ấy cho thấy cách Thái Lan biến một sự kiện văn hóa thành chuỗi tiêu dùng rộng hơn. Du khách đến để tham gia lễ hội, nhưng chi tiêu phát sinh ở nhiều lớp: lưu trú, ăn uống, vận chuyển, mua sắm, biểu diễn, sản phẩm thủ công, dịch vụ số, tour nội đô, tour vùng lân cận. Khi lễ hội được kéo dài nhiều ngày và tổ chức tại nhiều điểm, nó tạo thêm lý do để du khách ở lại lâu hơn, di chuyển rộng hơn, tiếp xúc nhiều hơn với văn hóa địa phương.

Đáng chú ý, Thái Lan không chỉ tập trung vào Songkran. Lịch sự kiện du lịch của nước này cho thấy một nỗ lực "lịch hóa" văn hóa địa phương thành sản phẩm thường niên.

Lễ hội Yi Peng ở Chiang Mai

Trong tháng 5/2026, TAT giới thiệu nhiều sự kiện gắn với truyền thống, thủ công, ẩm thực và bản sắc vùng miền như Nang-Yai & Kala Fire Festival ở Rayong, tôn vinh nghệ thuật múa rối bóng Nang Yai; Satun Halal Street gắn với ẩm thực Nam Thái và bản sắc Công viên địa chất Satun; Southern Talung Festival & Travel Fair ở Phatthalung, khai thác nghệ thuật rối bóng Nang Talung; hay Boon Klang Ban & Phanat Nikhom Basketry Festival ở Chon Buri, gắn với nghề đan lát địa phương.

Ở đây, lễ hội được tổ chức như một "điểm hẹn tiêu dùng văn hóa". Người dân địa phương có không gian bán hàng, trình diễn nghề, giới thiệu ẩm thực, kể câu chuyện cộng đồng. Du khách có lý do để đến những địa phương ít nổi tiếng hơn Bangkok, Phuket hay Pattaya. Cách làm này phù hợp với định hướng phân bổ dòng khách theo vùng và theo mùa, giảm áp lực cho các điểm đến quá quen thuộc, đồng thời mở rộng lợi ích du lịch ra ngoài các trung tâm lớn.

Lễ hội ánh sáng Loi Krathong và Yi Peng là một điểm nhấn văn hóa ấn tượng và truyền cảm hứng cho hàng ngàn du khách từ khắp nơi trên thế giới mỗi năm

Lễ hội ánh sáng Loi Krathong là một trường hợp khác. TAT giới thiệu Loi Krathong 2025 như chuỗi sự kiện diễn ra trên nhiều địa phương, từ Sukhothai, Ayutthaya, Tak, Phitsanulok đến Krabi, Phuket, Ko Samui. Riêng Sukhothai Loi Krathong and Candle Festival được tổ chức trong không gian Công viên lịch sử Sukhothai, kết hợp nghi lễ thả krathong, ánh sáng, trình diễn văn hóa và ký ức lịch sử.

Danh mục di sản thế giới cũng tạo nền tảng cho kinh tế trải nghiệm của Thái Lan

Danh mục di sản thế giới cũng tạo nền tảng cho kinh tế trải nghiệm của Thái Lan. Theo Trung tâm Di sản thế giới UNESCO, Thái Lan hiện có các di sản như Ayutthaya, Sukhothai, Ban Chiang, Si Thep, Phu Phrabat, cùng các khu di sản thiên nhiên như Thungyai-Huai Kha Khaeng, Dong Phayayen-Khao Yai và Kaeng Krachan. Riêng Ancient Town of Si Thep được Bộ Ngoại giao Thái Lan thông tin là di sản thế giới thứ 7 của nước này khi được ghi danh năm 2023, trước khi Phu Phrabat được bổ sung vào danh sách năm 2024.

Thái Lan: Khi di sản và lễ hội trở thành sản phẩm kinh tế trải nghiệm - Ảnh 7.

Ảnh minh hoạ

Một hướng phát triển khác là gắn di sản và bản sắc với mạng lưới thành phố sáng tạo UNESCO. TAT cho biết Phetchaburi được công nhận là Thành phố sáng tạo UNESCO về ẩm thực vào năm 2021. Đến năm 2023, Chiang Rai và Suphan Buri gia nhập mạng lưới này, bên cạnh các thành phố Thái Lan đã được công nhận trước đó như Phuket, Chiang Mai, Bangkok, Sukhothai và Phetchaburi. Năm 2025, Nan và Songkhla tiếp tục được công nhận trong các lĩnh vực thủ công - nghệ thuật dân gian và ẩm thực.

Mạng lưới thành phố sáng tạo giúp Thái Lan chuyển câu chuyện văn hóa từ "điểm đến đẹp" sang "điểm đến có năng lực kể chuyện". Phuket có thể kể bằng ẩm thực; Chiang Mai bằng thủ công và thiết kế; Bangkok bằng thiết kế; Sukhothai bằng thủ công - nghệ thuật dân gian; Phetchaburi bằng ẩm thực... Trong bài viết về Songkhla, TAT nhấn mạnh khu phố cổ, bếp ăn di sản và hải sản địa phương như những chất liệu tạo nên bản sắc ẩm thực của tỉnh này.

Mạng lưới thành phố sáng tạo giúp Thái Lan chuyển câu chuyện văn hóa từ "điểm đến đẹp" sang "điểm đến có năng lực kể chuyện"

Nhìn từ kinh tế địa phương, giá trị của mô hình này nằm ở khả năng kéo du khách vào chuỗi tiêu dùng nhỏ nhưng rộng: một bữa ăn bản địa, một lớp học làm món truyền thống, một tour phố cổ, một đêm ở homestay, một món đồ thủ công, một buổi biểu diễn, một phiên chợ cuối tuần. 

Mỗi khoản chi có thể không lớn như khách sạn cao cấp hay vé máy bay quốc tế, nhưng chúng lan tỏa trực tiếp tới cộng đồng, hộ kinh doanh nhỏ, nghệ nhân, người làm dịch vụ và các doanh nghiệp địa phương.

Thái Lan: Khi di sản và lễ hội trở thành sản phẩm kinh tế trải nghiệm - Ảnh 9.

Thái Lan có lợi thế vì đã xây dựng được thói quen tổ chức văn hóa thành sản phẩm du lịch

Nhìn chung, Thái Lan có lợi thế vì đã xây dựng được thói quen tổ chức văn hóa thành sản phẩm du lịch. Song điều đáng chú ý hơn nằm ở phương pháp: xác định tài nguyên văn hóa, đặt nó vào lịch tiêu dùng, gắn với địa phương, mở rộng thành trải nghiệm, rồi đo bằng doanh thu, thời gian lưu trú và lợi ích cộng đồng.

Đó là cách một lễ hội truyền thống có thể trở thành mùa du lịch, một món ăn thành thương hiệu điểm đến, một thành phố cổ thành sân khấu ký ức, và một cộng đồng địa phương thành chủ thể của kinh tế trải nghiệm.

Phạm Hoàng Anh
Phạm Trần
Thể thao và Văn hoá
Tourism Authority of Thailand/TAT Newsroom; UNESCO Intangible Cultural Heritage; UNESCO World Heritage Centre

Tin cùng chuyên mục

Đường Lâm – Vẻ đẹp được lưu giữ của một làng Việt cổ

Đường Lâm – Vẻ đẹp được lưu giữ của một làng Việt cổ

Giữa những đổi thay của đời sống, làng cổ Đường Lâm (phường Sơn Tây, thành phố Hà Nội) vẫn lưu giữ được những dấu tích quý giá của một làng Việt cổ với cổng làng, đình, chùa, giếng nước, đường gạch, tường đá ong và những nếp nhà rêu phong. Không chỉ mang giá trị kiến trúc, lịch sử, Đường Lâm còn là nơi lưu giữ những phong tục, tập quán và nếp sống của người Việt qua nhiều thế hệ.

Côn Đảo: Hồi sinh 12 loài san hô cứng, giữ trọn nhịp thở di sản

Côn Đảo: Hồi sinh 12 loài san hô cứng, giữ trọn nhịp thở di sản

Từ ngày 27 đến 29/11/2026, tại Đặc khu Côn Đảo, Sở Văn hóa và Thể thao TP.HCM phối hợp cùng Ban Quản lý Vườn Quốc gia Côn Đảo, UBND Đặc khu Côn Đảo và các đơn vị tổ chức chiến dịch "Vì Biển đảo xanh" với thông điệp "Không rác thải nhựa – San hô hồi sinh".

Liên hoan Múa rối Quốc tế lần đầu tổ chức tại Phú Quốc

Liên hoan Múa rối Quốc tế lần đầu tổ chức tại Phú Quốc

Liên hoan Múa rối Quốc tế lần thứ IV sẽ ra từ ngày 25/11 đến 5/12, do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chỉ đạo, Cục Nghệ thuật biểu diễn chủ trì, với sự đồng hành tài trợ của Tập đoàn Sun Group. Với tinh thần “Múa rối kết nối văn hóa”, liên hoan là dịp để nghệ sĩ Việt Nam giới thiệu tác phẩm, trao đổi kinh nghiệm với đồng nghiệp quốc tế, đưa nghệ thuật múa rối đến gần hơn với người dân, du khách.

Đánh thức tiềm năng du lịch Suối cá thần Cẩm Lương mùa thấp điểm bằng chuyển đổi số

Đánh thức tiềm năng du lịch Suối cá thần Cẩm Lương mùa thấp điểm bằng chuyển đổi số

Thực hiện tinh thần Nghị quyết 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, những năm gần đây, cấp ủy, chính quyền và Nhân dân các địa phương trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa đã và đang từng bước đưa công nghệ số vào mọi mặt đời sống xã hội. Trong bức tranh chung đó, ngành du lịch - lĩnh vực kinh tế mũi nhọn đang chứng kiến những bước chuyển mình mạnh mẽ nhờ tư duy đổi mới, cách làm sáng tạo và sự nhạy bén trong việc bắt nhịp xu thế thời đại số.

Ba Vì - Đánh thức giá trị xanh: Bài 3 - Giữ màu xanh đại ngàn trong phát triển du lịch

Ba Vì - Đánh thức giá trị xanh: Bài 3 - Giữ màu xanh đại ngàn trong phát triển du lịch

Vườn Quốc gia Ba Vì có sức hút riêng từ cảnh quan thiên nhiên và những trải nghiệm theo mùa, từ sắc vàng hoa dã quỳ, những biển mây trên đỉnh núi đến các điểm tham quan tâm linh giữa không gian rừng xanh. Sức hút ấy mở ra tiềm năng phát triển du lịch sinh thái, đồng thời đặt ra yêu cầu về một định hướng khai thác hợp lý. Làm thế nào để phát huy giá trị thiên nhiên, đáp ứng nhu cầu trải nghiệm của du khách mà vẫn bảo vệ được hệ sinh thái, gìn giữ cảnh quan? Đây là vấn đề có ý nghĩa quyết định đối với sự phát triển lâu dài của du lịch Ba Vì.

Phiên họp thứ 8, Ủy ban Thường vụ Quốc hội: Cần chính sách đủ mạnh để phát triển công nghiệp văn hóa, du lịch

Phiên họp thứ 8, Ủy ban Thường vụ Quốc hội: Cần chính sách đủ mạnh để phát triển công nghiệp văn hóa, du lịch

Chiều 18/11, tại Phiên họp thứ 8, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về việc giải trình, tiếp thu, chỉnh lý 3 dự án luật: Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 7 luật trong lĩnh vực văn hóa; Luật Phát triển công nghiệp văn hóa; Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất).

Phát triển du lịch gắn với bản sắc văn hóa các dân tộc

Phát triển du lịch gắn với bản sắc văn hóa các dân tộc

Từ nay đến năm 2030, Tuyên Quang tập trung thực hiện đồng bộ 9 nhóm nhiệm vụ, giải pháp để du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới.

Ba Vì - Đánh thức giá trị xanh - Bài 2: Khai thác giá trị rừng gắn với bảo tồn

Ba Vì - Đánh thức giá trị xanh - Bài 2: Khai thác giá trị rừng gắn với bảo tồn

Sở hữu diện tích rừng rộng lớn, hệ sinh thái đa dạng, khí hậu trong lành và cảnh quan thiên nhiên đặc trưng, Vườn Quốc gia Ba Vì có nhiều lợi thế để phát triển du lịch sinh thái. Tuy nhiên, với đặc thù của một khu rừng đặc dụng, việc khai thác tiềm năng du lịch phải đặt trong yêu cầu bảo vệ tài nguyên rừng và môi trường sống tự nhiên. Phóng viên Báo Thể thao & Văn hóa trao đổi với ông Nguyễn Phi Hùng, Giám đốc Trung tâm Du lịch Vườn Quốc gia Ba Vì, về định hướng phát triển du lịch sinh thái tại đây.

Tin mới nhất

Đường Lâm – Vẻ đẹp được lưu giữ của một làng Việt cổ

Đường Lâm – Vẻ đẹp được lưu giữ của một làng Việt cổ

Giữa những đổi thay của đời sống, làng cổ Đường Lâm (phường Sơn Tây, thành phố Hà Nội) vẫn lưu giữ được những dấu tích quý giá của một làng Việt cổ với cổng làng, đình, chùa, giếng nước, đường gạch, tường đá ong và những nếp nhà rêu phong. Không chỉ mang giá trị kiến trúc, lịch sử, Đường Lâm còn là nơi lưu giữ những phong tục, tập quán và nếp sống của người Việt qua nhiều thế hệ.

Côn Đảo: Hồi sinh 12 loài san hô cứng, giữ trọn nhịp thở di sản

Côn Đảo: Hồi sinh 12 loài san hô cứng, giữ trọn nhịp thở di sản

Từ ngày 27 đến 29/11/2026, tại Đặc khu Côn Đảo, Sở Văn hóa và Thể thao TP.HCM phối hợp cùng Ban Quản lý Vườn Quốc gia Côn Đảo, UBND Đặc khu Côn Đảo và các đơn vị tổ chức chiến dịch "Vì Biển đảo xanh" với thông điệp "Không rác thải nhựa – San hô hồi sinh".

Liên hoan Múa rối Quốc tế lần đầu tổ chức tại Phú Quốc

Liên hoan Múa rối Quốc tế lần đầu tổ chức tại Phú Quốc

Liên hoan Múa rối Quốc tế lần thứ IV sẽ ra từ ngày 25/11 đến 5/12, do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chỉ đạo, Cục Nghệ thuật biểu diễn chủ trì, với sự đồng hành tài trợ của Tập đoàn Sun Group. Với tinh thần “Múa rối kết nối văn hóa”, liên hoan là dịp để nghệ sĩ Việt Nam giới thiệu tác phẩm, trao đổi kinh nghiệm với đồng nghiệp quốc tế, đưa nghệ thuật múa rối đến gần hơn với người dân, du khách.

Đánh thức tiềm năng du lịch Suối cá thần Cẩm Lương mùa thấp điểm bằng chuyển đổi số

Đánh thức tiềm năng du lịch Suối cá thần Cẩm Lương mùa thấp điểm bằng chuyển đổi số

Thực hiện tinh thần Nghị quyết 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, những năm gần đây, cấp ủy, chính quyền và Nhân dân các địa phương trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa đã và đang từng bước đưa công nghệ số vào mọi mặt đời sống xã hội. Trong bức tranh chung đó, ngành du lịch - lĩnh vực kinh tế mũi nhọn đang chứng kiến những bước chuyển mình mạnh mẽ nhờ tư duy đổi mới, cách làm sáng tạo và sự nhạy bén trong việc bắt nhịp xu thế thời đại số.

Ba Vì - Đánh thức giá trị xanh: Bài 3 - Giữ màu xanh đại ngàn trong phát triển du lịch

Ba Vì - Đánh thức giá trị xanh: Bài 3 - Giữ màu xanh đại ngàn trong phát triển du lịch

Vườn Quốc gia Ba Vì có sức hút riêng từ cảnh quan thiên nhiên và những trải nghiệm theo mùa, từ sắc vàng hoa dã quỳ, những biển mây trên đỉnh núi đến các điểm tham quan tâm linh giữa không gian rừng xanh. Sức hút ấy mở ra tiềm năng phát triển du lịch sinh thái, đồng thời đặt ra yêu cầu về một định hướng khai thác hợp lý. Làm thế nào để phát huy giá trị thiên nhiên, đáp ứng nhu cầu trải nghiệm của du khách mà vẫn bảo vệ được hệ sinh thái, gìn giữ cảnh quan? Đây là vấn đề có ý nghĩa quyết định đối với sự phát triển lâu dài của du lịch Ba Vì.

Phiên họp thứ 8, Ủy ban Thường vụ Quốc hội: Cần chính sách đủ mạnh để phát triển công nghiệp văn hóa, du lịch

Phiên họp thứ 8, Ủy ban Thường vụ Quốc hội: Cần chính sách đủ mạnh để phát triển công nghiệp văn hóa, du lịch

Chiều 18/11, tại Phiên họp thứ 8, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về việc giải trình, tiếp thu, chỉnh lý 3 dự án luật: Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 7 luật trong lĩnh vực văn hóa; Luật Phát triển công nghiệp văn hóa; Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất).

Phát triển du lịch gắn với bản sắc văn hóa các dân tộc

Phát triển du lịch gắn với bản sắc văn hóa các dân tộc

Từ nay đến năm 2030, Tuyên Quang tập trung thực hiện đồng bộ 9 nhóm nhiệm vụ, giải pháp để du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới.

Ba Vì - Đánh thức giá trị xanh - Bài 2: Khai thác giá trị rừng gắn với bảo tồn

Ba Vì - Đánh thức giá trị xanh - Bài 2: Khai thác giá trị rừng gắn với bảo tồn

Sở hữu diện tích rừng rộng lớn, hệ sinh thái đa dạng, khí hậu trong lành và cảnh quan thiên nhiên đặc trưng, Vườn Quốc gia Ba Vì có nhiều lợi thế để phát triển du lịch sinh thái. Tuy nhiên, với đặc thù của một khu rừng đặc dụng, việc khai thác tiềm năng du lịch phải đặt trong yêu cầu bảo vệ tài nguyên rừng và môi trường sống tự nhiên. Phóng viên Báo Thể thao & Văn hóa trao đổi với ông Nguyễn Phi Hùng, Giám đốc Trung tâm Du lịch Vườn Quốc gia Ba Vì, về định hướng phát triển du lịch sinh thái tại đây.

 Lâu đài Pháp hút khách mua nước ngoài

Lâu đài Pháp hút khách mua nước ngoài

Theo báo Le Nouvel Économiste, bất chấp chi phí bảo dưỡng, trùng tu ngày càng đắt đỏ và thị trường bất động sản trầm lắng, những lâu đài cổ kính của Pháp vẫn có sức hút lớn đối với người mua nước ngoài.

Lũng Cú công khai giá dịch vụ lưu trú và vận chuyển khách du lịch

Lũng Cú công khai giá dịch vụ lưu trú và vận chuyển khách du lịch

Ông Trần Đức Chung, Chủ tịch UBND xã Lũng Cú (Tuyên Quang) cho biết, xã chính thức có thông báo công khai giá dịch vụ lưu trú và vận chuyển khách du lịch bằng xe điện, xe ôm trên địa bàn.